.png)
Nga Gazeta Si- Meshkujt në Shqipëri janë më të prekur nga aksidentet cerebrovaskulare (ACV- goditje në tru), krahasuar me gratë.
Sipas analizave të kryera nga Instituti i Shëndetit Publik, në vitin 2024 incidenca kombëtare ishte 207 raste për 100,000 banorë, por tek meshkujt kjo shifër arrin në 235, ndërsa tek femrat mbetet më e ulët, 180.
Kjo diferencë gjinore nuk është rastësore. Sipas ekspertëve nga ISHP dhe Universiteti i Mjekësisë, ajo reflekton një ekspozim më të madh të burrave ndaj faktorëve të rrezikut, si tensioni i lartë i gjakut, duhanpirja, konsumi i alkoolit dhe mënyra e jetesës më pak e shëndetshme.
Në shumë raste, meshkujt kanë gjithashtu një tendencë më të ulët për kontrolle të rregullta mjekësore, çka e bën diagnostikimin dhe trajtimin më të vonuar.
Zonat më të prekura në vend
Analiza gjeografike tregon se disa qarqe janë dukshëm më të goditura nga ACV. Nivelet më të larta të incidencës janë regjistruar në Vlorë (302/100,000 banorë), Fier (341/100,000) dhe Lezhë (293/100,000). Pikërisht në këto zona vihet re edhe një diferencë më e theksuar mes meshkujve dhe femrave, duke konfirmuar se burrat janë grupi më i rrezikuar.
Nga ana tjetër, qarqe si Durrësi (73/100,000), Dibra (163/100,000), Tirana (164/100,000) dhe Gjirokastra (175/100,000) paraqesin nivele më të ulëta të incidencës. Këto ndryshime lidhen jo vetëm me stilin e jetesës, por edhe me strukturën e popullsisë dhe aksesin në shërbime shëndetësore.
Pse meshkujt preken më shumë?
Arsyet janë të shumta dhe të ndërthurura. Së pari, ekspertët thonë se hipertensioni arterial i pakontrolluar mbetet faktori kryesor i rrezikut, dhe ai është më i përhapur tek meshkujt. Së dyti, duhanpirja dhe konsumi i alkoolit janë më të zakonshme tek burrat në Shqipëri. Edhe faktorë si obeziteti, dieta e pasur me kripë dhe yndyra, si dhe mungesa e aktivitetit fizik ndikojnë drejtpërdrejt në rritjen e rrezikut.
Në qarqet me incidencë më të lartë, shpesh vërehet edhe një popullsi më e plakur, çka e rrit më tej probabilitetin për ACV. Rreziku rritet ndjeshëm pas moshës 50 vjeç dhe arrin kulmin në grupmoshat mbi 70 vjeç, ku edhe pse meshkujt vazhdojnë të kenë norma më të larta, diferenca gjinore fillon të ngushtohet.
Një problem që mund të parandalohet
Pavarësisht shifrave shqetësuese, një pjesë e madhe e rasteve me ACV mund të parandalohet. Kontrolli i tensionit të gjakut, ulja e duhanpirjes, përmirësimi i ushqyerjes dhe rritja e aktivitetit fizik janë masa kyçe që mund të reduktojnë ndjeshëm rrezikun.
Në këtë kuadër, përmirësimi i monitorimit, ndërgjegjësimi i popullatës dhe ndërhyrjet e hershme mbeten thelbësore për të ulur barrën e kësaj sëmundjeje në Shqipëri.
Copyright © Gazeta “Si”
Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.
Lini një Përgjigje