.png)
Nga Gazeta ‘Si’- Rendi në të cilin lindin fëmijët mund të lidhet me një rrezik më të lartë ose më të ulët për zhvillimin e disa sëmundjeve, sipas një studimi të ri që sugjeron se ndikimi i rendit të lindjes është shumë më i gjerë sesa mendohej më parë.
Studiuesit analizuan të dhënat e mbi 10 milionë personave që vinin nga familje me dy fëmijë dhe gjetën lidhje domethënëse mes rendit të lindjes dhe 150 sëmundjeve të ndryshme, duke përfshirë çrregullime psikiatrike, probleme të sistemit tretës dhe sëmundje të tjera. Studimi u botua në revistën Nature Health.
Sipas rezultateve, fëmijët e parë kanë më shumë gjasa të përballen me çrregullime të zhvillimit neurologjik, si autizmi dhe ADHD (çrregullimi i mungesës së vëmendjes me hiperaktivitet), si edhe me alergji të lidhura me sistemin imunitar.
Ata shfaqin gjithashtu një rrezik më të lartë për sindromën Tourette, çrregullimin obsesiv-kompulsiv (OCD), aknet dhe astmën.
Ndërkohë, fëmijët e lindur të dytë rezultojnë më të prirur ndaj abuzimit me substanca, problemeve gastrointestinale dhe disa sëmundjeve infektive, si herpes zoster.
Pse ndodhin këto ndryshime?
Autorët e studimit shpjegojnë se këto dallime ka të ngjarë të shkaktohen nga një kombinim faktorësh fiziologjikë, imunologjikë dhe socialë.
Për sëmundjet alergjike dhe ato të rrugëve të frymëmarrjes, si ethet e barit, ekzema dhe astma, fëmijët e parë kanë një rrezik më të lartë sepse nuk përfitojnë nga ekspozimi i hershëm ndaj mikrobeve që marrin më vonë fëmijët e tjerë të familjes.
Vëllezërit ose motrat më të vegjël ekspozohen që në moshë të hershme ndaj një larmie më të madhe mikroorganizmash që sillen në shtëpi nga fëmija më i madh. Ky kontakt i hershëm ndihmon sistemin imunitar të zhvillojë tolerancë dhe rregullim më të mirë.
Studimi zbuloi gjithashtu se ky efekt mbrojtës është më i fortë kur diferenca në moshë mes fëmijëve është më e vogël, duke mbështetur teorinë se ndarja e drejtpërdrejtë e mikrobeve luan një rol të rëndësishëm.
Sa i përket rrezikut më të lartë për abuzim me substanca tek fëmijët e dytë, studiuesit besojnë se ndikojnë kryesisht faktorët socialë. Këta fëmijë mund të modelojnë sjelljen e vëllait ose motrës më të madhe, ndërsa studime të mëparshme kanë sugjeruar se fëmijët e lindur më vonë priren të marrin më shumë rreziqe në sjelljen e tyre.
Copyright © Gazeta “Si”
Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.
Lini një Përgjigje