Ngrohja globale rrit pasivitetin, deri në 500 mijë vdekje shtesë në vit

Nga Gazeta Si- Dalja jashtë për një shëtitje ose vrapim mund të bëhet gjithnjë e më e vështirë ndërsa planeti ngrohet, me një studim të ri që paralajmëron se rritja e temperaturave mund të nxisë një rritje globale të pasivitetit, duke çuar në qindra mijëra vdekje të parakohshme shtesë çdo vit deri në vitin 2050.

Studiuesit analizuan të dhëna nga 156 vende midis viteve 2000 dhe 2022 dhe modeluan se si temperaturat më të larta mund të formësonin nivelet e aktivitetit global në dekadat që do të vinin.

Ata zbuluan se çdo muaj shtesë me një temperaturë mesatare mbi 27.8°C lidhej me një rritje prej 1.5 pikë përqindjeje të pasivitetit fizik në të gjithë botën. Rritja ishte më e madhe- në 1.85 pikë- në vendet me të ardhura të ulëta dhe të mesme.

Në studimin e botuar në ‘The Lancet’ thuhet se “nxehtësia rrit rrjedhjen e gjakut në lëkurë dhe djersitjen, duke rritur tendosjen kardiovaskulare, rrezikun e dehidratimit dhe sforcimin e perceptuar”.

Inaktiviteti fizik është tashmë një faktor i madh rreziku për sëmundjet kardiovaskulare, diabetin e tipit 2, disa lloje kanceri dhe gjendje të shëndetit mendor, të cilat të gjitha mund të zvogëlojnë jetëgjatësinë, tha autori i studimit, Christian Garcia-Ëitulski.

Rreziqet në rritje shëndetësore të një bote më pak aktive

Studimi vlerëson se pasiviteti tashmë përbën rreth 5 për qind të të gjitha vdekjeve të të rriturve në nivel global.

“Pasiviteti fizik përfaqëson një sfidë të madhe globale shëndetësore. Gjetjet e fundit tregojnë se afërsisht një e treta e popullsisë së të rriturve në botë nuk i përmbahet udhëzimeve të OBSH-së, të cilat përcaktojnë një minimum prej 150 minutash me intensitet të moderuar ose 75 minutash me aktivitet fizik me intensitet të lartë në baza javore”, thuhet në studim.

Deri në vitin 2050, rritja e pasivitetit e lidhur me nxehtësinë mund të kontribuojë në afërsisht 500,000 vdekje të parakohshme shtesë çdo vit, së bashku me humbjet e produktivitetit midis 2.4 miliardë dollarëve dhe 3.68 miliardë dollarëve, paralajmëroi studimi.

Rritjet më të mprehta priten në rajonet tashmë të nxehta, duke përfshirë Amerikën Qendrore, Karaibet, Afrikën lindore subsahariane dhe Azinë ekuatoriale juglindore, ku pasiviteti mund të rritet me më shumë se katër pikë përqindjeje në muaj.

Pasiviteti mund të rritet më shumë tek gratë, sugjeron studimi.

Hulumtuesit thonë se rezultatet nxjerrin në pah nevojën për ta trajtuar aktivitetin fizik si një çështje të shëndetit publik të ndjeshëm ndaj klimës, dhe jo vetëm si një zgjedhje individuale të stilit të jetesës.

Studimi gjithashtu thekson se si qytetet mund të projektohen në mënyrë më efektive për të lejuar më shumë aktivitet- siç janë rrjetet e lidhura me hije, sipërfaqet reflektuese dhe hapësirat publike të mbrojtura nga klima.

A mund ta ulë vërtet të qëndruarit aktiv rrezikun e vdekshmërisë?

Po. Një studim i veçantë nga viti i kaluar zbuloi se të rriturit që kalojnë nga stile jetese joaktive në ato aktive mund ta ulin rrezikun e vdekshmërisë me 22 për qind.

Një studim tjetër i publikuar vitin e kaluar tregoi se arritja e vetëm 7,000 hapave në ditë shoqërohet me një rrezik të reduktuar ndjeshëm të një game të gjerë sëmundjesh, duke përfshirë demencën, sëmundjet e zemrës, depresionin, diabetin e tipit 2 dhe kancerin.

Sipas këtij hulumtimi, i botuar gjithashtu në ‘The Lancet’, përfitimet ndryshojnë në varësi të gjendjes, duke filluar nga një ulje prej 6 për qind e rrezikut të kancerit deri në një ulje deri në 38 për qind të rrezikut të demencës.