.png)
Evropa po përjeton një vjeshtë të pazakontë pakënaqësie. Nga Parisi në Milano e Madrid, protestuesit bashkohen nga shqetësimi për të ardhmen dhe zemërimi ndaj hendekut mes pritshmërive të tyre dhe asaj që qeveritë arrijnë të ofrojnë. Strehimi i papërballueshëm, pagat e ulëta, rritja e kostos së jetesës dhe problemet në sistemin arsimor janë ndër çështjet që ushqejnë këtë pakënaqësi.
Pasojat politike janë gjithnjë e më të dukshme. Zgjedhjet e ardhshme në disa vende evropiane pritet të vënë në provë qeveritë, ndërsa partitë euroskeptike po përpiqen të përfitojnë nga pakënaqësia publike.
Në të njëjtën kohë, udhëheqësit evropianë përballen me sfida të jashtme që kërkojnë bashkëpunim më të ngushtë, nga lufta në Ukrainë dhe pasiguria mbi garancitë amerikane të sigurisë, deri te konkurrenca ekonomike me Kinën. Kështu, qeveritë duhet t’u përgjigjen kërkesave të qytetarëve në vend, ndërsa aftësia e tyre për të vepruar të vetme në arenën ndërkombëtare po zvogëlohet.
Pse Evropa ka nevojë për bashkëpunim
Nëse Bashkimi Evropian nuk do të ekzistonte, vendet evropiane do të kishin arsye të forta për ta krijuar atë. Me rreth 450 milionë banorë dhe një ekonomi prej afro 19 trilionë eurosh, BE-ja përfaqëson një nga fuqitë më të mëdha ekonomike në botë. Asnjë prej vendeve anëtare nuk mund të ushtrojë e vetme të njëjtin ndikim në tregtinë, energjinë dhe sigurinë globale.
Megjithatë, kjo nuk e bën të garantuar mbijetesën e projektit evropian. BE-ja ka kaluar kriza të shumta, nga Brexit-i te pandemia dhe tronditjet energjetike, duke dëshmuar aftësi për t’u përshtatur. Vendimmarrja e ngadaltë dhe kompromiset e vështira shpesh kritikohen, por ndarja e pushtetit mes institucioneve dhe qeverive kombëtare e bën sistemin më të vështirë për t’u kontrolluar nga një aktor i vetëm.
Një nga përparësitë kryesore të bashkëpunimit është ajo që mund të quhet sovranitet efektiv: aftësia për të ndikuar realisht në çështje që një shtet nuk mund t’i kontrollojë i vetëm. Përvoja e Mbretërisë së Bashkuar pas Brexit-it ka treguar se rikthimi i kompetencave kombëtare nuk garanton domosdoshmërisht më shumë ndikim në vendimmarrjen ndërkombëtare.
Përplasjet për buxhetin dhe të ardhmen e BE-së
Qëndrueshmëria e Bashkimit nuk duhet marrë si e mirëqenë. Negociatat për buxhetin e ardhshëm shumëvjeçar, me vlerë afro 2 trilionë euro, nxjerrin në pah vështirësitë për të arritur marrëveshje mbi financimin e sigurisë dhe konkurrueshmërisë ekonomike.
Ndërsa vendet bien dakord për nevojën e veprimit të përbashkët, mosmarrëveshjet lindin kur duhet vendosur se kush do të paguajë faturën. Franca, për shembull, ka mbështetur propozime për burime të reja të ardhurash në nivel evropian, ndërsa disa vende të tjera u rezistojnë taksave të përbashkëta.
Pakënaqësia politike brenda vendeve anëtare mund ta vështirësojë arritjen e kompromiseve në Bruksel. Rritja e mbështetjes për forcat euroskeptike mund të sjellë përpjekje për të kufizuar kompetencat e institucioneve të BE-së dhe për ta zhvendosur më shumë pushtetin te qeveritë kombëtare.
Të rinjtë dhe shqetësimi për të ardhmen
Pavarësisht tensioneve, pakënaqësia publike nuk është shndërruar në një refuzim të përgjithshëm të Bashkimit Evropian. Sondazhet e përmendura në analizë tregojnë se të rinjtë mbeten ndër mbështetësit më të fortë të bashkëpunimit evropian: 90% favorizojnë më shumë unitet mes shteteve anëtare, ndërsa 78% dëshirojnë që BE-ja të ketë më shumë burime për të vepruar.
Megjithatë, mbështetja për Evropën nuk e zgjidh vetvetiu pasigurinë ekonomike. Shumë të rinj përballen me vështirësi për të gjetur banesa të përballueshme dhe punë të qëndrueshme. Për ta ruajtur besimin e tyre, institucionet evropiane duhet të tregojnë se bashkëpunimi mund të sjellë përmirësime konkrete në jetën e përditshme.
Prova e vërtetë për të ardhmen e Evropës
Pakënaqësia qytetare nuk mund të shuhet vetëm përmes negociatave politike. Qytetarët kërkojnë shërbime publike funksionale, siguri ekonomike dhe kombëtare, strehim të përballueshëm dhe ndjesinë se kanë kontroll mbi të ardhmen e tyre.
Vendimet për mbrojtjen, politikën industriale dhe mbrojtjen sociale do të kërkojnë kompromise të vështira, ndërsa përfitimet nuk do të shpërndahen në mënyrë të barabartë. Nëse BE-ja arrin të mbrojë institucionet e saj, por dështon t’u përgjigjet shqetësimeve të qytetarëve, pakënaqësia mund të kthehet gjithnjë e më shumë kundër vetë projektit evropian.
Bashkimi Evropian ka dëshmuar vazhdimisht se mund t’u mbijetojë krizave politike. Sfida e radhës është të sigurojë që qytetarët të mos detyrohen thjesht t’i përballojnë krizat, por të shohin përmirësime reale në jetën e tyre. Pikërisht kjo do të përcaktojë nëse bashkëpunimi evropian do të ruajë mbështetjen e nevojshme për të përballuar sfidat e së ardhmes.
*Shkruar nga Catherine De Vries, profesoreshë e shkencave politike në Universitetin IE në Madrid. Ajo është bashkautore me Alexandros Kentikelenis të librit “Si mbijeton Evropa”
Copyright © Gazeta “Si”
Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.
Lini një Përgjigje