Çfarë është një ‘re zjarri’ dhe si i kanë përkeqësuar ato zjarret në Europë?

Nga Gazeta ‘Si’- Ndërsa Franca dhe Spanja po përballen me disa nga zjarret më të mëdha të viteve të fundit, ekspertët kanë ngritur alarmin për një fenomen të rrallë dhe tejet të rrezikshëm që mund t’i përkeqësojë edhe më shumë flakët: pyrocumulonimbus, të njohura edhe si “retë e zjarrit”.

Këto re krijohen nga vetë zjarret dhe janë forma më ekstreme e reve të gjeneruara nga flakët, duke krijuar sisteme moti që mund të ushqejnë më tej përhapjen e tyre.

Çfarë janë “retë e zjarrit”?

Pyrocumulonimbus (PyroCb) janë re gjigante stuhish që formohen si pasojë e një zjarri shumë të madh.

Zjarret intensive çlirojnë sasi të mëdha nxehtësie dhe energjie, duke krijuar kolona tymi që ngrihen me shpejtësi në atmosferë. Kur kjo masë ajri arrin lartësi të mëdha, presioni i ulët atmosferik e ftoh atë dhe lagështia kondensohet, duke formuar re.

Nëse zjarri është mjaftueshëm i fuqishëm, këto re mund të shndërrohen në pyrocumulonimbus, të cilat arrijnë deri në 10-15 kilometra lartësi, duke depërtuar edhe në stratosferë. NASA i ka përshkruar ato si “dragoi i reve që nxjerr zjarr”.

Sipas Rick McRae, profesor në Universitetin e Uellsit të Ri Jugor në Australi, këto janë “stuhi të plota që krijohen brenda kolonës së tymit të zjarrit” dhe ndikojnë në një vëllim të jashtëzakonshëm të atmosferës.

Pse janë kaq të rrezikshme?

Formimi i këtyre reve mund të krijojë erëra shumë të forta, të cilat përshpejtojnë përhapjen e zjarreve.

Përveç kësaj, ato mund të prodhojnë edhe rrufe, të cilat mund të ndezin vatra të reja zjarri shumë kilometra larg.

Sipas ekspertëve, kjo e bën sjelljen e flakëve shumë më të paparashikueshme dhe rrit ndjeshëm rrezikun për ekipet zjarrfikëse.

“Vetë prania e kësaj reje është një tregues se zjarri është jashtëzakonisht i rrezikshëm dhe se evakuimi i popullsisë është plotësisht i justifikuar”, thotë McRae.

Sa të zakonshme janë?

Fenomeni u vu re fillimisht në Australi në fillim të viteve 2000 dhe studiuesit besojnë se po bëhet gjithnjë e më i shpeshtë.

Retë pyrocumulonimbus janë formuar edhe gjatë zjarreve masive në Kaliforni në vitin 2022.

Në Francë, nëse konfirmohet, do të ishte hera e parë që regjistrohet një fenomen i tillë.

Pse po shfaqen më shpesh?

Ekspertët lidhin shtimin e këtyre reve me ndryshimet klimatike, të cilat po krijojnë kushte gjithnjë e më të favorshme për zjarret ekstreme.

“Nuk bëhet fjalë vetëm për rritjen e temperaturave. Ndryshimet klimatike po ndryshojnë atmosferën, kushtet meteorologjike dhe shumë procese të tjera”, shpjegon McRae.

Modelet klimatike tregojnë se këto fenomene pritet të bëhen edhe më të shpeshta dhe më intensive në të ardhmen.

Zjarret aktuale në Evropë po ndodhin në kulmin e sezonit turistik, pas valëve të njëpasnjëshme të të nxehtit dhe mungesës së reshjeve që prej muajit maj, çka ka tharë ndjeshëm sipërfaqet pyjore.

Meteorologët paralajmërojnë se një tjetër valë e fortë të nxehti mund të godasë Francën gjatë kësaj jave, me temperatura që në disa zona mund të arrijnë deri në 40°C, duke rritur edhe më tej rrezikun për zjarre dhe formimin e “reve të zjarrit”./ The Guardian

---

Copyright © Gazeta “Si”

Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.

---