.png)
Nga Gazeta ‘Si’- Për herë të parë, shkencëtarët kanë sjellë prova se përbërja gjenetike e një personi ka ndikim të rëndësishëm në mënyrën se si zhvillohet kanceri, duke nënvizuar nevojën për trajtime më të personalizuara.
Shumë duhanpirës nuk zhvillojnë kurrë kancer në mushkëri, ndërsa disa persona që nuk kanë pirë asnjëherë duhan preken nga kjo sëmundje. E njëjta gjë vlen edhe për ekspozimin ndaj diellit, ku jo të gjithë njerëzit zhvillojnë kancer të lëkurës.
Një studim i ri i publikuar në revistën Nature mund të ndihmojë në shpjegimin e këtij misteri të gjatë në biologjinë e kancerit: pse njerëzit që ekspozohen ndaj të njëjtëve faktorë rreziku shpesh kanë rezultate shumë të ndryshme.
Studiuesit zbuluan se edhe ndryshime relativisht të vogla të trashëguara në ADN mund të ndikojnë në mënyrën se si zhvillohen tumoret pas dëmtimit të shkaktuar në ADN nga faktorë kancerogjenë.
“Ky studim na jep një tregues të rëndësishëm se gjenet që trashëgojmë mund të kenë ndikim të madh në mënyrën se si zhvillohet kanceri pas dëmtimit të ADN-së”, tha Sam Godfrey nga Cancer Research UK.
Për të kryer kërkimin, shkencëtarët përdorën katër lloje minjsh me ndryshime të ndryshme gjenetike, për të pasqyruar diversitetin që ekziston te njerëzit. Të gjithë minjtë u ekspozuan ndaj të njëjtës dozë të një substance kancerogjene të njohur si dietilnitrozamina, e cila gjendet në tymin e duhanit dhe disa ushqime të përpunuara dhe mund të shkaktojë dëmtime të ADN-së në qelizat e mëlçisë.
Pavarësisht se u ekspozuan në të njëjtat kushte dhe në të njëjtën moshë, kafshët zhvilluan tumore përmes rrugëve të ndryshme biologjike, në varësi të përbërjes së tyre gjenetike. Studiuesit analizuan afro 600 tumore për të rindërtuar mënyrën se si ishin zhvilluar ato.
Rezultatet treguan se, megjithëse shumë tumore përfundimisht aktivizuan të njëjtat procese që nxisin rritjen e kancerit, ato arritën në atë pikë përmes mutacioneve dhe ndryshimeve të ndryshme gjenetike.
Kjo tregon se gjenet e trashëguara nuk ndikojnë vetëm në rrezikun për të zhvilluar kancer, por edhe në mënyrën se si tumori evoluon pasi fillon të formohet.
Drejt trajtimeve më të personalizuara
Studiuesit thonë se gjetjet mund të kenë rëndësi të madhe për depistimin e kancerit dhe mjekësinë e personalizuar.
Sipas tyre, nëse sfondi gjenetik ndikon si në rrezikun e sëmundjes ashtu edhe në zhvillimin e tumorit, strategjitë e ardhshme për parandalimin dhe zbulimin e hershëm të kancerit duhet të marrin më shumë parasysh ndryshimet gjenetike mes njerëzve.
Studimi sugjeron gjithashtu se gjenetika mund të ndikojë në mënyrën se si pacientët reagojnë ndaj trajtimeve, përfshirë disa forma të kimioterapisë dhe radioterapisë.
“Si reagojnë njerëzit ndaj ilaçeve kundër kancerit ka gjasa të ndryshojë në varësi të gjenetikës së tyre të trashëguar, ndaj mund të na duhet të përshtatim diagnostikimin dhe trajtimin sipas individit”, tha Sarah Aitken, autore e studimit nga Yale School of Medicine.
Shkencëtarët theksojnë se nevojiten më shumë kërkime për të kuptuar plotësisht nëse këto rezultate vlejnë edhe për njerëzit, por zbulimi mund të ndryshojë mënyrën se si kuptohet fillimi i kancerit dhe të hapë rrugën për trajtime më të sakta në të ardhmen.
Copyright © Gazeta “Si”
Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.
Lini një Përgjigje