.png)
Katër vendet më të mëdha të BE-së kanë njoftuar më shumë se 80 miliardë euro masa për të mbrojtur konsumatorët dhe bizneset nga rritja e çmimeve të energjisë të përkeqësuar nga pushtimi rus i Ukrainës – por ekonomistët paralajmërojnë se shumë nga këto masa mund të rezultojnë joproduktive.
Gjermania, Franca, Italia dhe Spanja i janë përgjigjur rritjes së çmimeve të energjisë duke njoftuar plane për të ulur taksat ose për të financuar zbritjet për karburantin, energjinë elektrike ose gazin natyror, në një përpjekje për të mbrojtur ekonomitë e tyre nga rritja e kostove.
Megjithatë, duke zbutur goditjen e çmimeve të larta të energjisë, qeveritë mund ta përkeqësojnë problemin duke reduktuar nxitjen për familjet dhe bizneset për të reduktuar konsumin e tyre të energjisë elektrike dhe karburantit, duke e bërë më të vështirë heqjen e varësisë së tyre nga karburantet fosile ruse.
“Kjo është ekonomi e tmerrshme,” tha Rüdiger Bachmann, profesor i ekonomisë në Universitetin e Notre-Dame. “Ju dëshironi që mekanizmi i çmimit të ketë efektin e tij, duke sinjalizuar se një mall është i pakët, kështu që njerëzit vendosin nëse duan të ndryshojnë sjelljen e tyre.”
Shumë vende europiane po transferojnë para tek grupet vulnerabël për t’i ndihmuar ata të përballen me çmimet më të larta të energjisë konsumatore, të cilat janë rritur 45 për qind në eurozonë vitin e kaluar kryesisht si rezultat i furnizimeve më të shtrënguara. Think-tank Bruegel zbuloi se vetëm tre nga 25 vendet që vlerësoi nuk po bënin pagesa të tilla.
Por Bruegel zbuloi se 17 vende po ulnin gjithashtu taksat ose taksat mbi energjinë, ndërsa 10 vende po rregullonin çmimet e energjisë me pakicë dhe tre po rregullonin çmimet e shitjes me shumicë.
Qeveria franceze ka shkuar më tej duke kufizuar rritjen e faturave të energjisë elektrike për familjet. EDF, grupi shtetëror francez i energjisë, vlerësoi se kufiri do të reduktonte të ardhurat me 10 miliardë euro kur kombinohej me një kërkesë për të shitur energjinë e saj bërthamore nën normat e shitjes me shumicë.
“Subvencionimi për energjinë shtëpiake është i çmendur – zvogëlon nxitjen për të reduktuar konsumin e energjisë,” tha Klaus Adam, profesor i ekonomisë në Universitetin e Manheim. “Jepuni të gjithëve një shumë çdo muaj dhe lërini të vendosin nëse duan ta përdorin atë për të paguar çmimet më të larta të gazit ose nëse duan të kursejnë konsumin e energjisë dhe ta shpenzojnë atë për diçka tjetër.”
Veronika Grimm, një anëtare e këshillit të ekspertëve ekonomikë që këshillojnë qeverinë gjermane, kritikoi paketën e fundit të masave të shpallura nga Berlini javën e kaluar për të ndihmuar bizneset me çmime të larta të energjisë.
Paketa do të përfshijë “një subvencion të kostos të kufizuar dhe të përcaktuar ngushtë” për kompanitë, kostot e energjisë elektrike të të cilave janë të paktën dyfishuar që nga viti i kaluar. “Është shumë për të ardhur keq të subvencionosh përdorimin e lëndëve djegëse fosile duke subvencionuar drejtpërdrejt konsumin e energjisë”, tha Grimm për gazetën Die Ëelt. “Në fund të fundit, kjo e mban çmimin e gazit të lartë në bursa.”
Si pjesë e “planit shokues” të Spanjës prej 16 miliardë eurosh për të trajtuar pasojat nga konflikti në Ukrainë, ajo planifikon të ulë kostot e çmimit të karburantit në një përpjekje për të zbutur një grevë jozyrtare të transportit që filloi muajin e kaluar. Spanja po punon gjithashtu për një skemë të re me Portugalinë për të kufizuar çmimet e gazit.
Franca muajin e kaluar njoftoi një skemë për të dhënë një zbritje prej 0.15 euro për litër për karburantin për katër muaj nga ky muaj, ndërsa plani i Gjermanisë prej 16 miliardë eurosh për të ndihmuar familjet të përfshijë një ulje tre-mujore të çmimeve të karburantit me 0.30 euro për litër për benzinën dhe 0.14 € për naftë. Italia tha në shkurt se do të shpenzonte rreth 6 miliardë euro për të ndihmuar në uljen e taksave në faturat e energjisë, pasi tashmë ka shpenzuar rreth 10 miliardë euro duke u përpjekur të reduktojë kostot e energjisë së konsumatorit.
Duke e mbajtur kërkesën të lartë, ekonomistët thonë se masa të tilla mund të dëmtojnë një shtytje të udhëhequr nga BE për largimin e importeve ruse të energjisë. Brukseli kohët e fundit ra dakord për një ndalim të importeve të qymyrit rus nga ky gusht dhe po debaton një embargo të ngjashme për importet e naftës, ndërsa po punon drejt një plani për të ulur importet e gazit nga vendi me dy të tretat gjatë vitit të ardhshëm.
Gjermania po i reziston thirrjeve për një embargo të menjëhershme të BE-së për të gjitha importet ruse të energjisë. Pesë institute ekonomike gjermane paralajmëruan kohët e fundit se një veprim i tillë do të shkaktonte një recesion të madh në vend, duke ulur prodhimin me 2.2 për qind vitin e ardhshëm dhe duke zhdukur më shumë se 400.000 vende pune.
Përdorimi më i ulët i energjisë në familje mund të jetë një pjesë kyçe e kësaj zhvendosjeje nga importet ruse. “Konsumimi i gazit në shtëpi ofron potencial të konsiderueshëm kursimi, për shembull në ngrohje, me një kosto të ulët ekonomike,” tha Katharina Utermöhl, ekonomiste e lartë në Allianz.
Nëse të gjitha familjet gjermane ulin temperaturën e dhomës me tre gradë gjatë muajve më të ftohtë, Utermöhl vlerësoi se kjo do të çonte në një kursim në konsumin e gazit ekuivalent me sasinë e përdorur nga sektorët bazë të metaleve dhe produkteve ushqimore të vendit, të cilët punësojnë rreth 1 milion njerëz.
Burimi: Financial Times; Përshtati Gazeta Si
Copyright © Gazeta “Si”
Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.
