Macet janë shumë më të afta në komunikimin me njerëzit sesa mund të mendohet. Ato përdorin një kombinim tingujsh, kontakti me sy dhe gjuhës së trupit për të tërhequr vëmendjen tonë dhe për të përcjellë atë që dëshirojnë. Studimet shkencore tregojnë se këto kafshë përshtatin sinjalet e tyre në varësi të situatës dhe reagimit të njerëzve.
Një nga shembujt më interesantë lidhet me mënyrën se si macet mjaullijnë kur kërkojnë ushqim.
Mjaullima që ngjan me të qarën e një foshnjeje
Një studim i publikuar në vitin 2009 nga studiues të Universitetit të Sussex, nën drejtimin e Karen McComb, analizoi mënyrën se si macet përdorin zërin për të kërkuar ushqim.
Studiuesit identifikuan një lloj të veçantë mjaullime, të quajtur “mjaullima me kërkesë”. Ajo përmban një tingull të lartë, që ngjan me të qarën e një foshnjeje njerëzore dhe që e bën më të vështirë për njerëzit ta injorojnë.
Kjo mjaullimë ndërthur një gjëmim të ulët dhe të vazhdueshëm me një tingull të mprehtë, duke krijuar një sinjal që njerëzit e perceptojnë si më urgjent.
Në eksperiment, personat që dëgjuan regjistrimet e kësaj mjaullime e vlerësuan atë si më urgjente dhe më pak të këndshme sesa mjaullimën e zakonshme. Studiuesit sugjerojnë se njerëzit janë veçanërisht të ndjeshëm ndaj tingujve që ngjajnë me të qarën e një foshnjeje.
Mbyllja e ngadaltë e syve, një shenjë miqësore
Komunikimi i maceve nuk kufizohet vetëm te tingujt. Edhe sytë luajnë një rol të rëndësishëm në ndërveprimin e tyre me njerëzit.
Një studim i publikuar në vitin 2020 në revistën Scientific Reports shqyrtoi të ashtuquajturën mbyllje të ngadaltë të syve, një gjest gjatë të cilit macet i ngushtojnë butësisht sytë dhe më pas i mbyllin për një çast.
Studiuesit zbuluan se macet reagonin ndaj këtij gjesti kur e bënin pronarët e tyre, duke ua kthyer shpesh të njëjtën shprehje. Gjithashtu, ato kishin më shumë gjasa t’u afroheshin njerëzve që përdornin këtë sinjal.
Për këtë arsye, mbyllja e ngadaltë e syve konsiderohet një formë komunikimi pozitiv mes maceve dhe njerëzve.
Ata që duan të shprehin afërsi ndaj maces së tyre mund të provojnë t’i shikojnë me qetësi dhe t’i mbyllin ngadalë sytë. Ekziston mundësia që kafsha t’ua kthejë të njëjtin gjest.
Macet mjaullijnë më shumë kur njerëzit janë pranë
Një tjetër studim, i kryer nga Universiteti i São Paulo në Brazil, tregon se macet nuk mjaullijnë rastësisht, por duket se i drejtojnë vokalizimet e tyre posaçërisht te njerëzit.
Në eksperiment morën pjesë 38 mace shtëpiake, të cilat u vendosën përpara një kutie plastike të mbyllur, ku ndodhej ushqimi i tyre i preferuar. Macet mund ta nuhasnin ushqimin, por nuk mund ta hapnin vetë kutinë.
Secila prej tyre u vëzhgua për një minutë në dy situata të ndryshme: fillimisht në praninë e një personi të vëmendshëm dhe më pas kur ishte vetëm.
Rezultatet treguan një ndryshim të dukshëm. Kur një person ndodhej në dhomë, studiuesit regjistruan gjithsej 86 mjaullima. Kur macet mbeteshin vetëm, numri i tyre zbriste në vetëm 20.
