.png)
Nga Gazeta Si- Një studim i ri ka zbuluar se temperaturat më të ngrohta mund të zgjerojnë habitatet e mushkonjave, duke rritur zonat e rrezikut të chikungunya në nivel global.
Hulumtimi zbuloi se 139 vende ose rajone janë zona rreziku për chikungunya, një sëmundje virale e transmetuar nga mushkonjat. Kjo përbën 21.3% të masës tokësore të botës.
“Sipas modeleve të ndryshimeve klimatike, virusi do të zgjerohet në rajonet e buta, veçanërisht në Amerikën Verilindore, Europën Qendrore dhe Azinë Lindore”, tha Dr. Ye Xu, bashkautor i studimit.
Si e ndryshon klima sjelljen e mushkonjave?
Chikungunya është transmetuar kryesisht nga mushkonja e etheve të verdha Aedes aegypti, një specie që lulëzon në vendbanimet në tropikë.
Megjithatë, në vitet e fundit, ndryshimi global i klimës dhe lëvizshmëria ndërrajonale e popullsisë kanë ndikuar në zgjerimin e mushkonjave që mbartin sëmundje dhe përhapjen e varianteve virale.
Gjatë një shpërthimi të chikungunya në Oqeanin Indian në vitet 2005-2006, shkencëtarët regjistruan një mutacion në virus që rriti përshtatshmërinë e tij ndaj një mushkonje tjetër, mushkonjës tigër aziatike.
“Meqenëse kjo mushkonjë mund të tolerojë kushte më të ftohta se mushkonja e etheve të verdha, ngrohja mund ta lejojë atë të vendoset në vende që dikur ishin shumë të ftohta”, tha Dr. Yang Ëu, bashkautor i studimit.
“Kur vendosen mushkonja të përshtatshme, mundësia e transmetimit lokal të chikungunya rritet.”
Hulumtuesit zbuluan se temperaturat më të ngrohta gjithashtu përshpejtojnë shpejtësinë e zhvillimit të virusit brenda mushkonjës. Me temperatura midis 18C dhe 28C, virusi bëhet gati të përhapet rreth katër deri në pesë herë më shpejt, duke rritur rreziqet e shpërthimit.
Sa larg mund të përhapen mushkonjat?
Studiuesit paralajmëruan se Chikungunya është bërë një kërcënim global për shëndetin. Transmetimi indigjen është raportuar në 114 vende, duke vënë në rrezik më shumë se tre të katërtat e popullsisë së botës.
Shkalla e vdekshmërisë është afërsisht 1.3 për mijë.
Ndërsa zgjerimi i saktë i sëmundjes varej nga skenari i zgjedhur i klimës, Europa veri-qendrore, Amerika Veriore verilindore dhe Azia Lindore vazhdimisht shfaqeshin si vatra të nxehta në të ardhmen.
Virusi aktualisht nuk është endemik në Europë ose Amerikën e Veriut, rastet në këto rajone janë të kufizuara vetëm tek udhëtarët nga rajonet tropikale ose subtropikale.
Studiuesit zbuluan se shtrirja gjeografike dhe potenciali i shpërthimit të chikungunya përcaktohen në thelb nga vektorët e tij të transmetimit- mushkonjat që mbartin virusin.
Si mund të përgatiten vendet?
Në vitin 2025, në nivel global u raportuan 502,264 raste të chikungunya-s, që përbënin 186 vdekje në 41 vende dhe territore, sipas Organizatës Pan-Amerikane të Shëndetësisë.
Kjo barrë sëmundjesh parashikohet të përshkallëzohet për shkak të ndryshimeve klimatike, të cilat po ndryshojnë thellësisht modelet e shpërndarjes së sëmundjeve infektive, vunë në dukje studiuesit.
“Publiku nuk ka nevojë të panikoset, por sistemet shëndetësore duhet të përgatiten herët,” paralajmëroi Dr. Xu.
Ndër masat e propozuara, studiuesit përfshijnë gjurmimin e mushkonjave, trajnimin e punonjësve të kujdesit shëndetësor për ta njohur shpejt virusin dhe krijimin e planeve të reagimit të shpejtë para se të ndodhin shpërthimet.
“Këto hapa janë veçanërisht të rëndësishëm në rajonet e buta ku sëmundja nuk ka qenë një shqetësim rutinë për shëndetin publik,” shtoi Dr. Xu.
Burimi: EuroNews. Përshtati: Gazeta Si
Copyright © Gazeta “Si”
Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.
Lini një Përgjigje