Njerez

5 vende të BE planifikojnë të dërgojnë azilkërkuesit e refuzuar në Ruandë, a është kjo e ligjshme?

Pesë vende anëtare të Bashkimit Evropian kanë njoftuar një marrëveshje për dërgimin në Ruandë të azilkërkuesve të refuzuar, duke ngritur pikëpyetje mbi përputhshmërinë e këtij plani me standardet ndërkombëtare të të drejtave të njeriut.

Danimarka, Austria, Gjermania, Holanda dhe Greqia planifikojnë ta vënë në zbatim marrëveshjen në vitin 2027. Sipas planit, rreth 100 burra beqarë, të cilët nuk mund të deportohen drejtpërdrejt në vendet e tyre të origjinës, do të dërgohen në Ruandë.

Nisma mbështetet në rregulloren e kthimit të Bashkimit Evropian, e cila hyri në fuqi muajin e kaluar. Kjo është hera e parë që një grup shtetesh anëtare të BE-së përdor këtë kuadër ligjor për të dërguar migrantë të parregullt në një të ashtuquajtur “qendër kthimi”.

Megjithatë, ligjshmëria e marrëveshjes është vënë në pikëpyetje, veçanërisht për shkak të shqetësimeve lidhur me respektimin e të drejtave të njeriut në Ruandë.

Shqetësimet për të drejtat e njeriut në Ruandë

Neni 14 i rregullores së BE-së përcakton se marrëveshjet për deportimin e migrantëve mund të lidhen vetëm me vende që respektojnë të drejtat e njeriut.

Por të dhënat dhe vlerësimet e organizatave ndërkombëtare kanë ngritur dyshime nëse Ruanda i përmbush këto kushte.

Freedom House, organizatë me seli në Shtetet e Bashkuara që monitoron nivelin e lirive dhe të drejtave në vende të ndryshme të botës, i jep Ruandës 7 pikë nga 40 për të drejtat politike dhe 14 pikë nga 60 për liritë civile. Në vlerësimin e përgjithshëm, organizata e klasifikon vendin si “jo të lirë”.

Një tjetër shqetësim lidhet me pavarësinë e sistemit gjyqësor. Ruanda ka marrë 0 pikë nga 4 për pavarësinë gjyqësore, çka ngre pikëpyetje nëse migrantët që pretendojnë se janë trajtuar në mënyrë të padrejtë do të mund ta kundërshtojnë lirisht situatën e tyre përmes gjykatave.

Edhe Këshilli i të Drejtave të Njeriut i Kombeve të Bashkuara ka shprehur shqetësime. Sipas tij, autoritetet ruandeze shtypin opozitën dhe mospajtimin, duke ndjekur penalisht kundërshtarët politikë, gazetarët dhe mbrojtësit e të drejtave të njeriut.

Ndërkohë, Amnesty International ka ngritur shqetësime edhe për përfshirjen e mundshme të Ruandës në krime lufte, për shkak të mbështetjes së saj ndaj grupit të armatosur M23 në Republikën Demokratike të Kongos. Ky grup akuzohet për vrasje masive dhe përdhunime në grup.

Këto zhvillime kanë shtuar kundërshtimet ndaj bashkëpunimit me Ruandën. Vetë Parlamenti Evropian ka propozuar pezullimin e marrëveshjeve me këtë vend për shkak të akuzave të tilla.

Precedenti i Mbretërisë së Bashkuar

Kundërshtarët e marrëveshjes së re evropiane i referohen gjithashtu një precedenti të mëparshëm mes Mbretërisë së Bashkuar dhe Ruandës.

Qeveria britanike kishte arritur një marrëveshje për dërgimin e azilkërkuesve në Ruandë, ndërsa kërkesat e tyre për azil do të shqyrtoheshin atje. Megjithatë, kjo marrëveshje, e cila ndryshonte nga plani aktual i BE-së, por kishte ngjashmëri me të, u bllokua nga Gjykata Supreme e Mbretërisë së Bashkuar.

Gjykata arriti në përfundimin se ekzistonte një rrezik real që Ruanda t’i kthente refugjatët në vendet nga të cilat kishin ikur. Një praktikë e tillë ndalohet nga e drejta ndërkombëtare.

Ky precedent është një nga argumentet kryesore të atyre që kundërshtojnë planin e pesë vendeve evropiane, të cilët kërkojnë garanci se migrantët nuk do të ekspozohen ndaj rrezikut të kthimit në vendet e origjinës, ku mund të përballen me persekutim ose rrezik.

Çfarë thotë qeveria e Ruandës?

Nga ana e saj, qeveria e Ruandës ka mbrojtur marrëveshjen, duke deklaruar se të drejtat e njeriut respektohen në vend.

Pesë shtetet evropiane janë angazhuar gjithashtu për krijimin e një mekanizmi të pavarur monitorimi, i cili synon të garantojë respektimin e të drejtave të personave të dërguar në Ruandë.

Palët kanë bërë të ditur se edhe Agjencia e Kombeve të Bashkuara për Refugjatët do të ketë një rol në mbrojtjen e të drejtave të njeriut.

Megjithatë, mbetet për t’u parë nëse këto mekanizma do të jenë të mjaftueshëm për të garantuar sigurinë dhe mbrojtjen ligjore të azilkërkuesve, në përputhje me standardet e Bashkimit Evropian dhe të drejtën ndërkombëtare.

Marrëveshja, e planifikuar të nisë në vitin 2027, pritet të mbetet objekt debati për shkak të përplasjes mes politikave të kthimit të migrantëve dhe detyrimeve të shteteve për mbrojtjen e të drejtave të njeriut.


Copyright © Gazeta “Si”


Lini një Përgjigje

Adresa juaj email s’do të bëhet publike. Fushat e domosdoshme janë shënuar me një *

Më Shumë