.png)
Tom Maples kaloi pesë ditë dhe shpenzoi gati 7,000 dollarë për t’u kthyer në Londër nga Tanzania.
Për të shmangur atë faturë, Maples bleu një biletë përmes Nju Jorkut, ku mund të qëndrojë tek miqtë për disa javë.
Zyrtarët që grindeshin për dokumentet e ndaluan atë nga fluturimi i tij i parë. Ai rezervoi një të dytë, por u ndal në pushimin e tij në Gjermani. Kufijtë e Amerikës ishin të hapur për jo-amerikanët që udhëtonin nga Tanzania, por jo për ata që vinin nga Europa. Pas orëve të tëra përgjërimi, ai vendosi të fluturonte për në shtëpi. Por hasi një pengesë tjetër: zyrtarët kërkuan që ai të paguante faturën e karantinës prej 2,400 dollarë para se të lejohej në bord. Deri atëherë ai kishte maksimizuar kartën e tij të kreditit dhe duhej t’i kërkonte një të afërmi t’i huazonte para. Përvoja e la atë “të shkatërruar emocionalisht”, thotë ai.
Në teori, sistemi i Britanisë i vlerëson vendet sipas rrezikut nga Covid-19 dhe vendos rregullat e udhëtimit në përputhje me rrethanat. Në praktikë është arbitrare, e paparashikueshme dhe vazhdimisht në ndryshim. Duke u përballur me presionin nga industria e udhëtimit dhe njerëzit që janë të etur për të dalë jashtë plazheve të dendura të Britanisë, Boris Johnson, kryeministri i vendit, ka mbrojtur një “politikë të balancuar”.
Politikat në Amerikë janë po aq tronditëse. Administrata e Biden ka dështuar në përshtatjen e kufizimeve në përputhje me normat e vaksinimit dhe infeksionit jashtë shtetit. Në të gjithë botën, një përzierje rregullash shkakton konfuzion, mbyt turizmin dhe i lë bizneset të përpiqen të kuptojnë se çfarë mund të bëjnë.
E gjithë kjo do të thotë që udhëtimi do të mbetet jashtë mundësive të shumë njerëzve dhe do të jetë i çrregullt për të gjithë edhe për ca kohë. Kaosi nuk ka gjasa të qetësohet së shpejti për aq kohë sa shfaqen shpërthime të reja dhe qeveritë luftojnë për të koordinuar politikën. Udhëtarët duhet të shfletojnë uebfaqet e panumërta të ministrisë dhe aeroportit për të bashkuar rregullat. Edhe kur BE fillon të rihapet, shteti mesatar anëtar ka 330 kufizime në udhëtimet ndërkombëtare, sipas ubs, një bankë zvicerane.Timatic, një bazë të dhënash për vizat dhe rregulloret e hyrjes të përpiluara nga Shoqata Ndërkombëtare e Transportit Ajror (IATA), një organ tregtar, u përditësua 200 herë në një ditë vitin e kaluar.
Konfuzioni bëhet më keq nga qeveritë që kanë qasje shumë të ndryshme për të udhëtuar. Azia Lindore dhe Australia janë mbyllur kryesisht. Rajonet më të varfra, të tilla si Afrika nën-Sahariane, janë kryesisht të hapura. Amerika dhe Europa janë diku në mes.
Vendet më të mbyllura hermetikisht, të cilat zakonisht janë ose ishuj ose vende komuniste, i kanë mbajtur rastet nën kontroll duke mbyllur kufijtë dhe duke vulosur në mënyrë agresive shpërthimet në shtëpi. Qeveria australiane kohët e fundit përgjysmoi kufirin e saj për ardhjet jashtë shtetit në 3,000 njerëz në javë, edhe pse 38,000 qytetarë australianë dëshirojnë të kthehen në shtëpi. Rregullat e vështira mund të funksionojnë. Në javën e parë të gushtit,vendi kishte vetëm 1,800 raste të reja.Sipas një sondazhi nga Korporata Australiane e Transmetimit, 80% e Australianëve pajtohen që kufiri duhet të mbetet i mbyllur derisa pandemia të jetë “nën kontroll globalisht”.
