.png)
Kur mendojmë për shëndetin e dhëmbëve, zakonisht mendojmë për larjen dhe pastrimin me fill dentar. Por edhe ushqimi luan një rol të rëndësishëm. Çdo gjë që hamë ndikon jo vetëm te dhëmbët, por edhe te mikroorganizmat që jetojnë në gojën tonë.
Në gojë jetojnë qindra lloje bakteresh, virusesh dhe kërpudhash. Disa janë të dobishme dhe ndihmojnë në mbrojtjen nga mikroorganizmat e dëmshëm, ndërsa të tjera mund të shkaktojnë karies dhe sëmundje të mishrave të dhëmbëve.
Një prej baktereve më problematike është Streptococcus mutans. Ai ushqehet me sheqer dhe prodhon acide që dëmtojnë smaltin e dhëmbëve dhe mund të shkaktojnë karies. Për këtë arsye, konsumimi i shpeshtë i ushqimeve dhe pijeve me shumë sheqer është veçanërisht i dëmshëm.
Edhe karbohidratet e rafinuara, si buka e bardhë, biskotat, krakerët, ëmbëlsirat dhe gjevrekët, duhen kufizuar. Ato shpërbëhen lehtësisht në sheqerna dhe mund të favorizojnë bakteret që prodhojnë acid.
Nga ana tjetër, disa ushqime mund të ndihmojnë në ruajtjen e një mikrobiome më të ekuilibruar.
Perimet dhe ushqimet bimore
Perimet me gjethe jeshile, si spinaqi dhe lakra jeshile, janë veçanërisht interesante. Ato përmbajnë nitrate që përdoren nga disa baktere të dobishme të gojës. Ky proces mund të kontribuojë edhe në prodhimin e oksidit nitrik, një substancë që ndihmon në rregullimin e presionit të gjakut.
Edhe hudhra mund të ketë veti antimikrobiale. Ajo përmban alicinë, një përbërës që mund të luftojë disa prej baktereve të lidhura me kariesin dhe sëmundjet e mishrave të dhëmbëve.
Një dietë e pasur me ushqime bimore sjell gjithashtu polifenole, përbërës natyralë që gjenden në shumë bimë. Studimet kanë treguar se polifenolet e çajit mund të pengojnë disa baktere të dëmshme të ngjiten në sipërfaqen e dhëmbëve dhe të formojnë pllakë bakteriale.
Edhe frutat, sidomos frutat e pyllit, janë burim i mirë polifenolesh. Boronicat e kuqe, për shembull, janë studiuar për aftësinë e tyre për të penguar rritjen e disa baktereve që lidhen me kariesin dhe sëmundjet e mishrave.
Djathi dhe ushqimet e fermentuara
Edhe djathi mund të jetë një zgjedhje e mirë për shëndetin oral. Përtypja e tij rrit prodhimin e pështymës, e cila ndihmon në largimin e mbetjeve ushqimore dhe neutralizimin e acideve në gojë.
Një studim i vogël ka sugjeruar gjithashtu se konsumimi i djathit mund të ndryshojë përbërjen e baktereve të gojës, duke ulur disa prej atyre që lidhen me kariesin.
Ndërkohë, ushqimet e fermentuara, si kefiri, përmbajnë mikroorganizma të dobishëm që mund të konkurrojnë me bakteret e dëmshme dhe të pengojnë formimin e biofilmit bakterial.
Më e rëndësishme është dieta në tërësi
Ekspertët theksojnë se nuk ekziston një ushqim i vetëm që mund të konsiderohet “superushqim” për mikrobiomën e gojës. Ajo që ka më shumë rëndësi është mënyra e përgjithshme e të ushqyerit.
Një dietë e ngjashme me dietën mesdhetare, e pasur me perime, fruta të plota, bishtajore, drithëra integrale dhe yndyra të shëndetshme, është lidhur me shëndet më të mirë të mishrave të dhëmbëve.
Në të kundërt, konsumimi i shpeshtë i sheqernave të rafinuara dhe karbohidrateve të përpunuara mund të favorizojë bakteret që prodhojnë dhe tolerojnë acidet. Me kalimin e kohës, kjo mund ta prishë ekuilibrin e mikrobiomës orale.
Larja e dhëmbëve mbetet thelbësore
Edhe dieta më e mirë nuk e zëvendëson higjienën orale. Larja e dhëmbëve, pastrimi i gjuhës dhe përdorimi i fillit dentar janë ende mënyrat kryesore për të kontrolluar bakteret që shkaktojnë kariesin dhe sëmundjet e mishrave.
Shkencëtarët po studiojnë gjithashtu se si shpëlarësit e gojës ndikojnë në mikrobiomën orale. Disa produkte, veçanërisht ato me klorheksidinë, mund të ndryshojnë ekuilibrin e mikroorganizmave, edhe pse mund të jenë të dobishme për trajtimin afatshkurtër të disa sëmundjeve orale.
Në fund, këshilla është e thjeshtë: hani më shumë ushqime të plota, perime, fruta, bishtajore dhe drithëra integrale; kufizoni sheqerin dhe ushqimet e përpunuara; dhe mos neglizhoni higjienën e përditshme të gojës.
Një dietë e ekuilibruar nuk i bën mirë vetëm organizmit. Ajo mund të ndihmojë edhe komunitetin e vogël, por shumë të rëndësishëm, të mikroorganizmave që jetojnë në gojën tonë.
Copyright © Gazeta “Si”
Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.
Lini një Përgjigje