Inflacioni po rrit rrezikun e një recesioni global

Ndërsa bota vazhdon të merret me ndikimin ekonomik të pandemisë, lufta në Ukrainë po përkeqëson problemet inflacioniste. Bankat qendrore përballen me rrezikun që kontrolli i rritjes së çmimeve mund të çojë në recesion ekonomik.

Të dhënat e publikuara nga Byroja e Statistikave të Punës tregojnë se SHBA-ja shtoi 428.000 vende pune në prill, që përputhet me shifrën e rishikuar në mars. Shkalla e papunësisë ishte e qëndrueshme në 3.6 për qind, e ngjashme me nivelin në shkurt të vitit 2020 përpara se vala e parë e koronavirusit të godiste vendin.

Megjithatë, vazhdimësia e një tregu të ngushtë pune dhe inflacioni i lartë përbëjnë shqetësime për administratën Biden dhe Rezervën Federale.

Këtë javë, banka qendrore e SHBA rriti normën e saj bazë të interesit me 0.5 pikë përqindjeje për herë të parë që nga viti 2000 – në një interval të synuar prej 0.75 deri në 1 për qind – për të frenuar rritjen e çmimeve. Inflacioni në SHBA aktualisht është në nivelin më të lartë të 40 viteve.

Një recesion në SHBA, veçanërisht nëse shkaktohet nga një cikël i rritjes së normave të interesit nga Fed, do të pakësonte kërkesën globale për importe dhe do të çonte në kaos në tregje.

Ndërkohë, stoqet amerikane ranë të premten(6 maj), duke zgjatur humbje të mprehta nga sesioni i mëparshëm, pasi shenjat e një shtrëngimi të tregut të punës përkeqësuan shqetësimet e inflacionit. Aksionet europiane gjithashtu ranë, me indeksin rajonal Stoxx 600 që humbi pothuajse 2 për qind, duke e vënë atë në rrugën e duhur për të përfunduar javën me më shumë se 4 për qind në rënie. FTSE 100 i Londrës humbi 1.3 për qind dhe Xetra Dax i Gjermanisë gjithashtu ra me 1.3 për qind.

Banka e Anglisë paralajmëroi dje se ekonomia e Mbretërisë së Bashkuar po shkonte drejt një recesioni dhe inflacioni do të arrinte 10 për qind këtë vit, pasi ngriti normën e interesit në 1 për qind, niveli më i lartë i vendit që nga viti 2009.

Me çmimet e Mbretërisë së Bashkuar që ka gjasa të rriten me ritmin e tyre më të shpejtë në më shumë se 40 vjet, ndërsa inflacioni i qëndrueshëm dyshifror bëhet i mundur për herë të parë që nga vitet 1970, BoE – e cila po feston 25 vjetorin e pavarësisë këtë javë – përballet me sfida që nuk i ka hasur në çerek shekullin e kaluar, shkruan redaktori i ekonomisë Chris Giles.

Rreziqet e një recesioni global po rriten çdo ditë

Një recesion në Europë është pothuajse i pashmangshëm nëse lufta në Ukrainë vijon të përshkallëzohet.

Kina e ka gjithnjë e më të vështirë të mbajë një rritje pozitive përballë bllokimeve drakoniane të Covid-19, të cilat tashmë e kanë sjellë Shangain në një ndalesë të ashpër dhe tani kërcënojnë Pekinin. Në fakt, ekonomia kineze mund të jetë tashmë në recesion. Dhe me çmimet e konsumit në SHBA duke u rritur aktualisht me ritmin e tyre më të shpejtë në 40 vjet, perspektivat për një ulje të butë të çmimeve pa një goditje të madhe ndaj rritjes duken gjithnjë e më të largëta.

Parashikimet ekonomike private dhe zyrtare kohët e fundit kanë filluar të nxjerrin në pah rreziqet rajonale në rritje, por ndoshta nënvlerësojnë shkallën në të cilën ato shumëfishohen me njëri-tjetrin. Bllokimet e përhapura në Kinë, për shembull, do të bëjnë kërdi me zinxhirët e furnizimit global në afat të shkurtër, duke rritur inflacionin në SHBA dhe duke ulur kërkesën në Europë. Normalisht, këto probleme mund të zbuten nga çmimet më të ulëta të mallrave. Por pa një fund të qartë në horizont në Ukrainë, çmimet globale të ushqimit dhe energjisë ka të ngjarë të mbeten të larta në çdo skenar.

Një recesion në SHBA, veçanërisht nëse shkaktohet nga një cikël i rritjes së normave të interesit nga Rezerva Federale, do të kufizonte kërkesën globale për importe dhe do të shkaktonte kaos në tregjet financiare. Dhe megjithëse recesionet në Europë normalisht rrezatojnë globalisht kryesisht përmes kërkesës së reduktuar, një ngadalësim i shkaktuar nga lufta mund të tronditë rrënjësisht besimin e biznesit dhe tregjet financiare në mbarë botën.

Shumica e vendeve aziatike kanë dalë tani nga strategjitë zero-Covid dhe po kalojnë në regjime që menaxhojnë Covid-19 si një kërcënim endemik, por nuk e trajtojnë atë si një pandemi. Jo Kina. Atje, qeveria po shpenzon shuma masive për të kthyer ndërtesat e zbrazëta të zyrave në qendër të qytetit në qendra karantine.

Sa i përket Europës, kthimi nga ngadalësimet ekonomike në Kinë dhe SHBA do të kishte kërcënuar rritjen e saj edhe pa luftën në Ukrainë. Por lufta ka përforcuar shumë rreziqet dhe dobësitë e Europës. Rritja është tashmë e dobët. Nëse presidenti rus, Vladimir Putin, përdor armë bërthamore kimike ose taktike, Europa do të detyrohet të ndërpresë kordonin me vendosmëri, me pasoja të pasigurta për ekonominë e saj dhe rrezikun e përshkallëzimit të mëtejshëm, që mund të nënkuptojë vendosjen e sanksioneve edhe ndaj Kinës. Ndërkohë, qeveritë europiane janë nën presion të konsiderueshëm për të rritur ndjeshëm shpenzimet e tyre për mbrojtjen kombëtare.

Është e qartë se tregjet në zhvillim dhe ekonomitë më të varfra në zhvillim do të vuajnë shumë në rast të një recesioni global. Edhe vendet eksportuese të energjisë dhe ushqimit, të cilat deri më tani kanë përfituar ekonomikisht nga lufta për shkak të çmimeve të larta, ndoshta do të kishin probleme.

Me fat, rreziku i një rënieje të sinkronizuar globale do të zvogëlohet deri në fund të vitit 2022. Por për momentin, shanset e recesionit në Europë, SHBA dhe Kinë janë të rëndësishme dhe në rritje, dhe një kolaps në një rajon do të rrisë shanset e kolapsit në të tjerat. Inflacioni rekord nuk i lehtëson gjërat.

Burimi: Financial Times; Përshtati Gazeta Si

Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.