Gjatë mjaullimave, macet kërkonin gjithashtu kontakt me sy, duke alternuar shikimin mes personit dhe kutisë ku ndodhej ushqimi.
Studiuesit sugjerojnë se macet i drejtojnë tingujt e tyre te njerëzit nga të cilët presin ndihmë. Megjithatë, mbetet e paqartë nëse ato ndjekin me vetëdije një strategji të caktuar komunikimi.
Po, macet i njohin edhe emrat e tyre
Aftësitë komunikuese të maceve nuk përfundojnë te kërkimi i ushqimit dhe vëmendjes. Ato janë gjithashtu në gjendje të njohin emrat e tyre.
Një studim i publikuar në vitin 2019 në revistën Scientific Reports zbuloi se macet shtëpiake mund t’i dallojnë emrat e tyre nga fjalët e tjera dhe madje edhe nga emrat e maceve të tjera.
Gjatë studimit, macet reaguan ndryshe kur dëgjuan emrat e tyre, krahasuar me fjalë të ngjashme.
Megjithatë, kjo nuk do të thotë se ato do të vijnë gjithmonë kur i thërret pronari. Ndryshe nga qentë, të cilët shpesh reagojnë menjëherë ndaj emrit të tyre, macet duket se e përpunojnë fillimisht tingullin dhe më pas vendosin nëse do të reagojnë.
Sa mirë i kuptojnë njerëzit emocionet e maceve?
Pavarësisht aftësive të tyre komunikuese, marrëdhënia mes maceve dhe njerëzve nuk është gjithmonë e lehtë për t’u kuptuar.
Një studim i publikuar në vitin 2024 në revistën Applied Animal Behaviour Science shqyrtoi se sa mirë njerëzit arrijnë të interpretojnë sinjalet dhe emocionet e maceve.
Në studim morën pjesë 630 persona, të cilëve iu shfaqën video të maceve në situata të ndryshme. Studiuesit vlerësuan aftësinë e tyre për të identifikuar gjendjen emocionale të kafshëve, duke u bazuar te tingujt, gjuha e trupit ose kombinimi i të dyjave.
Rezultatet treguan se kur pjesëmarrësit mund të shihnin gjuhën e trupit dhe njëkohësisht të dëgjonin vokalizimet e maceve, ata arrinin të identifikonin saktë gjendjen e tyre emocionale në 91,8% të rasteve.
Kur mbështeteshin vetëm te tingujt, saktësia zbriste në 72,2%.
Studimi tregoi gjithashtu se ishte veçanërisht e vështirë të identifikoheshin momentet kur macet ndiheshin në siklet ose të pakënaqura.
Kjo tregon se një mjaullimë e vetme nuk mjafton për të kuptuar se çfarë ndjen një mace. Për të interpretuar më mirë sjelljen e saj, njerëzit duhet t’u kushtojnë vëmendje edhe veshëve, bishtit, syve dhe qëndrimit të përgjithshëm të trupit.
Manipulim apo komunikim i zhvilluar?
Gjatë brezave të bashkëjetesës me njerëzit, macet duket se kanë zhvilluar mënyra komunikimi që funksionojnë veçanërisht mirë në ndërveprimin me ta.
Megjithatë, nëse ato manipulojnë qëllimisht pronarët e tyre mbetet e vështirë të përcaktohet shkencërisht.
Ajo që tregojnë studimet është se macet janë shumë të afta në tërheqjen e vëmendjes njerëzore dhe në përshtatjen e sinjaleve të tyre sipas situatës.
Një mjaullimë këmbëngulëse, një mbyllje e ngadaltë e syve apo një tingull i lëshuar në momentin e duhur mund të jenë mënyra shumë efektive për të marrë atë që dëshirojnë.
Ndoshta macet thjesht kanë mësuar shumë mirë se si funksionojnë njerëzit.
Copyright © Gazeta “Si”
Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.
.png)




Lini një Përgjigje