.png)
E lindur pas tragjedisë së Novi Sadit, lëvizja studentore u shndërrua në një protestë mbarëkombëtare kundër korrupsionit dhe neglizhencës qeveritare, duke sfiduar vite të tëra dominimi politik të Partisë Përparimtare Serbe.
Një tragjedi, protesta në rrugë dhe një valë pakënaqësie që përfshiu gjithë vendin. Kështu nisi lëvizja studentore që tronditi pushtetin e Aleksandar Vuçiçit në Serbi, duke bashkuar qytetarë nga shtresa të ndryshme të shoqërisë rreth kërkesave për drejtësi, transparencë dhe sundim të ligjit.
Gjithçka nisi më 1 nëntor 2024, kur një strukturë betoni u shemb në stacionin hekurudhor të Novi Sadit, duke shkaktuar vdekjen e 16 personave. Ngjarja u kthye në simbol të zemërimit ndaj korrupsionit të dyshuar dhe mungesës së përgjegjësisë institucionale.
Ajo që fillimisht ishte një lëvizje studentore për drejtësi u shndërrua në protesta të vazhdueshme, ku iu bashkuan fermerë, artistë, akademikë dhe profesionistë të fushave të ndryshme. Në mars të vitit 2025, Beogradi përjetoi një nga protestat më të mëdha antiqeveritare në historinë e vendit.
Nga protestat te sfida politike
Lëvizja u organizua përmes asambleve studentore, të njohura si plenume, pa një udhëheqës të vetëm të dukshëm. Kjo strukturë e ndihmoi të bashkonte grupe të ndryshme qytetarësh, përfshirë votues që më parë mbështesnin parti të ndryshme opozitare.
Nën emrin “Lista e Studentëve – Studentët Fitojnë”, lëvizja paraqiti kandidatë për të gjitha 250 vendet në parlament, por pa përfshirë studentë mes kandidatëve. Strategjia synonte të fitonte besimin e një publiku më të gjerë, duke u mbështetur te figura nga fusha e mjekësisë, arsimit, kulturës dhe ekonomisë.
Kardiologu Ilija Srdanoviç ishte një nga figurat kryesore të listës. Mes emrave të tjerë të përmendur përfshiheshin ish-basketbollisti Dejan Bodiroga, aktori Tihomir Staniq dhe ish-guvernatori i Bankës Kombëtare të Serbisë, Dejan Shoshkiq.
Protestat ushtruan presion të madh politik. Në janar 2025, kryeministri i atëhershëm dha dorëheqjen, ndërsa pakënaqësia ndaj qeverisjes së Vuçiçit vazhdoi të mobilizonte qytetarë në mbarë vendin.
Çfarë kërkojnë studentët?
Programi i lëvizjes përqendrohet te reforma institucionale dhe lufta kundër korrupsionit. Ndër kërkesat kryesore janë:
Hetimi dhe ndëshkimi i personave përgjegjës për korrupsion.
Pastrimi i institucioneve të sigurisë nga zyrtarët që kanë shkelur ligjin gjatë ndërhyrjeve ndaj protestuesve.
Reforma e medias dhe garantimi i pavarësisë së transmetuesit publik nga kontrolli politik.
Ndalimi i emërimeve partiake në drejtimin e ndërmarrjeve publike.
Presidenti Vuçiç dhe Partia Përparimtare Serbe i kanë mohuar akuzat për korrupsion dhe ndërhyrje politike në media.
Për lëvizjen studentore, sfida tashmë nuk është vetëm mobilizimi i qytetarëve, por edhe kthimi i kërkesave të tyre në ndryshime konkrete brenda institucioneve.
Çfarë e pret Serbinë?
Një nga pikëpyetjet kryesore është se si do të funksionojë lëvizja pasi përfaqësuesit e saj të hyjnë në parlament, ndërkohë që vetë studentët nuk janë kandidatë. Qytetarët që përfaqësojnë listën do të përballen me presionin për të zbatuar premtimet e bëra gjatë protestave.
Lëvizja synon të transferojë betejën për drejtësi nga rrugët në institucionet shtetërore, por mbetet për t’u parë nëse do të arrijë të ruajë unitetin dhe të zbatojë programin e saj.
Për Vuçiçin, sfida e krijuar nga mobilizimi studentor shënon një moment të rëndësishëm pas vitesh dominimi politik. Për Serbinë, çështja kryesore mbetet nëse kjo valë protestash do të sjellë reforma të qëndrueshme në funksionimin e institucioneve dhe në luftën kundër korrupsionit.
Copyright © Gazeta “Si”
Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.
Lini një Përgjigje