.png)
Gazeta Si – Në Moldavi, Vlad Turcanu, Drejtor i Përgjithshëm i televizionit publik, dha dorëheqjen në shenjë proteste për mënyrën se si u trajtuan votat për Festivalin e Këngës në Eurovizion, konkursin ndërkombëtar muzikor më të shikuar në Evropë, i cili përfundoi të shtunën e kaluar.
Dorëheqja e Turcanu-s pasoi ditë të tëra polemikash brenda vendit mbi akuzat se juria moldave u dha shumë pak vota këngëtarëve rumunë dhe ukrainasë, duke injoruar një rregull të pashkruar të konkursit që thotë se disa vende historikisht miqësore duhet të mbështesin njëra-tjetrën.
Thënë thjesht, votimi në Eurovizion funksionon kështu: çdo këngë merr dy grupe votash nga vendet e tjera: një nga juritë, të përbëra nga ekspertë të muzikës, dhe një nga shikuesit.
Të dy votat kontribuojnë në mënyrë të barabartë në rezultatin përfundimtar dhe këtë vit janë futur rregulla të reja për të parandaluar manipulimin e votave.
Dihet mirë se marrëdhëniet miqësore midis vendeve, ndikojnë shumë në këtë proces, madje edhe në dëm të një vlerësimi cilësor të këngëve dhe performancave: vendet mike gjithmonë kanë pasur tendencën t’i japin njëri-tjetrit nota më të larta. Ky është një rregull i pashkruar, por i mirëvendosur, i cili vlen si për jurinë, ashtu edhe për votën popullore.
Moldavia, Rumania dhe Ukraina kanë marrëdhënie të mira dhe shumë lidhje historike dhe kulturore: për këtë arsye, pritej që juria moldave t’u jepte nota të larta dy të tjerëve, siç ka ndodhur në të kaluarën.
Ky nuk ishte rasti. Rumania mori 3 pikë, Ukraina zero. Përkundrazi, vota popullore e televotimit moldav i solli Rumanisë numrin maksimal të pikëve, 12, dhe Ukrainës 10.
Vota e jurisë ishte gjithashtu qartësisht joproporcionale me votat që Rumania dhe Ukraina i dhanë Moldavisë: juria rumune dhe publiku, dhanë përkatësisht 12 dhe 10 pikë; ukrainasit 12 dhe 8. Rumania përfundimisht doli e treta, pas Bullgarisë dhe Izraelit; Ukraina e nënta.
Çështja menjëherë shkaktoi pakënaqësi në Moldavi. Prezantuesja moldave, Margarita Druta tha se ishte në prag të dorëheqjes nga roli i saj: në Eurovizion, çdo vend emëron një përfaqësues për të njoftuar votat e caktuara për vendet e tjera, dhe Druță duhej të ishte zëdhënësja e Moldavisë.
Ajo tha se e kishte telefonuar Turcanu-n për t’i thënë se po tërhiqej, por ndryshoi mendje në minutën e fundit.
Të hënën, Turcanu dha dorëheqjen nga pozicioni i saj si drejtoreshë e përgjithshme e Teleradio Moldova, e cila, si një transmetuese europiane, është pjesë e EBU-së (Bashkimi Evropian i Transmetimeve), konsorciumi që organizon Eurovizion-in.
“Qëndrimi ynë ndaj Ukrainës nuk barazohet me zero pikë dhe ndjenjat tona për Rumaninë mund të jenë vetëm ndjenja dashurie”, tha ajo.
Edhe pse juria është e pavarur, Turcanu tha se i konsideronte votat që hodhi si “përgjegjësi” të sajën dhe të Teleradio Moldova dhe kështu e justifikoi dorëheqjen e saj. Ai do të mbetet në detyrë derisa të zgjidhet një pasardhës.
Moldavia kufizohet me Rumaninë në perëndim dhe me Ukrainën në pjesën tjetër. U bë pjesë e Rumanisë pas Luftës së Parë Botërore, në vitin 1918 dhe mbeti e tillë deri në vitin 1940, kur u aneksua nga Bashkimi Sovjetik (BRSS).
Rumania nuk ishte kurrë pjesë e BRSS-së, por ishte pjesë e sferës së ndikimit sovjetik. Ajo ndan një kufi me Ukrainën prej gati një mijë kilometrash dhe pothuajse gjysma e këtij kufiri është Transnistria, e banuar nga rusë etnikë me aspirata separatiste.
Ukrainasit janë grupi i tretë më i madh etnik në Moldavi (rreth 138,000 banorë) dhe të dy vendet kanë shumë lidhje historike, pasi të dyja kanë qenë pjesë e BRSS-së.
Sot, 85 përqind e moldavëve identifikohen si moldavo-rumunë dhe rumanishtja është gjithashtu gjuha zyrtare.
Për vite me radhë, është folur për një bashkim të mundshëm të dy vendeve, të cilat tani qeverisen për herë të parë nga parti pro-evropiane (Rumania është tashmë në Bashkimin Evropian, ndërsa Moldavia është një vend kandidat).
Si presidentja moldave Maia Sandu, vetë një moldavo-rumune, ashtu edhe presidenti rumun, Nicusor Dan, kanë shprehur mbështetje dhe sondazhet sugjerojnë se popullatat e tyre përkatëse do të ishin gjithashtu në favor.
Rusia vazhdon të ketë një ndikim të madh në politikën moldave (si dhe në politikën rumune): ajo do të donte të parandalonte Moldavinë nga anëtarësimi në Bashkimin Evropian dhe madje në zgjedhjet e fundit, u përpoq të ndikonte në votim për të favorizuar partitë pro-ruse mbi ato pro-europiane, të cilat dënuan pushtimin e Ukrainës nga Rusia, por dështuan.
Përshtati: “Gazeta “Si”
Copyright © Gazeta “Si”
Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.
Lini një Përgjigje