.png)
Nga Gazeta Si- 62 për qind e shqiptarëve janë mbipeshë. Kjo shifër është rritur me kalimin e viteve dhe pritet të rritet edhe më tej.
Sipas të dhënave nga Our World in Data, nga viti 1990 deri në vitin 2022 rritja ka qenë e vazhdueshme. Mesatarisht, mbipesha është rritur me rreth 1 për qind çdo 1-2 vite.
Sipas një studimi të publikuar më herët në The Lancet, gratë në Shqipëri janë më të rrezikuara nga mbipesha dhe obeziteti. Të dhënat tregojnë se 70-72 për qind e grave mund të vuajnë nga obeziteti deri në 2050. Tek burrat kjo shifër arrin nga 72 deri në 77 për qind.
Nga ajo që ekspertët e quajnë “pandemia e shekullit” nuk kanë shpëtuar as fëmijët shqiptarë.
Në një raport të publikuar në vitin 2025 nga World Health Organization thuhet se mbi 30 për qind e fëmijëve 8-vjeçarë në Shqipëri janë mbipeshë. Rreth 15 për qind e tyre janë obezë.
Në vitin 2022, rreth 2.5 miliardë të rritur mbi 18 vjeç në botë ishin mbipeshë. Prej tyre, mbi 890 milionë jetonin me obezitet.
Kjo do të thotë se 43% e të rriturve në botë janë mbipeshë. Në vitin 1990 kjo shifër ishte 25%. Pra, prevalenca globale e obezitetit është më shumë se dyfishuar mes viteve 1990 dhe 2022.
Shkaqet e mbipeshës dhe obezitetit
Mbipesha dhe obeziteti shkaktohen nga një çekuilibër mes energjisë së marrë nga ushqimi dhe energjisë së shpenzuar përmes aktivitetit fizik.
Në shumicën e rasteve, obeziteti është një sëmundje shumëfaktoriale. Ai lidhet me faktorë mjedisorë, psiko-socialë dhe gjenetikë.
Ndër faktorët kryesorë përfshihen mungesa e ushqimit të shëndetshëm me çmime të përballueshme, hapësirat e kufizuara për aktivitet fizik dhe mungesa e politikave të përshtatshme ligjore. Një tjetër problem është mungesa e reagimit të hershëm nga sistemi shëndetësor për të identifikuar shtimin në peshë.
Pasojat shëndetësore
Rreziqet shëndetësore nga mbipesha dhe obeziteti po dokumentohen gjithnjë e më shumë.
Në vitin 2021, indeksi i lartë i masës trupore (BMI) shkaktoi rreth 3.7 milion vdekje nga sëmundjet jo-ngjitëse. Këtu përfshihen sëmundjet kardiovaskulare, diabeti, kanceri, çrregullimet neurologjike, sëmundjet kronike të frymëmarrjes dhe problemet e tretjes.
Mbipesha në fëmijëri dhe adoleshencë ndikon drejtpërdrejt në shëndetin e tyre. Ajo rrit rrezikun për sëmundje si diabeti i tipit 2 dhe sëmundjet kardiovaskulare në një moshë më të hershme.
Obeziteti në fëmijëri ka edhe pasoja psiko-sociale. Ai ndikon në performancën shkollore dhe në cilësinë e jetës. Shpesh shoqërohet me stigma, diskriminim dhe ngacmime.
Fëmijët me obezitet kanë më shumë gjasa të bëhen të rritur me obezitet. Ata gjithashtu kanë rrezik më të lartë për sëmundje të ndryshme në moshë madhore.
Ndikimet ekonomike të obezitetit janë gjithashtu të mëdha. World Health Organization paralajmëron se, nëse nuk merren masa, kostot globale të mbipeshës dhe obezitetit mund të arrijnë 3 trilionë dollarë në vit deri në vitin 2030 dhe mbi 18 trilionë dollarë deri në vitin 2060.
Rritja e obezitetit në vendet me të ardhura të ulëta dhe të mesme po e përhap shpejt këtë problem. Dikur ai lidhej kryesisht me vendet e pasura, por sot po bëhet një sfidë globale.
Copyright © Gazeta “Si”
Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.
Lini një Përgjigje