.png)
Gazeta Si – Nëse do të ishte për mushkonjat, ka shumë të ngjarë që as të mos i vinim re pickimet e tyre. Në fakt, është reagimi i sistemit tonë imunitar që shpesh i bën ato të padurueshme dhe të vështira për t’u injoruar.
Mjetet e sugjeruara për lehtësimin e kruajtjes janë praktikisht të pafundme, megjithatë mendimet ndryshojnë se cilat janë vërtet efektive. Megjithatë, pothuajse të gjithë bien dakord për një gjë: kruarja është gjëja më e keqe që mund të bëni.
Lehtësimi i fituar nga kruarja e vendit të pickimit është pothuajse gjithmonë i përkohshëm; ajo shkakton një sërë reaksionesh të lëkurës që mund të rrisin inflamacionin, duke e zgjatur kruajtjen për orë të tëra ose edhe ditë.
Kjo çon në kruarje më të shpeshta – një rreth vicioz që ushqen dhe shpesh intensifikon ndjesinë e kruajtjes.
Mjetet më efektive janë të ftohtit dhe të nxehtit – dhe jo, harrojeni të shtypni një “X” në pickim me thoin tuaj.
Kur një mushkonjë shpon lëkurën për të nxjerrë gjak – i cili siguron lëndët ushqyese të nevojshme për vezët e saj – ajo injekton një sasi të vogël të pështymës së saj.
Kjo pështymë përmban proteina specifike të dizajnuara për të zbutur ndjesinë e dhimbjes në mënyrë që pritësi të mos e vërejë pickimin dhe për të parandaluar mpiksjen e gjakut, ndërsa mushkonja ushqehet.
Brenda pak çastesh, sistemi imunitar zbulon praninë e këtyre proteinave të huaja dhe aktivizon disa qeliza mbrojtëse – duke përfshirë qelizat mastocite – të vendosura në lëkurë.
Këto qeliza fillojnë të lëshojnë histaminë, një substancë që shkakton inflamacion dhe rrit rrjedhjen e gjakut në atë zonë.
Kjo rrjedhje e shtuar lehtëson mbërritjen e qelizave të bardha të gjakut, puna e të cilave është të përballen me substancat e huaja.
Reagimi i përgjithshëm rezulton në formimin e një njolle klasike të kuqe dhe të fryrë nga pickimi i mushkonjës.
Histamina gjithashtu stimulon dhe irriton mbaresat nervore të lëkurës, duke bërë që ato të aktivizohen dhe të dërgojnë një sinjal kruarjeje në tru.
Reagimi instiktiv është të kruhet, por duke vepruar kështu shumë fuqishëm aktivizon neuronet që ndiejnë dhimbjen në lëkurë; këto, nga ana tjetër, stimulojnë prodhimin e substancave që i nxisin qelizat mastocite të reagojnë dhe të lëshojnë edhe më shumë histaminë. Si pasojë, sa më shumë të kruani, aq më shumë kruhet njolla.
Një pickim mushkonje shpesh është shqetësues për disa minuta pas pickimit fillestar – pikërisht për shkak të aktivitetit të antitrupave dhe histaminës – përpara se kruajtja të tentojë të qetësohet.
Pas disa ditësh, kruajtja mund të kthehet, këtë herë për shkak të aktivizimit të limfociteve T (një lloj tjetër qelize imune) të ngarkuara me shkatërrimin e çdo gjurme të mbetur të materialit të huaj në vendin e kafshimit.
Aktiviteti i tyre shkakton acarim të ripërtërirë të nervave, duke rezultuar në një ndjesi të ripërtërirë të kruarjes.
Të intriguar nga pasojat e kruarjes së pickimeve të mushkonjave, një ekip kërkimor nga Universiteti i Pitsburgut (SHBA) kreu së fundmi një eksperiment me minj.
Meqenëse ishte e vështirë që mushkonjat të kafshonin minjtë, ekipi aplikoi irritues në veshët e tyre për të shkaktuar një skuqje bezdisëse.
