Analize

Greqia, “shtëpia” e populizmit dhe nacionalizmit në Ballkan

Jean Marie Le Pen, kryetari i vjetër i Frontit Kombëtar Francez vizitoi Greqinë në mesin e viteve 1990 për t’i dhënë bekimet e tij ideologjike Frontit Kombëtar Grek, një parti e vogël e ekstremit të djathtë e udhëhequr nga Makis Voridis .

Kur një gazetar grek e pyeti Le Penit pse partitë ultranacionaliste të ngjashme me Frontin Kombëtar Francez nuk ishin në gjendje të bëheshin forca politike relevante në Greqi, kumbari i së djathtës ekstreme franceze u përgjigj: “Sepse në Greqi të gjitha partitë politike janë ultra -nacionaliste. “

Që nga ajo kohë politika greke dhe ajo ballkanike ka kaluar nëpër ndryshime dramatike që atëherë, duke i lënë gjithnjë e më shumë hapësirë populizmit dhe ekstremizmit.

Zemërimi ndaj estabilishmentit politik dhe ksenofobia në rritje solli rritjen e forcat e reja politike, të cilat u ulën këmbëkryq në Greqi pas krizës ekonomike dhe asaj të refugjatëve. Syriza u shfaq si një lëvizje e së majtës së demokracisë sociale dhe Agimi i Artë i së djathtës ekstreme.

Në vitin 2012, Agimi i Artë u bë partia e parë e dhunshme neo-naziste që hyri në parlamentin e zgjedhur në mënyrë demokratike të një vendi europian pas Luftës së Dytë Botërore. Në zgjedhjet e fundit, Agimi i Artë nuk u rizgjodh në parlamentin grek por ai do të vazhdojë të përfaqësohet në Parlamentin Europian.

Shumë grekë nxorën një psherëtimë lehtësimi me përjashtimin e Agimit të Artë nga parlamenti grek.

Kyriakos Mitsotakis

Megjithatë, një tjetër parti e ekstremit të djathtë tani ka hyrë në parlament. Ajo quhet Zgjidhja Greke (Elliniki Lysi) dhe ideologjia e saj bazohet në antisemitizëm dhe fundamentalizmit fetar. Udhëheqësi i tij Kyriakos Velopulos thotë se gjaku i pastër arian grek rridhte në venat e Jezusit.

Zgjidhja Greke përfaqësohet gjithashtu në Parlamentin Evropian, duke e bërë Greqinë vendin e vetëm në legjislaturën evropiane, jo vetëm me një, por edhe me dy parti të së djathtës ekstreme.

Sigurisht, ekziston një dallim thelbësor midis dy grupeve të ekstremit të djathtë: Agimi i Artë është një grup banditësh të dhunshëm ndërsa Zgjidhja Greke është një grup kllounësh. Por ne nuk duhet të nënvlerësojmë faktin se në të djathtën ekstreme, kllounët dhe banditët kanë bashkëjetuar gjithnjë në harmoni.

Gjatë fushatës zgjedhore në Greqi, nuk pati diskutim serioz për sfidat e mëdha që vendi përballet pas dhjetë vjet trazirash, por Demokracia e Re fitoi me një shumicë të konsiderueshme ndërkohë që Syriza mbajtur pjesën më të madhe të votuesve të saj, duke ringjallur sistemin tradicional dypartiak cila i dha Greqisë stabilitetin e saj mbresëlënëse institucional pas rënies së junta ushtarake në vitin 1974.

Kreu i Demokracisë së Re Kyriakos Mitsotakis është fituesi i madh i zgjedhjeve. Mbetet për t’u parë nëse ai do të jetë në gjendje të imponojë vlerat politike të modës së mbi tendencat e forta ekstreme të së djathtës që ekzistojnë në partinë e tij.

Alexis Tsipras

Rritja e lëvizjeve nacionaliste-populiste në të gjithë Evropën, e shoqëruar nga rënia e partive të vjetra të djathta konservatore, do ta komplikojë më tej detyrën e tij.

Emigracioni, një çështje shumë e ndjeshme në Greqi, do të jetë prova më e madhe për qëndrimin e qeverisë së re greke për çështje thelbësore që lidhen me nacionalizmin dhe racizmin, respektin për të drejtat e njeriut dhe barazinë. Deri më tani, diskursi i Demokracisë së Re mbi emigrantët dhe refugjatët shpesh kanë qenë armiqësor.

Mitsotakis vjen nga një dinasti familjare, anëtarët e së cilës kanë qenë në pushtet për të paktën gjysmën e shekullit, ndërsa Tsipras vjen nga klasa e mesme. Ai nuk është i arsimuar në Harvard si Mitsotakis por ai është politikani më dinak dhe karizmatik i Ballkanit.

Në vitet e fundit si kryeministër i Greqisë, ai ka ‘luajtur’ role të ndryshme: shantazhist i Evropës (me referendumin e shpëtimit në vitin 2015, e cila rrezikonte ta kthente Greqinë në një katastrofë) dhe në të njëjtën kohë, mbrojtësi i ashpër i BE-së.

Ai gjithashtu ka luajtur rolin e një udhëheqësi populist anti-kapitalist dhe një burrështeti vizionar që arriti. Sa për Mitsotakis, deri më tani, ai ka arritur të mbajë të gjithë të lumtur centristët dhe ekstremistët, liberalët dhe të djathtët.

Athina mbështeti Slobodan Millosheviçin gjatë luftërave jugosllave, duke i bërë presion shtete të dobëta si Shqipëria dhe Maqedonia e Veriut. Mediat greke mbeten ende ndër më të pavërtetat kur bie fjala për Ballkanin.

Konflikti i pafund mbi emrin e Maqedonisë e bëri Greqinë një pjesë të problemeve të Ballkanit dhe jo të zgjidhjes së tyre. Marrëveshja e Prespës në vend që t’i jepte fund konflikteve, nxiti një valë pakënaqësie nacionaliste në Greqi që luajti një rol vendimtar në humbjen e Syrizas. Nëse qeveria re vazhdon të luajë me nacionalizëm, në fund ajo mund të ketë një efekt bumerang, duke hapur terrenin pë grupet ekstremiste.

Dhe le të rikthemi tek vizita e Jean Marie Le Pen në shtëpinë e mikut të tij grek Makis Voridis në mesin e viteve 1990. Voridis, sot një anëtar i spikatur i Demokracisë së Re, sapo u bë Ministër i Zhvillimit Bujqësor në qeverinë e re greke dhe njihet si një figurë e patundur nacionaliste dhe ekstremiste.

 

Më Shumë