Me vetëm 18% të njerëzve të vaksinuar plotësisht, Australia mbështetet në instrumentet më të çiltra të politikave: mbyllja e njerëzve deri në karantinë në objektet e miratuara nga qeveria.
Një grup i dytë qeverish po u kërkojnë njerëzve të jetojnë me virusin. Deri në qershor vetëm 13% e vendeve në Europë mbetën të mbyllura për udhëtarët ndërkombëtarë, krahasuar me 70% në rajonin e Azi-Paqësorit, sipas Organizatës Botërore të Turizmit. Vaksinimi i përhapur e bën hapjen më të lehtë. Kërkesa e ngulitur për udhëtime e bën atë popullor. Në shkurt kërkimet për fluturime ndërkombëtare nga njerëzit në Francë ishin vetëm 30% të asaj që kishin qenë dy vjet më parë; tani ata janë në 76% të niveleve para-pandemike, sipas Kayak, një agjenci udhëtimi online. Ndërkohë në Kinë shfletimi i fluturimeve mbetet i bllokuar në rreth një të pestën e niveleve të para-pandemisë.
Vendet e pasura që po përpiqen të hapen, po krijojnë sisteme për të zvogëluar rreziqet. Muajin e kaluar BE lançoi një certifikatë Covid digjitale, të cilën njerëzit mund ta përdorin për të vërtetuar se janë vaksinuar, testuar ose shëruar kohët e fundit nga Covid-19. Por politikat janë shpesh jokonsistente. Amerika mbetet e mbyllur për vizitorët nga Austria dhe Gjermania, por jo Kolumbia ose Tajlanda, ku normat e vaksinimit janë më të ulëta dhe infeksionet nga Covid-19 më të përhapura. Dhe ekuipazhet e linjave ajrore luftojnë me format dhe kalimet e ndryshme, shpesh duke i dhënë një shikim të përciptë dhe duke lëvizur njerëzit në vend që të skanojnë kodet QR. Lufthansa, një transportues gjerman, thotë se stafi do të jetë në gjendje të skanojë dokumentet vetëm nëse testimi dhe certifikimi i vaksinës është i standardizuar globalisht.
Planifikimi i kujdesshëm dhe shkrimet e dokumenteve janë shqetësime të largëta për globetroterët (termi i përdorur për njerëzit që udhëtojnë shpesh) nga një grup i tretë vendesh, më të varfrit. Shumica e vendeve të tilla po përpiqen të marrin dozën e vaksinës në krahë, megjithatë nuk kanë mundësi të mbyllin kufijtë e tyre. Ata mbeten të prerë. Për shkak se vendet e pasura imponojnë disa nga kërkesat më të vështira të karantinës dhe testimit në vendet e varfra, udhëtimet janë bërë të papërballueshme për një klasë të mesme në zhvillim.
“Duket sikur ata kanë gjetur një mënyrë tjetër për të na diskriminuar këtu në Afrikë,” thotë Itunu Kuku, një nigerian që jeton në Senegal.
Udhëtimet jashtë shtetit do të vazhdojnë të jenë një ferr përtej verës.
Udhëtimet ndërkombëtare mund të ndjehen ekskluzive, ashtu si dikur në mesin e shekullit të 20-të. Ata të shqetësuar për kontrolle të vështira në aeroporte ose infektimin me virus në një fluturim të mbushur tashmë po zgjedhin të udhëtojnë me rrugë ose hekurudhë. Disa do të fluturojnë përsëri pasi rregullat janë thjeshtuar dhe frika nga viursi po zbehet. Por testet e shtrenjta dhe rritja e tarifave ajrore do të thotë që festat dy-ditore të beqarisë në Budapest mund të bëhen më pak të zakonshme (për lehtësimin e disave) . George Kipouros, redaktor i Wanderlust, një revistë udhëtimesh, thotë se do të ishte një gjë e mirë nëse njerëzit do të fillonin t’i shihnin përsëri udhëtimet si diçka të veçantë, dhe kështu t’i vlerësonin më shumë.
