.png)
Nga Gazeta ‘Si’- Kur presidenti Donald Trump anuloi një sulm të planifikuar ndaj Iranit dhe njoftoi rikthimin në tryezën e negociatave për paqe, çmimet e naftës ranë ndjeshëm.
“Jam dakord të pezulloj bombardimet dhe sulmin ndaj Iranit”, shkroi Trump në platformën e tij Truth Social, duke e cilësuar si një nder mundësinë për t’i dhënë fund një problemi afatgjatë.
Ishte 8 prill, kur Trump shpalli një armëpushim me Iranin. Brenda asaj dite, çmimi i naftës ra me 13%.
Gjatë pesë muajve të fundit, Trump ka deklaruar disa herë se negociatat me Iranin po përparojnë, duke bërë që të anulojë veprime të planifikuara ushtarake dhe duke sjellë rënie të menjëhershme të çmimeve të naftës.
E njëjta gjë ndodhi edhe javën e kaluar, kur nafta ra me 20% brenda tre ditësh pasi Trump pezulloi planet për një sulm ndaj Iranit. Edhe tani, çmimet janë ulur me 5% pasi presidenti amerikan anuloi atë që e quajti një “sulm masiv” dhe tha se bisedimet do të rifillonin.
Por, pavarësisht përsëritjes së të njëjtit skenar, tregu i naftës vazhdon t’u besojë deklaratave të Trump për një marrëveshje të afërt paqeje.
“Është bërë një përparim i madh drejt një marrëveshjeje të plotë dhe përfundimtare me përfaqësuesit e Iranit”, tha Trump në një tjetër deklaratë, ndërsa pranoi të shtynte një ndërhyrje ushtarake në ngushticën e Hormuzit.
Ishte një tjetër episod i të njëjtit model. Pas kësaj deklarate, në maj, çmimi i naftës ra me 13% brenda tri ditësh.
Andy Lipow, president i kompanisë Lipow Oil Associates, e përshkroi situatën si “episodi i 15-të i Ditës së Qenit të Tokës”, duke iu referuar përsëritjes së vazhdueshme të të njëjtit skenar.
Që nga fillimi i luftës, tregu ka qenë i paqëndrueshëm. Nafta është rritur me 9% ose më shumë në disa periudha, por rëniet kanë qenë më të shpeshta, sidomos pas deklaratave nga Trump ose administrata e tij për përparim në negociata apo rihapjen e ngushticës së Hormuzit.
Më 10 mars, pas një deklarate të Sekretarit amerikan të Energjisë Chris Wright për një operacion detar në ngushticë, nafta ra me 11%.
Më 23 mars, pas një postimi të Trump ku shkruante se SHBA-ja dhe Irani kishin zhvilluar “bisedime shumë të mira dhe produktive”, çmimi i naftës ra sërish me 11%.
Më 29 maj, pas deklaratës së tij se negociatat me Iranin “po ecin mirë”, nafta ra me 10%.
Pse tregu ende shpreson?
Pavarësisht zhgënjimeve të përsëritura, tregu mund të ketë disa arsye për të mbajtur optimizmin.
Para luftës, shqetësimi kryesor ishte mbifurnizimi. Vendet e OPEC-ut po rrisnin prodhimin ndërsa kërkesa globale mbetej e dobët. Rezervat botërore të naftës ishin në nivele historike të larta dhe prodhimi tejkalonte konsumin me miliona fuçi në ditë.
Më pas, gjatë konfliktit, bota u detyrua të mësohej me mundësinë e humbjes së rreth 13 milionë fuçive naftë në ditë që kalojnë përmes ngushticës së Hormuzit.
Një pjesë e furnizimit u zëvendësua përmes rrugëve alternative, përfshirë transportin përmes Arabisë Saudite drejt Detit të Kuq. Një tjetër pjesë u mbulua nga rezervat strategjike të vendeve perëndimore, ndërsa Kina përdori rezervat e saj të mëdha dhe uli importet.
Kur ngushtica e Hormuzit u hap përkohësisht në qershor dhe rreth 200 milionë fuçi naftë dolën shpejt nga Gjiri Persik, tregu u përball papritur me një tepricë furnizimi dhe çmimet ranë.
Rreziku i fshehur në rezervat e naftës
Megjithatë, diferenca mes çmimit aktual të naftës dhe gjendjes reale të tregut nuk ka qenë pothuajse kurrë kaq e madhe.
Rezervat komerciale të naftës po bien me shpejtësi. Një nga shembujt më të rëndësishëm është Cushing në Oklahoma, qendra kryesore amerikane ku nafta ruhet, vlerësohet dhe shpërndahet në rafineri.
Sipas Administratës amerikane të Informacionit për Energjinë, rezervat në Cushing kanë rënë në rreth 18.6 milionë fuçi, nën nivelin kritik prej 20 milionë fuçish.
Nëse rezervat vazhdojnë të bien, mund të arrihet një pikë ku infrastruktura nuk mund të funksionojë normalisht dhe furnizimi të mos përballojë më kërkesën.
Sipas ekonomistëve, rezervat globale janë gjithashtu pranë niveleve të stresit operacional. Në kushte të tilla historikisht, çmimet e naftës kanë qenë rreth 20% më të larta.
Nëse furnizimi përmes Gjirit Persik nuk rikthehet në mënyrë të qëndrueshme, tregu mund të arrijë një “pikë kthese”, ku rezervat nuk mund të kompensojnë më mungesën e naftës.
Në atë skenar, zgjidhja e vetme do të ishte rritja e fortë e çmimeve për të ulur kërkesën. Sipas disa vlerësimeve, nafta mund të kalojë edhe 150 dollarë për fuçi.
Kjo mund të ndodhë shumë shpejt. Por për momentin, tregu vazhdon të besojë se një marrëveshje paqeje është vetëm një hap larg./ CNN
Copyright © Gazeta “Si”
Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.
Lini një Përgjigje