Minjtë e kruanin zonën, duke shkaktuar një fluks qelizash imune që çuan në rritje të inflamacionit dhe ënjtjes.
Më pas studiuesit e përsëritën eksperimentin duke i vendosur disa minjve “jaka Elizabetiane” – jakat në formë koni që përdoren për të parandaluar qentë të lëpinin veten.
Të paaftë për të kruar, minjtë përjetuan më pak ënjtje të veshit dhe treguan një prani më të ulët lokale të qelizave imune që shkaktojnë inflamacion.
Studimi shton gjetje të reja në kërkimet e mëparshme që tregojnë se kruarja pothuajse gjithmonë e përkeqëson situatën.
“Nëse e injoroni një pickim mushkonje, ai do të zhduket në rreth dhjetë minuta për shumicën e njerëzve, por nëse filloni të kruani, do të keni një shoqërues të ri për një javë”, tha një nga autorët e studimit në një intervistë me “Associated Press”.
Shumë ilaçe klasike të bëra vetë për pickimet e mushkonjave funksionojnë pikërisht, sepse zvogëlojnë dëshirën për t’u kruar gjatë atyre minutave të para – një dritare thelbësore për të parandaluar një plagë të bezdisshme dhe afatgjatë.
Kremrat, vajrat dhe pomadat me bazë mentoli, për shembull, aktivizojnë receptorët e të ftohtit të lëkurës dhe e mashtrojnë trurin që ta keqinterpretojë sinjalin e kruajtjes.
Vendosja e një kubi akulli për disa minuta arrin një efekt të ngjashëm, ndërsa ofron edhe një përfitim të lehtë anestezik.
Pajisje të vogla, me madhësi xhepi, që gjenerojnë nxehtësi intensive dhe të lokalizuar për t’u aplikuar në pickim, janë bërë gjithashtu të disponueshme kohët e fundit.
Ato zakonisht arrijnë temperatura prej 50-60°C për disa sekonda; kjo nxehtësi mbingarkesë mbingarkon receptorët e nxehtësisë së lëkurës, duke neutralizuar në mënyrë efektive ndjesinë e kruajtjes.
Për shumë njerëz, këto pajisje ofrojnë një zgjidhje efektive dhe përfundimtare, megjithëse mbetet e paqartë nëse ato i zbërthejnë pjesërisht proteinat në pështymën e mushkonjave – një proces që mund të japë përfitime shtesë.
Disa individë janë më të ndjeshëm se të tjerët ndaj këtyre substancave, duke përjetuar reaksione imune më të forta dhe më të vazhdueshme që ilaçet e bëra vetë nuk mund t’i adresojnë në mënyrë adekuate.
Këta njerëz zakonisht drejtohen te trajtime të tilla si kremrat me kortizon ose antihistaminë, të cilët shtypin lokalisht përgjigjen imunitare, duke zvogëluar kështu ënjtjen dhe kruajtjen. Produkte të tilla duhet të përdoren vetëm për disa ditë dhe nën udhëzimin e një mjeku ose farmacisti.
Një ilaç që sigurisht nuk funksionon – pavarësisht besimit të përhapur për të kundërtën – është shënimi i një “X” në plagë duke shtypur me thua në të, së pari në një drejtim dhe pastaj në tjetrin.
Ndërsa njerëzit shpesh besojnë se kjo mikro-traumë pengon kruajtjen, ajo në fakt përkeqëson inflamacionin, duke çuar në simptoma më të këqija në orët që pasojnë. Është një veprim që gjithashtu mund të shkaktojë një dëmtim të lëkurës dhe të rrisë rrezikun e infeksionit.
Alkooli ose amoniaku i aplikuar me një top pambuku ofron lehtësim të përkohshëm, por dëmton lëkurën dhe mund të zgjasë kohën që duhet që plagët të zhduken; herët a vonë, kruajtja do të kthehet.
Përshtati: Gazeta “Si”
Copyright © Gazeta “Si”
Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.
Lini një Përgjigje