.png)
Disa vende, si Australia, ndoqën një strategji për të shtypur plotësisht përhapjen e Covid-19. A funksionoi? Dhe sa kushtoi?
Ndërsa shumica e ekonomisë globale po rikuperohet nga pandemia, Australia është një përjashtim shqetësues. Rastet e Covid-19 po rriten ndjeshëm, shtetet e saj më të populluara (që përbëjnë mbi gjysmën e PBB-së) janë drejt mbylljes, dhe frika për një recesion të dyfishtë po rritet.
Vitet e fundit, Australia ka qenë një nga historitë e suksesit ekonomik në botë. Dy vjet më parë, ajo shënoi tre dekada pa recesion, periudha më e gjatë e rritjes që të paktën nga vitet 1930 (kur filluan regjistrimet e sakta). Dhe megjithëse ekonomia australiane u tërhoq relativisht fuqishëm nga rënia e vitit të kaluar, ajo po tkurret përsëri në tremujorin aktual (të tretë) dhe një recesion tani mund të jetë i pashmangshëm .
Australia është në rënie ndërkohë që pjesa tjetër e botës po rikuperohet. Në fakt, do të tregojë koston ekonomike të një strategjie zero Covid.
Si dukej ajo strategji?
Në Mars 2020 Australia mendoi se ishte shpejt për të mbyllur kufijtë e saj për jo-qytetarët dhe jo-rezidentët dhe krijoi një sistem të suksesshëm të gjurmimit që synonte shtypjen totale të virusit.
Që nga fillimi i pandemisë, ajo ka regjistruar rreth 41,000 raste Covid-19 dhe vetëm 970 vdekje, një numër i vdekjeve për kokë nga Covid-19 ndër më të ulëtit në botë, dhe në përgjithësi i ngjashëm me atë në Korenë e Jugut, Tajvanin dhe Hong Kongun.
Për krahasim, Mbretëria e Bashkuar ka regjistruar më shumë se gjashtë milionë raste dhe rreth 131,000 vdekje. Edhe tani, ndërsa hyn në atë që kërcënon të jetë faza më e keqe e saj e pandemisë, Australia aktualisht po sheh mesatarisht katër vdekje në ditë, krahasuar me 92 në Mbretërinë e Bashkuar.
Pra jo shumë keq?
Sigurisht, por shqetësimet për Australinë nuk kanë të bëjnë me atë që ndodhi vitin e kaluar; ata kanë të bëjnë me atë se si do të kalojë vendi në një botë në të cilën Covid-19 është endemik dhe ne duhet të mësojmë të jetojmë me të. Kombi ishullor nuk mund të mbyllet përgjithmonë, dhe sa më gjatë të jetë, aq më i madh është dëmi ekonomik. Aktualisht, Australia ende nuk ka një afat kohor të caktuar për hapjen e kufijve të tij dhe kryeministri Scott Morrison ka treguar se bllokimet mund të vazhdojnë derisa 80% e njerëzve të vaksinohen plotësisht, disa kohë vitin e ardhshëm. Frika po rritet se strategjia e saj zero-Covid-19 e ka dënuar atë në një model të vazhdueshëm të bllokimeve të përhershme, falë variantit Delta-dhe qëndrimit tepër të qetë të qeverisë ndaj përhapjes së vaksinave.
Që nga 16 gusht, rreth 39% e australianëve kanë marrë një dozë të një vaksine Covid-19 dhe 21% janë plotësisht të vaksinuar me dy doza. Kjo krahasohet me rreth 64% -67% të vaksinuar plotësisht në vendet kryesore europiane (Belgjikë, Danimarkë, Portugali dhe Spanjë) dhe 61% në Mbretërinë e Bashkuar. Figura e Australisë e vendos atë në nivel me Sri Lankën, Laosin dhe Shqipërinë. Përqindja e Zelandës së Re është edhe më e ulët, në 17%. Në pranverë, ndërsa vende të tilla si Mbretëria e Bashkuar dhe SHBA ecën përpara me përhapjen e suksesshme të vaksinave, Morrison këmbënguli se “nuk është një garë”. “Në mënyrë të hapur, ai kishte gabuar” -thotë Financial Times.
