Politike

Samiti i NATO-s në Shqipëri në dyshim, mes tensioneve për shpenzimet e mbrojtjes

Nga Gazeta ‘Si’- Planet për një samit të ardhshëm të NATO-s në Shqipëri janë vënë në pikëpyetje, mes rezervave të administratës amerikane dhe shqetësimeve të disa aleatëve për nivelin e ulët të shpenzimeve të mbrojtjes së vendit, raportojnë burime diplomatike.

Sipas një raportimi nga agjencia e lajmeve Reuters, një draft-deklaratë për Samitin e radhës të Aleancës në Ankara nuk përmend më organizimin e një takimi në Shqipëri, ndryshe nga deklaratat e mëparshme që e parashikonin atë.

Burime brenda NATO-s thonë se ndryshimi lidhet me përpjekjet e aleatëve evropianë për të shmangur përplasjet me presidentin amerikan Donald Trump, i cili ka qenë kritik ndaj vendeve që nuk përmbushin objektivat e shpenzimeve për mbrojtjen.

Çështja e shpenzimeve ushtarake mbetet një nga temat kryesore të debatit brenda Aleancës, me disa vende që ende nuk kanë arritur objektivin e mëparshëm prej 2% të PBB-së për mbrojtje.

Në këtë kontekst, Shqipëria është përmendur në një raportim nga e përditshmja holandeze De Telegraaf si një nga vendet që ka pasur nivele më të ulëta shpenzimesh, megjithëse Qeveria shqiptare ka deklaruar se po përgatit masa fiskale për të rritur buxhetin e mbrojtjes në përputhje me angazhimet e NATO-s.

Sipas deklarimeve zyrtare, Tirana synon që në vitin 2026 shpenzimet për mbrojtjen dhe sektorët e lidhur të arrijnë rreth 2.6% të PBB-së, ku pjesa kryesore do të shkojë për mbrojtje direkte dhe pjesa tjetër për siguri kibernetike dhe masa të tjera të lidhura.

Zyrtarë të NATO-s theksojnë se vendimi përfundimtar për vendin e samitit ende nuk është marrë dhe se Shqipëria mbetet ende në garë për organizimin e tij, ndërsa diskutimet brenda Aleancës vijojnë.

Çfarë thuhej në raportimin e medias holandeze?

NATO ka njoftuar më herët këtë vit se të gjitha shtetet anëtare kishin arritur objektivin e shpenzimeve për mbrojtjen prej 2% të PBB-së gjatë vitit të kaluar. Megjithatë, një verifikim i brendshëm i dokumentacionit ka zbuluar se disa vende nuk e kanë përmbushur realisht këtë prag, sipas burimeve brenda Aleancës.

Sipas një funksionari të lartë të NATO-s, disa shtete kanë përfshirë në llogaritje zëra shpenzimesh që nuk lejohen sipas metodologjisë së Aleancës, duke shtrembëruar përkohësisht shifrat zyrtare.

Në veçanti, Shqipëria dhe Sllovenia përmenden si vende që kanë mbetur rreth gjysmë pikë përqindjeje nën objektiv, ndërsa një tjetër vend gjithashtu rezulton nën kufirin e 2% (Çekia).

Burime të informuara thonë se këto shtete rrezikojnë të mos e arrijnë sërish objektivin edhe këtë vit, ndërsa shqetësime ekzistojnë edhe për Hungarinë.

Debati për shpenzimet e mbrojtjes është intensifikuar në prag të presionit të vazhdueshëm nga ish-presidenti amerikan Donald Trump, i cili ka kërkuar prej kohësh rritjen e kontributeve të aleatëve evropianë në kuadër të NATO.

Ndërkohë, ministri amerikan i Mbrojtjes, Pete Hegseth, ka paralajmëruar masa ndëshkuese ndaj aleatëve që nuk përmbushin detyrimet financiare, përfshirë edhe rishikimin e kontributeve amerikane në buxhetin e Aleancës.

Sipas raportimeve, Shtetet e Bashkuara aktualisht mbulojnë rreth 15% të buxhetit të NATO-s, duke financuar struktura të rëndësishme si selia qendrore, misionet dhe stërvitjet ushtarake.

Në këtë kontekst, Shqipëria madje mund të përballet me rrezikun që të mos i besohet më organizimi i një samiti të ardhshëm të NATO-s, nëse nuk përmirëson përmbushjen e objektivit të shpenzimeve për mbrojtjen, thonë burime të afërta me Aleancën.

Debati pritet të vazhdojë edhe në muajt e ardhshëm, ndërsa NATO përballet me presion të shtuar për rritjen e kapaciteteve të mbrojtjes kolektive dhe harmonizimin real të kontributeve financiare mes anëtarëve.


Copyright © Gazeta “Si”


Lini një Përgjigje

Adresa juaj email s’do të bëhet publike. Fushat e domosdoshme janë shënuar me një *

Më Shumë