Varianti i Covid, ‘Cicada’: simptomat dhe pse po shpërthen në SHBA?

Gazeta Si – Ekziston një anëtar i ri i familjes së viruseve përgjegjëse për Covid-19: quhet BA.3.2 dhe është quajtur “Cicada” nga ekspertët në mediat sociale.

Në muajt e fundit, ka filluar të tërheqë vëmendje për përhapjen e tij, veçanërisht në Shtetet e Bashkuara të Amerikë, por edhe në Evropë dhe pjesë të tjera të botës.

Ky variant, pavarësisht se ka qarkulluar pa u vënë re për një kohë të gjatë, tani është në qendër të vëmendjes shkencore për shkak të karakteristikave të tij unike gjenetike.

Ai fitoi nofkën “cicada” sepse, ngjashëm me ciklin jetësor të insektit, u shfaq për herë të parë në vitin 2024, mbeti në gjumë për një periudhë dhe më pas u rishfaq në Shtetet e Bashkuara në fund të vitit të kaluar.

Origjina dhe përhapja blobale

Identifikimi i parë daton më 22 nëntor 2024, në Afrikën e Jugut, në një mostër respiratore pediatrike. Që atëherë, virusi ka marrë një rrugë globale, duke u përhapur në Mozambik, Evropë dhe më pas në kontinente të tjera.

Sipas të dhënave nga Qendrat për Kontrollin dhe Parandalimin e Sëmundjeve (CDC), deri në shkurt 2026, varianti ishte zbuluar në të paktën 23 vende.

Rasti i parë në Shtetet e Bashkuara u identifikua tek një udhëtar në qershor 2025. Më pas, virusi u gjet si tek pacientët, ashtu edhe tek ujërat e zeza në shumë shtete, duke treguar qarkullim më të gjerë.

Në disa vende europiane, si Danimarka, Gjermania dhe Holanda, ai përbënte deri në 30% të sekuencave të analizuara midis fundit të vitit 2025 dhe fillimit të vitit 2026.

BA.3.2 i përket familjes së madhe “Omicron”, por dallohet qartë nga linjat më të fundit, siç është JN.1. Sipas një analize nga Qendrat për Kontrollin dhe Parandalimin e Sëmundjeve (CDC) të SHBA-ve, ajo paraqet midis 70 dhe 75 mutacione në proteinën “spike”, çelësin që virusi përdor për të hyrë në qelizat njerëzore.

Ky numër i madh ndryshimesh e bën variantin “shumë divergjent”. Mutacionet e saj janë veçanërisht të rëndësishme, sepse ato ndikojnë si në transmetueshmëri, ashtu edhe në aftësinë e virusit për t’iu shmangur përgjigjes imune. Është pikërisht ky kombinim që shpjegon vëmendjen e ekspertëve.

Vaksinat dhe përgjigjet imunitare

Një nga pyetjet kryesore ka të bëjë me efikasitetin e vaksinave aktuale, të hartuara bazuar në llojet më të përhapura në vitet e fundit, veçanërisht linjën JN.1. Distanca gjenetike nga BA.3.2 mund të zvogëlojë shpejtësinë me të cilën sistemi imunitar e njeh virusin.

Kjo nuk do të thotë që vaksinat janë të padobishme. Përkundrazi, provat e mbledhura vitet e fundit konfirmojnë rolin e tyre vendimtar në uljen e shtrimeve në spital dhe vdekjeve.

Shumica e llojeve të COVID-19 që janë aktualisht në qarkullim, janë të mbrojtura mirë nga formulimi i vaksinës së këtij viti.

Megjithatë, është e mundur që mbrojtja kundër infeksionit të jetë më pak e menjëhershme ose më pak e plotë, duke favorizuar qarkullimin më të madh të virusit.

Sa zgjat mbrojtja e vaksinave

Mjekët dhe zyrtarët e shëndetit publik në përgjithësi rekomandojnë vaksinimin kundër COVID-19 çdo vjeshtë, njësoj si kundër gripit.

Çdo vit, shkencëtarët përpiqen të parashikojnë muaj më parë se cilat lloje virale do të qarkullojnë gjatë sezoneve të ardhshme të gripit dhe COVID-19.

Vaksina kundër COVID-19 që u zhvillua vjeshtën e kaluar mund të përfshijë mbrojtje kundër variantit të ri të “cikadës”.

Kujdes dhe parandalim

Autoritetet shëndetësore theksojnë rëndësinë e mbikëqyrjes së vazhdueshme gjenomike, veçanërisht, sepse të dhënat e disponueshme mund ta nënvlerësojnë përhapjen e vërtetë të variantit në vendet me më pak kapacitet monitorimi.

Rreziku kryesor lidhet me kulmet e mundshme sezonale të rasteve, në vend të një rritjeje të ashpërsisë. Prandaj, masat ekzistuese mbeten thelbësore: mbrojtja e individëve të cenueshëm, qëndrimi në shtëpi nëse janë të pranishme simptomat dhe ruajtja e higjienës së mirë të duarve dhe rrugëve të frymëmarrjes.

Përshtati: Gazeta “Si”