Duke shpërdoruar fitoren e saj të hershme mbi virusin, pavarësisht se ishte një nga vendet më të pasura në botë, Australia tani përballet me raunde të tjera të kushtueshme bllokimesh dhe kufizimesh ndërsa përpiqet të mbrojë popullsinë e saj ende kryesisht të pa imunizuar nga varianti shumë ngjitës i Delta.
Duke mos pasur bllokime të mëtejshme, disa ekonomistë australianë presin që ekonomia e saj të rritet përsëri fuqishëm në tremujorin e katërt. Dhe banka qendrore është e fortë. Ajo i befasoi tregjet në fillim të këtij muaji duke iu përmbajtur një plani për të zvogëluar blerjen e obligacioneve nga 5 miliardë dollarë në javë në 4 miliardë dollarë. Ajo shkurtoi parashikimin e saj të rritjes së PBB -së për 2021 me 0.75 pikë në 4%, por ngriti parashikimin e vitit të ardhshëm nga 3.5%në 4.25%. Kjo sepse bllokimet e fundit kanë qenë më pak të dëmshme për ekonominë pasi modelet e biznesit dhe shoqëria janë përshtatur. Capital Economics mendon se Australia do të shmangë një recesion tjetër, duke supozuar se vaksina do të fillojë dhe kufizimet do të hiqen në tremujorin e katërt.
“Tregjet aksionare dhe strehimi i Australisë po sinjalizojnë gjithashtu një optimizëm”-thotë Jeffrey Goldfarb në Breakingvieës. Mjerisht, duket e gabuar. Pas pandemisë, Australia përballet me “pasojat e emigracionit të penguar të shoqëruar me një popullsi në plakje”. Eksportet e saj janë “ndërprerë në mënyrë të rrezikshme” nga ndërprerja e Covid-19. Dhe shpenzimet pandemike përfundimisht mund të shtyjnë borxhin kombëtar mbi 40% të PBB -së. “Kjo është e ulët për standardet ndërkombëtare, por do të jetë e vështirë të kthehet nëse demografia kufizon rritjen. Ndryshimi i klimës dhe një marrëdhënie e prishur me Kinën paraqesin barrë të mëtejshme. Të sfidosh realitete të tilla ekonomike do të bëhet edhe më e mrekullueshme ”në botën pas Covid-19.
“Lufta e Australisë për të kontrolluar variantin Delta ka hedhur dyshime mbi realizueshmërinë e strategjive të eleminimit zero-Covid-19″, thotë Robin Winkler nga Deutsche Bank, por ajo që është edhe më shqetësuese është se “Australia mund të kishte qenë kanarina në minierën e qymyrit për Strategjinë e eliminimit të Kinës ”.
Ashtu si Australia, Kina (ku rastet e Delta po përhapen) përballet me dilemën nëse “do të imponojë bllokime më të rënda dhe të vazhdueshme se vitin e kaluar, ose të kalojë në një politikë zbutëse”. Nëse ka ndonjë gjë, dilema e Kinës duket edhe më komplekse: ajo ka vaksinuar shumë më tepër njerëz, por ka pikëpyetje më të mëdha mbi efikasitetin e vaksinave të saj, veçanërisht kur bëhet fjalë për variantin Delta. Për më tepër, implikimet për ekonominë globale janë të mëdha. Ndërsa një kalim në një strategji zbutëse nga Kina do të “paraqiste më pak rrezik të menjëhershëm për rritjen globale sesa bllokimet agresive, gjithashtu do të shtonte rreziqet globale nga mutacionet e reja”.
Burimi: Money Week/Përshtati Gazeta SI
Copyright © Gazeta “Si”
Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.
Lini një Përgjigje