.png)
Gazeta Si – Ata iu bashkuan OPEC-ut para se të ishin edhe një vend, para se të lindnin zyrtarisht në harta dhe globe.
Emiratet e Bashkuara Arabe u bënë shtet në vitin 1971, por për katër vjet kishin qenë një nga majat e Organizatës së Prodhuesve të Naftës, së bashku me Arabinë Saudite, Irakun dhe Iranin.
Si një rrufe në qiell të pastër, 59 vjet më vonë, Abu Dhabi njoftoi lamtumirën e tij “kartelit të naftës bruto”.
Një divorc i papritur, por i parashikueshëm, rezultat i tensioneve të brendshme të përkeqësuara nga konflikti në Iran.
Por mbi të gjitha, ishte një llogaritje e ftohtë matematikore dhe ekonomike. Emiratet nuk kanë më ndërmend të lejojnë askënd t’u diktojë, veçanërisht kur bëhet fjalë për arin e zi.
Një goditje e rëndë për OPEC-un – Interpretimi i parë dhe më i menjëhershëm janë shifrat e thjeshta. Me largimin e Emirateve të Bashkuara Arabe, OPEC do të humbasë afërsisht 12-15% të prodhimit të tij.
Por goditja e madhe nuk do të vijë vetëm në aspektin e fuçive të lëshuara çdo ditë, por edhe në aspektin e “kapacitetit të tepërt të prodhimit”.
Marzhi i prodhimit të Abu Dhabit, krahasuar me kufirin ditor të vendosur nga OPEC, është i dyti më i madh, pas vetëm Arabisë Saudite.
Kjo do të thotë se, nëse do të duhet të lëshohen më shumë fuçi për të arritur zbutjen e çmimeve, kapaciteti i rafinimit të Emirateve është një armë thelbësore. Në të vërtetë, ishte.
Tubacioni që anashkalon Hormuzin – Misioni i kartelit të naftës, është t’u garantojë anëtarëve të tij një të ardhur të qëndrueshme, duke kufizuar luhatjet e çmimeve për prodhuesit dhe konsumatorët.
Kjo do të thotë që OPEC hap rubinetin dhe rrit prodhimin me fuçi në ditë nëse zbulon rritje të tepërt të çmimeve, ndërsa anasjelltas, e mbyll rubinetin kur çmimet bien shumë poshtë, duke ulur të ardhurat e vendeve anëtare.
Në këtë lojë “lundruese”, çdo vend anëtar duhet të përmbushë një kuotë specifike të naftës bruto që do të hidhet në treg çdo ditë.
Për Emiratet e Bashkuara Arabe, kjo shifër është 3.4 milionë fuçi në ditë. Fatkeqësisht, kapaciteti i tij aktual është 4.85 milionë fuçi, të cilin planifikon ta rrisë në 5 milionë brenda dymbëdhjetë muajsh falë investimeve të mëtejshme teknologjike.
Para së gjithash, tubacioni Habshan-Fujairah, me një kapacitet prej 1.5–1.8 milionë fuçi në ditë, do të anashkalojë Ngushticën e Hormuzit dhe të paktën pjesërisht do të shmangë pasojat e bllokadave detare aktuale – dhe të ardhshme.
Lidhja e Riadit dhe perspektiva e një lufte çmimesh – Nga matematika, kalojmë shpejt te gjeopolitika.
Abu Dhabi është i vetëdijshëm se ato 1.6 milionë fuçi përfaqësojnë një potencial të madh të pashfrytëzuar dhe për këtë arsye të ardhura të humbura.
Ndërkohë, Arabia Saudite po pompon gati 10 milionë fuçi në ditë në cisterna. Tensionet brenda kartelit, veçanërisht midis Emirateve dhe Riadit, ishin të njohura mirë. Lufta dhe bllokada e Hormuzit ofruan mjaftueshëm nxitje për një përçarje që tashmë ishte në ajër.
Mbetja në OPEC nënkuptonte heqjen dorë nga fitimet e lehta për pajtueshmërinë me rregulloret e vendosura nga lart dhe, në sytë e Emirateve të Bashkuara Arabe, gjithashtu e dëshiruar nga Riadi të mbante nën kontroll prodhuesit e tjerë të naftës bruto. Ky është një përfundim që Katari arriti në vitin 2018, duke deklaruar tërheqjen e tij nga grupi.
Një luftë çmimesh nuk duket e pamundur, por sa vende përveç Arabisë Saudite mund ta përballonin vërtet një të tillë?
Nafta bruto amerikane dhe tranzicioni energjitik – Por ekziston edhe një vizion për të ardhmen pas vendimit për të braktisur kartelin e naftës.
Fraktimi amerikan, me naftën e tij “të lehtë” të nxjerrë nga shkëmbinjtë argjilorë, ka gërryer monopolin e OPEC-ut, duke e ulur atë në më pak se 50% të prodhimit global të naftës bruto.
Kësaj i shtohet një tranzicion energjetik gjithnjë e më i përhapur. Siç e tha Ahmed Zaki Yamani, ish-ministër i Energjisë i Arabisë Saudite: “Epoka e Gurit nuk mbaroi, sepse nuk kishte më gurë. Epoka e Naftës nuk do të mbarojë, sepse nuk ka më naftë”.
Koha po mbaron dhe Abu Dhabi e di këtë. Ka investuar shumë në sektorët e turizmit dhe financiarë, të cilët janë paralizuar, për të thënë të paktën, për muaj të tërë nga sulmet iraniane.
Ka ardhur koha për të mbledhur sa më shumë para të jetë e mundur para se bota (pothuajse) t’i kthejë shpinën plotësisht naftës dhe, me ato para, të financojë diversifikimin ekonomik.
Por për ta bërë këtë në mënyrë efektive, duhet të eliminohen të gjitha kufizimet, duke filluar me ato të OPEC-ut dhe të miratohet një politikë të jashtme të pavarur dhe pragmatike në versionin “ujk i vetmuar”.
Kjo do të afrojë më shumë me Perëndimin (domethënë, Shtetet e Bashkuara) dhe gjithashtu me Kinën, duke sakrifikuar unitetin arab.
Burimi: Tgcom.it; Përshtati: Gazeta “Si”
Copyright © Gazeta “Si”
Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.
Lini një Përgjigje