.png)
Studimet e fundit jo vetëm që tregojnë rëndësinë e mikrobiomës, por japin edhe tregues të qartë se si ndryshimet në bakteret e zorrëve mund të sinjalizojnë ose ndikojnë në rezultate specifike shëndetësore.
Shpesh i referuar si “truri i dytë” i trupit, zorra njihet gjithnjë e më shumë për rolin e saj në shëndetin e përgjithshëm. Hulumtime të reja sugjerojnë se ajo mund të luajë një rol të drejtpërdrejtë në plakjen e trurit, ndërsa studime të tjera po fillojnë të identifikojnë se si duket në të vërtetë një zorrë “e shëndetshme”.
Në zemër të kësaj është mikrobioma, termi kolektiv për triliona mikroorganizma që banojnë në një mjedis të caktuar, siç është zorra e njeriut.
Hulumtuesit në Stanford Medicine nisën të kuptonin pse disa njerëz përjetojnë rënie njohëse më herët se të tjerët.
“Ajo që mësuam është se afati kohor i rënies së kujtesës nuk është i lidhur fort- ai modulohet në mënyrë aktive në trup dhe trakti gastrointestinal është një rregullator kritik i këtij procesi”, thotë Christoph Thaiss, PhD, profesor i patologjisë.
Mikrobioma ndryshon me moshën
Ata shqyrtuan mikrobiomën e zorrëve- popullatën bakteriale që ndodh natyrshëm në zorrë- dhe zbuluan se ajo ndryshon me moshën. Tek minjtë më të vjetër, grupe të caktuara të baktereve bëhen më të zakonshme.
Këto ndryshime zbulohen nga qelizat imune në zorrë, të cilat shkaktojnë inflamacion. Kjo prish komunikimin midis zorrëve dhe trurit, duke e bërë më të vështirë për nervin vagus të dërgojë sinjale në hipokampus, rajonin përgjegjës për kujtesën.
Kur studiuesit stimuluan këtë nerv te minjtë më të vjetër, kujtesa u përmirësua ndjeshëm- kafshët ishin në gjendje të njihnin objekte të reja dhe të lundronin në labirinte po aq mirë sa minjtë më të rinj.
“Ne priremi ta mendojmë rënien e kujtesës si një proces të brendshëm të trurit”, tha Thaiss. “Por ky studim tregon se ne mund të përmirësojmë formimin e kujtesës dhe aktivitetin e trurit duke ndryshuar përbërjen e traktit gastrointestinal- një lloj telekomande për trurin.”
Në vend që të gjejmë arsyen e plakjes së trurit vetëm në tru, këto gjetje sugjerojnë se faktorë të tjerë në trup, si zorra, luajnë një rol të madh në mbajtjen e mendjes sonë të mprehtë.
Kjo hap derën për qasje të reja për mbrojtjen e kujtesës- nga dietat e përshtatura dhe probiotikët deri te terapitë që stimulojnë nervin vagus.
Një hap më afër identifikimit të një zorre “të shëndetshme”
Duke shtuar në këtë pamje të shëndetit të zorrëve dhe trurit, një studim i vitit 2026 i udhëhequr nga Universiteti i Kembrixhit identifikoi një grup të fshehur më parë të baktereve të zorrëve të quajtura CAG-170. Studiuesit zbuluan se këto mikrobe shfaqen shumë më shpesh tek individët e shëndetshëm dhe janë më pak të zakonshme tek njerëzit me sëmundje kronike.
Ekipi analizoi më shumë se 11,000 mostra të zorrëve njerëzore nga 39 vende dhe zbuloi se shumë baktere të zorrëve mbeten të pakultivuara dhe të paeksploruara.
Këto baktere CAG-170 janë të qëndrueshme me kalimin e kohës dhe duket se mbështesin mikrobet e tjera të zorrëve ndërsa prodhojnë vitaminë B12, duke sugjeruar se ato luajnë një rol kyç në ruajtjen e një ekosistemi të ekuilibruar të zorrëve.
Dhe ndërsa disa baktere të zorrëve janë të lidhura me një mikrobiomë të shëndetshme, baktere dhe komponime të tjera, të njohura si metabolitë, mund të ndihmojnë në zbulimin e sëmundjeve specifike.
Duke përdorur inteligjencën artificiale dhe të mësuarit automatik, një studim i kohëve të fundit nga Universiteti i Birminghamit dhe Spitalet Universitare të Birminghamit NHS Foundation Trust identifikoi pjesë të mikrobiomës që mund të ndihmojnë në zbulimin dhe trajtimin e sëmundjeve gastrointestinale si kanceri kolorektal, kanceri gastrik dhe sëmundja inflamatore e zorrëve.
Së bashku, studimet e mësipërme nxjerrin në pah mikrobiomën si një rregullator kyç të shëndetit, duke ndikuar në funksionet e rëndësishme të trupit nga tretja dhe rreziku i sëmundjeve deri te plakja dhe funksioni i trurit tonë.
Copyright © Gazeta “Si”
Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.
Lini një Përgjigje