.png)
Nga Gazeta Si- Shpërthimi i hantavirusit është ende i vogël në shifra por është një provë e madhe për një sektor të shëndetit publik të goditur.
Pothuajse menjëherë sapo shpërthimi i hantavirusit në anijen turistike MV Hondius u bë lajm ndërkombëtar, ekspertët e shëndetit publik nxituan të qetësonin publikun: Ky nuk është Covid-19. Mos u shqetësoni- ky është një virus që kërkon “kontakt të ngushtë” për t’u përhapur. Rreziku i një pandemie është mjaft i ulët.
Por nëse kjo siguri e dukshme nga udhëheqësit e shëndetit publik në mes të një krize tjetër emergjente shëndetësore ju bëri të kujtoni ditët e para të emergjencës Covid-19, nuk jeni vetëm. Në shkurt dhe mars të vitit 2020, autoritetet shëndetësore gjithashtu siguruan publikun se koronavirusi i ri nuk përhapej nga ajri (nuk është e vërtetë) dhe thanë se njerëzit nuk duhet të mbajnë maska (që më pas i detyruan njerëzit të mbanin maska). Një nga mësimet qendrore të pandemisë ishte se ekspertët e shëndetit nuk duhet të jenë tepër të sigurt në deklaratat e tyre publike, sepse çdo ndryshim i mëvonshëm bazuar në informacion të ri mund ta çojë publikun të humbasë besimin.
Gjashtë vjet më vonë, me hantavirusin, mund të pyesni veten pse udhëheqësit e shëndetit duken kaq të sigurt për kontrollin e një virusi me një shkallë vdekshmërie shumë më të lartë se gripi ose Covid-19. A nuk do të ishte më mirë të ishim shumë agresivë sesa shumë të kujdesshëm? Një grup ndërkombëtar mjekësh dhe shkencëtarësh shkroi një letër të hapur drejtuar Organizatës Botërore të Shëndetësisë, duke i nxitur ata të miratojnë një qasje paraprake të parë.
Nëse ka ndonjë shans që hantavirusi të mund të përhapet në ajër ose të transmetohet më lehtë sesa do të sugjeronte “kontakti i ngushtë”, autoritetet e shëndetit publik duhet të supozojnë më të keqen dhe të veprojnë në përputhje me rrethanat, argumentuan autorët.
“Kostot e zbatimit të këtyre mbrojtjeve herët janë modeste,” shkruan ata. “Kostot e vonimit të tyre gjatë një shpërthimi me pasoja të larta mund të jenë të mëdha.”
Tani për tani, rrjedha e shpërthimit të hantavirusit mbetet e pasigurt. Ende ka pak raste të raportuara. Sa më i madh do të bëhet? Nuk e dimë me siguri. Një shpërthim i hantavirusit nuk ka ndodhur kurrë në këtë lloj mjedisi më parë.
Shpërthimet e njohura më parë ishin të vogla dhe ndodhën në komunitete rurale që nuk janë të favorshme për transmetim të përhapur të virusit. Kjo ndodhi në një anije turistike të mbushur plot, me udhëtarë nga e gjithë bota që tani kthehen në vendet e tyre të origjinës; mund të jetë një mjedis i përsosur për përhapje të shpejtë, siç e dimë që nga ditët e para të Covid.
Sa nga pasagjerët do të sëmuren? A do të ndjekin protokollet e izolimit? Sa njerëz të tjerë do të infektojnë? Nuk e dimë.
Por ajo që është tashmë e qartë është se hija e pandemisë ende varet si mbi organizatat publike të shëndetit përgjegjëse për reagimin ndaj krizës, ashtu edhe mbi publikun gjithnjë e më mosbesues që këto grupe duhet t’i shërbejnë.
Shëndeti publik përballet me dilema të vërteta gjatë çdo emergjence të sëmundjeve infektive, si të balancojë nevojat e individit me nevojat e publikut në përgjithësi, si të përcjellë atë që ata dinë (dhe nuk dinë) për një patogjen të rrezikshëm pa i ngatërruar njerëzit nëse situata ndryshon.
“Nëse nuk reagon mirë, mund të humbasësh një dritare për të përmbajtur diçka. Por nëse reagon tepër pa ndonjë provë të qartë, humbet besimin e publikut, shterron burimet dhe e bën më të vështirë marrjen e pajtueshmërisë kur ke vërtet nevojë për të”, thotë Anne Rimoin, epidemiologe.
“Mendoj se zyrtarët e shëndetit publik po veprojnë në një mjedis shumë më të politizuar dhe të brishtë në besim, dhe kjo me siguri do t’i bëjë agjencitë më të kujdesshme në lidhje me mënyrën se si komunikojnë pasigurinë ose përshkallëzojnë ndërhyrjet”.
Sa dimë në të vërtetë për hantavirusin?