Por për shumicën e udhëtarëve të ardhshëm, një botë më pak e hapur do të thotë më pak liri. Humbja bëhet më vajtuese nga rregullat që shpesh nuk kanë kuptim. Një vit e gjysmë pas pandemisë, politikëbërësit më në fund pranojnë atë që epidemiologët kanë deklaruar prej kohësh, nuk ka asnjë vijë të drejtë midis frenimit të udhëtimit dhe frenimit të infeksioneve.
Rregullat e kufirit nuk mund të parandalojnë shpërthimet nëse nuk shoqërohen me rregulla të rrepta të brendshme. Njerëzit që lëvizin brenda një vendi përhapin gjithashtu virusin. Varianti shumë ngjitës Delta tani po nxit shpërthime të reja edhe në vendet që mbyllën kufijtë e tyre. Australisë i është dashur të zgjasë bllokimet lokale dhe të vendosë ushtrinë për të zbatuar urdhrat e qëndrimit në shtëpi. Kina ka nisur testime masive dhe ka vendosur frenime të reja në udhëtimet e brendshme.
Shumë nga masat e sigurisë që shoqërojnë rihapjen e pjesshme janë të meta. Kërkimi i dikujt që të izolohet në shtëpi i shkurton kontaktet e tyre me botën e jashtme me 75%, krahasuar me 90% për karantinat e hoteleve, raporton Lancet. Një studim tjetër sugjeron që një test i kushtueshëm i reaksionit zinxhir të polimerazës (pcr) para një fluturimi është më i keq se një alternativë më e lirë.
Skanuesit e temperaturës janë gjithashtu jo të besueshëm. Gjatë shpërthimit të Sars në 2003, Kanadaja shpenzoi miliona për to, por nuk arriti të zbulonte një rast të vetëm. Hulumtimet fillestare sugjeruan se rreth gjysma e udhëtarëve të infektuar me Covid-19 do të kapeshin, analizat e fundit zbuluan se të rinjtë në veçanti rrëshqasin, pasi shumica kurrë nuk kanë simptoma me ethe.
Në këtë fazë të pandemisë, dëshirat e qeverive për një qasje të balancuar në udhëtime janë të kuptueshme. Por dëshmitë për përfitimet e shumë kufizimeve janë të errëta, ndërsa kostot janë të qarta. Në Amerikë vetëm 6% e fuqisë punëtore ishin në biznesin e udhëtimit në vitin 2020, por ata pësuan një të tretën e humbjeve totale të vendeve të punës. Globalisht, gati një në pesë vende pune të mbështetura nga turizmi u humbën në vitin 2020. Vendet e varfra, veçanërisht, mbështeten në të për punë. Këshilli Botëror i Udhëtimit dhe Turizmit vlerëson se madhësia e industrisë ndërkombëtare të udhëtimit dhe turizmit u përgjysmua nga 10.4% e PBB globale në 2019 në 5.5% në 2020, një humbje prej 4.5 trilion dollarësh.
Vetëm kur bota të jetë vaksinuar në mënyrë adekuate, udhëtimi do të fillojë të ndihet si para pandemisë. Kjo mund të mos jetë deri në vitin 2024, sipas disa vlerësimeve. Edhe atëherë, rregullat e gabuara mund të zbatohen. Ndalimi i Amerikës për udhëtarët me HIV u prezantua në vitet 1980 dhe u shfuqizua vetëm në vitin 2010. Po kështu, linjat ajrore mund të kërkojnë letra Covid-19 për vitet në vazhdim. Ministri britanik i transportit, Grant Shapps, thotë se britanikët që dalin jashtë vendit do të duhet të vaksinohen plotësisht kundër Covid-19 “përgjithmonë”.
Certifikimi i vaksinës mund të ketë kuptim në planin afatgjatë. Por ndalimet për vizitorët nga vende të caktuara ose kufizimet për mbërritjet ndërkombëtare nuk e bëjnë. Rreziku është që këto rregulla mund të tejkalojnë qëllimin e tyre jo sepse qeveritë nuk mund t’i zhbëjnë ato, por sepse asnjë politikan nuk dëshiron të jetë i pari që përpiqet.
Burimi: The Economist/Përshtati Gazeta SI
Copyright © Gazeta “Si”
Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.
Lini një Përgjigje