.png)
Çfarë do të thotë të jesh francez, gjerman, danez apo britanik? A mjafton të kesh pasaportën e një vendi, të flasësh gjuhën e tij dhe të jetosh sipas kulturës së tij, apo identiteti kombëtar përcaktohet nga gjaku dhe prejardhja familjare?
Kjo pyetje po rikthehet gjithnjë e më shumë në debatin politik evropian, ku partitë nacionaliste të djathta po promovojnë një koncept më të ngushtë të identitetit kombëtar. Në qendër të këtij debati qëndron etnonacionalizmi, një ideologji sipas së cilës përkatësia në një komb lidhet kryesisht me origjinën etnike dhe prejardhjen, dhe jo vetëm me shtetësinë apo kulturën.
Një shembull i pazakontë vjen nga Danimarka. Gjatë një debati televiziv, një ish-këshilltar politik i së djathtës daneze argumentoi se një person duhet të jetë në gjendje të tresë qumështin për t’u konsideruar danez. Argumenti mbështetej te fakti se toleranca ndaj laktozës është më e përhapur te popullsitë me prejardhje nga Evropa Veriore.
Edhe pse në pamje të parë mund të duket si një pretendim absurd, ai pasqyron një debat shumë më të thellë: a mund të përcaktohet identiteti kombëtar përmes karakteristikave biologjike?
Një debat që përfshin gjithë Evropën
Ide të ngjashme po shfaqen edhe në Francë dhe Gjermani. Në Francë, politika e Marine Le Pen ka promovuar një koncept të identitetit kombëtar ku prejardhja dhe rrënjët kulturore zënë një vend të rëndësishëm. Ndërsa në Gjermani, partia AfD ka mbrojtur qëndrime mbi identitetin kombëtar që kanë nxitur debate dhe reagime nga institucionet.
Një tjetër term që është bërë pjesë e këtij diskutimi është “rimigracioni”, i përdorur nga disa lëvizje nacionaliste për të kërkuar kthimin e emigrantëve dhe personave me prejardhje migrante në vendet e origjinës, përfshirë edhe njerëz që kanë shtetësi ose kanë lindur në vendin ku jetojnë.
Këto ide lidhen gjithashtu me teorinë konspirative të “zëvendësimit të madh”, sipas së cilës popullsitë me prejardhje jo-perëndimore po zëvendësojnë popullsitë tradicionale evropiane.
A trashëgohet identiteti apo ndërtohet?
Një pjesë e debatit lidhet me atë që studiuesit e quajnë “kthesa kulturore”. Në vend që të flitet drejtpërdrejt për racën apo prejardhjen, theksi vendoset te ruajtja e kulturës, traditave, gjuhës dhe vlerave kombëtare.
Megjithatë, lind një problem kur kultura paraqitet si diçka që trashëgohet vetëm nga paraardhësit dhe jo si një realitet ku mund të përfshihen edhe njerëzit që vijnë nga prejardhje të ndryshme.
Në këtë mënyrë, edhe një person që ka lindur në një vend, flet gjuhën e tij dhe është pjesë aktive e shoqërisë, mund të konsiderohet i huaj për shkak të origjinës familjare.
Çfarë tregojnë danezët?
Një studim mbi vlerat në Danimarkë ofron një këndvështrim interesant. Sipas të dhënave të viteve 2008 dhe 2017, përqindja e njerëzve që e lidhnin identitetin danez kryesisht me rrënjët familjare ra nga 19% në 15%.
Ndërkohë, rreth katër në pesë të anketuar mendonin se të qenit danez lidhej me përkatësinë ndaj vendit dhe shoqërisë, dhe jo domosdoshmërisht me prejardhjen etnike. Kjo përqindje ishte 77% në vitin 2008 dhe arriti në 79% në vitin 2017.
Edhe tradita historike daneze përmban një koncept më gjithëpërfshirës të identitetit. Teologu dhe shkrimtari N.F.S. Grundtvig shprehte idenë se pjesë e një populli janë të gjithë ata që e konsiderojnë veten pjesë të tij.
Një pyetje që do të shoqërojë Evropën
Debati mbi identitetin kombëtar nuk ka një përgjigje të thjeshtë. Për disa, ruajtja e traditave dhe trashëgimisë kulturore është thelbësore për vazhdimësinë e një kombi. Për të tjerë, identiteti duhet të jetë i hapur për këdo që merr pjesë në jetën e vendit dhe e konsideron atë shtëpinë e tij.
Por një gjë është e qartë: dallimi mes shtetësisë, kulturës dhe prejardhjes po bëhet një nga çështjet më të diskutuara në politikën evropiane.
Në fund, pyetja mbetet: a të bën evropian vendi ku ke lindur, gjaku që trashëgon apo shoqëria ku zgjedh të bësh pjesë?
Copyright © Gazeta “Si”
Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.
Lini një Përgjigje