Hantavirusi duket pothuajse i projektuar në mënyrë të përsosur për të shpuar plagët e pandemisë. Detajet sipërfaqësore të shpërthimit të anijeve janë shumë të ngjashme me raundet e para të Covid, pasagjerëve u ndalohet të zbresin në breg, simptoma agresive të frymëmarrjes. Dhe ndërsa shkencëtarët padyshim janë më të njohur me hantavirusin, i cili është dokumentuar dhe studiuar për më shumë se 30 vjet, sesa me virusin që përfundimisht u quajt SARS-Cov-2, ka ende shumë që nuk dimë për të.
Studimet e rasteve nga një shpërthim i vitit 1993 në Shtetet e Bashkuara jugperëndimore dhe një shpërthim i viteve 2018-19 në Argjentinë, i pari rastet e para të dokumentuara të sindromës vdekjeprurëse pulmonare të shkaktuar nga lloji i hantavirusit i zakonshëm në Amerikë, i dyti një shpërthim i madh dhe i kohëve të fundit që përfshin transmetimin nga njeriu te njeriu, janë sugjestive, por vështirë se përfundimtare. Të dyja rastet përfshinin më pak se 40 raste dhe provat e transmetimit të hantavirusit nga personi në person ishin të përziera.
Dhe në të dyja ato shpërthime të mëparshme, virusi u përhap në zona rurale me popullsi të pakët. Një anije turistike ose një aeroplan plot me pasagjerë është një mjedis shumë i ndryshëm.
Por në të njëjtën kohë, shkencëtarët kanë studiuar hantavirusin te kafshët dhe kanë analizuar gjenetikën e tij për dekada të tëra.
Një lajm i mirë është se një analizë paraprake e një mostre nga shpërthimi i epidemisë tregoi se virusi ishte pothuajse 99 për qind i njëjtë me një mostër nga shpërthimi i viteve 2018-19 në Argjentinë dhe një shpërthim i vitit 1997 atje. Një nga aspektet më sfiduese të Covid-19 ishte mënyra se si ai ndryshoi në variante të reja si delta dhe omicron që çuan në valët pasuese.
Pra, bazuar në atë që shkencëtarët dinë për hantavirusin deri më sot, ky nuk është një virus që është shumë efikas në transmetim; ka qindra raste në Amerikën e Veriut dhe të Jugut çdo vit. Kjo është arsyeja pse shumica e ekspertëve të shëndetit publik nuk besojnë se hantavirusi do të shkaktojë një krizë të krahasueshme me Covid-19. (Megjithëse kjo është një standard shumë i ulët.)
Por kur zhytesh në detaje, ka ende shumë pasiguri dhe një pjesë e asaj në të cilën përqendrohen kritikët e shëndetit publik është ajo që ata e shohin si një dështim për të përcjellë ato pasiguri dhe për të hartuar një përgjigje ndaj shpërthimit.
Si duhet të reagojë shëndeti publik ndaj shpërthimit të anijes turistike?
Skenari më i keq do të ishte deklarata tepër të sigurta në lidhje me mungesën relative të rrezikut nga hantavirusi, vetëm që kontrolli i dobët i infeksionit të çojë në shumë më tepër raste dhe vdekje, duke gërryer më tej çdo besim që mbetet tek autoritetet e shëndetit publik. Kjo është arsyeja pse shumë ekspertë të shëndetit publik i kanë kërkuar OBSH-së dhe partnerëve të saj kombëtarë të jenë më agresivë.
Dhe në ditët e fundit, OBSH-ja dhe partnerët e saj kombëtarë kanë rritur reagimin e tyre; për shembull, bazuar në hetimet e tyre të vazhdueshme, OBSH-ja ka përmirësuar udhëzimet e saj duke thënë se të gjithë në anije duhet të konsiderohen kontakte me rrezik të lartë.
Shumica e 18 pasagjerëve amerikanë që u kthyen në SHBA janë në karantinë në Njësinë Kombëtare të Karantinës në Nebraska dhe pritet të qëndrojnë atje për 42 ditë; dy u dërguan në Atlanta për monitorim më të afërt. (Periudha e inkubacionit për hantavirusin mund të jetë deri në 40 ditë.) Vende të tjera, përfshirë Francën, kanë thënë gjithashtu se po kërkojnë që pasagjerët të karantinohen në një spital.
Shëndeti publik gjithashtu kërkon menaxhim të riskut, duke balancuar nevojën për të mbrojtur publikun e gjerë me të drejtat dhe shqetësimet e individëve.
Por hantavirusi është një kujtesë se sa e vështirë është të arrihet ky ekuilibër dhe të komunikohet. Dhe sfida vetëm po rritet: Tani kemi një publik të gjerë të traumatizuar dhe të radikalizuar nga përvoja e Covid-19, diçka që ishte e pashembullt në kujtesën e gjallë.
Gabimet e bëra gjatë asaj krize i kushtëzuan njerëzit të ishin skeptikë ndaj OBSH-së dhe autoriteteve të shëndetit publik, pavarësisht nëse besojnë se ata ekspertë po janë shumë të kujdesshëm, apo nuk janë mjaftueshëm agresivë./Yahoo!News/
Copyright © Gazeta “Si”
Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.
Lini një Përgjigje