OBSH: Çfarë është virusi Nipah dhe sa i rrezikshëm është ai tek njerëzit?

Virusi Nipah është një virus që gjendet te kafshët, por mund të prekë edhe njerëzit, shkruan në faqen e saj zyrtare Organizata Botërore e Shëndetësisë (OBSH).

Njerëzit me infeksion mund të zhvillojnë ethe dhe simptoma që përfshijnë trurin si dhimbje koke ose konfuzion dhe probleme me mushkëritë si vështirësi në frymëmarrje ose kollë.

Lakuriqët e natës të familjes Pteropodidae janë strehuesit natyrorë të virusit Nipah.

Virusi Nipah është një virus zoonotik, zakonisht transmetohet nga kafshët te njerëzit, por gjithashtu mund të transmetohet përmes ushqimit të kontaminuar ose drejtpërdrejt midis njerëzve.

Virusi Nipah u identifikua për herë të parë në vitin 1998 gjatë një shpërthimi midis fermerëve të derrave në Malajzi.

Në vitin 1999, një shpërthim u raportua në Singapor pas importimit të derrave të sëmurë nga Malajzia. Që nga viti 1999, nuk janë raportuar shpërthime të reja nga Malajzia ose Singapori.

Në vitin 2001, shpërthime të infeksionit të virusit Nipah u zbuluan në Indi dhe Bangladesh. Në Bangladesh, shpërthime janë raportuar pothuajse çdo vit që atëherë. Në Indi, shpërthime raportohen periodikisht në disa pjesë të vendit, përfshirë atë të fundit në vitin 2026.

Lakuriqët e frutave nga familja Pteropodidae konsiderohen strehuesit natyrorë të virusit Nipah dhe janë të pranishëm në pjesë të ndryshme të Azisë dhe në Australi.

Lakuriqët e frutave afrikanë të gjinisë Eidolon, familja Pteropodidae, janë gjetur të kenë antitrupa kundër viruseve Nipah dhe Hendra, duke treguar se këto viruse mund të jenë të pranishme edhe brenda shpërndarjes gjeografike të lakuriqëve të natës Pteropodidae në Afrikë.

Virusi Nipah mund të përhapet edhe midis njerëzve. Është raportuar në mjediset e kujdesit shëndetësor dhe midis familjeve dhe kujdestarëve të personave të sëmurë përmes kontaktit të ngushtë.

Në mjediset shëndetësore, rreziku i përhapjes mund të rritet në mjedise spitalore të mbipopulluara, të ajrosura dobët, me zbatim joadekuat të masave të parandalimit dhe kontrollit të infeksionit (siç është përdorimi i pajisjeve mbrojtëse personale, pastrimi dhe dezinfektimi, dhe higjiena e duarve).

Periudha e inkubacionit – që është koha nga infeksioni deri në fillimin e simptomave – varion nga 3 deri në 14 ditë. Në disa raste të rralla është raportuar inkubacion deri në 45 ditë.

Sëmundja e rëndë mund të ndodhë tek çdo pacient, por është veçanërisht e lidhur me njerëzit që paraqiten me simptoma neurologjike, me përparim në ënjtje të trurit (encefalit) dhe, shpesh, vdekje. Kujdesi mbështetës dhe monitorimi i kujdesshëm gjatë kësaj periudhe është kritik.

Shumica e njerëzve që mbijetojnë shërohen plotësisht, por gjendjet neurologjike afatgjata janë raportuar në afërsisht 1 në 5 persona që janë shëruar nga sëmundja.

Është e vështirë të dallosh Nipah nga sëmundjet e tjera infektive, ose shkaqe të tjera të encefalitit ose pneumonisë, pa testime laboratorike.

Testi kryesor diagnostik është reaksioni zinxhir i polimerazës në kohë reale (RT-PCR) i mostrave të frymëmarrjes, gjakut ose lëngut cerebrospinal. Zbulimi i antitrupave në gjak nëpërmjet analizës imunosorbent të lidhur me enzimën (ELISA) mund të përdoret gjithashtu.

Mostrat e mbledhura nga pacientët janë një rrezik biologjik. Testimi laboratorik në mostrat jo të inaktivizuara duhet të kryhet në kushte maksimale të përmbajtjes biologjike.

Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.