.png)
Nga Gazeta ‘Si’- Prej kohësh dihet se ushqyerja e shëndetshme lidhet me një shëndet më të mirë të trurit.
Tani, një studim i ri i publikuar në revistën shkencore JAMA Network Open sjell prova të reja se një dietë anti-inflamatore mund të ndihmojë në uljen e rrezikut për zhvillimin e demencës, madje edhe te personat që kanë një rrezik biologjik më të lartë.
Studiuesit ndoqën mbi 1.800 persona mbi moshën 60 vjeç në Suedi, të cilët nuk kishin demencë në fillim të studimit.
Për gjashtë vjet u analizuan zakonet e tyre ushqimore përmes pyetësorëve të detajuar, ndërsa u matën edhe tre biomarkues në gjak të lidhur me sëmundjen e Alzheimerit dhe dëmtime të tjera të trurit. Më pas, pjesëmarrësit u monitoruan për deri në 15 vjet për të parë se kush zhvilloi demencë.
Gjatë kësaj periudhe, 240 persona u diagnostikuan me këtë sëmundje.
Rezultatet treguan se ata që ndiqnin një regjim ushqimor me potencial më të ulët inflamator kishin më pak gjasa të zhvillonin demencë, edhe kur analizat e gjakut tregonin se ishin biologjikisht më të rrezikuar.
Tek personat me nivele të larta të biomarkuesit p-tau217, i lidhur me Alzheimerin, respektimi i një diete anti-inflamatore u shoqërua me një ulje prej 29% të rrezikut për demencë. Ulje të ngjashme u vunë re edhe te pjesëmarrësit me nivele të larta të biomarkuesve të tjerë që lidhen me dëmtimin e qelizave nervore dhe inflamacionin.
Sipas Dr. Leana Wen, eksperte e CNN për shëndetin, nuk ekziston një regjim ushqimor zyrtar që quhet “dietë anti-inflamatore”.
Ky term përdoret për të përshkruar një model të ushqyerjes që lidhet me nivele më të ulëta të inflamacionit kronik në organizëm.
Në këtë studim, pjesëmarrësit nuk ndoqën një dietë të caktuar. Studiuesit vlerësuan ushqimin e tyre përmes një indeksi që mat potencialin inflamator të dietës. Ata që konsumonin më shumë perime, fruta, arra, bishtajore dhe drithëra integrale, ndërsa kufizonin pijet me sheqer, ushqimet ultra të përpunuara dhe mishin e kuq, rezultuan të kishin dieta me efekt më të ulët inflamator.
Ky model ushqimor ngjan shumë me dietën mesdhetare, e cila gjithashtu favorizon frutat, perimet, drithërat integrale, bishtajoret, peshkun, vajin e ullirit dhe yndyrnat e shëndetshme.
Inflamacioni është pjesë e reagimit normal të sistemit imunitar ndaj infeksioneve ose dëmtimeve. Problemi lind kur ai bëhet kronik dhe vazhdon për vite me radhë. Sipas studiuesve, ky inflamacion i vazhdueshëm mund të dëmtojë enët e gjakut dhe qelizat nervore, si edhe të aktivizojë qelizat imunitare në tru, duke favorizuar rënien e funksioneve njohëse.
Megjithatë, demenca është një sëmundje komplekse, ku ndikojnë edhe faktorë të tjerë si gjenetika, sëmundjet kardiovaskulare, humbja e dëgjimit, duhanpirja dhe konsumimi i tepërt i alkoolit. Inflamacioni konsiderohet vetëm një pjesë e këtij mekanizmi.
Dr. Wen thekson se studimi jep një arsye shtesë për të ushqyerit shëndetshëm, por rezultatet nuk duhen interpretuar si provë se dieta parandalon drejtpërdrejt demencën.
Studimi ishte vëzhgues, që do të thotë se studiuesit vetëm ndoqën zakonet ushqimore të pjesëmarrësve, pa u caktuar atyre dieta të ndryshme. Për më tepër, të dhënat mbi ushqimin u bazuan në kujtesën e pjesëmarrësve dhe studimi u zhvillua vetëm te të moshuar në Suedi, ndaj rezultatet mund të mos vlejnë njësoj për popullsi të tjera.
Megjithatë, mesazhi kryesor është optimist. Edhe pse nuk mund të ndryshojmë moshën apo gjenet tona, mund të ndikojmë te faktorët e rrezikut që varen nga mënyra e jetesës.
Përveç ushqyerjes së shëndetshme, ekspertët rekomandojnë aktivitet fizik të rregullt, kontroll të tensionit të gjakut, kolesterolit dhe diabetit, shmangien e duhanit, kufizimin e alkoolit dhe një gjumë cilësor. Po aq të rëndësishme janë edhe aktiviteti mendor dhe jeta sociale.
Kalimi i kohës me familjen dhe miqtë, pjesëmarrja në aktivitete komunitare, puna, vullnetarizmi, hobet dhe mësimi i aftësive të reja ndihmojnë në mbajtjen aktive të trurit dhe mund të kontribuojnë në ruajtjen e shëndetit të tij me kalimin e viteve./ CNN
Copyright © Gazeta “Si”
Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.
Lini një Përgjigje