.png)
Nga Gazeta ‘Si’- A ju kujtohet ndjesia se verat e fëmijërisë zgjatnin pafund?
Ditët dukeshin më të gjata, ndërsa një pushim veror dukej sikur mund të zgjaste përgjithmonë. Sipas ekspertëve, kjo nuk është thjesht nostalgji. Mënyra se si truri përjeton dhe regjistron kohën ndryshon me moshën.
Një nga arsyet kryesore është risia dhe vëmendja. Fëmijët përballen vazhdimisht me përvoja të reja dhe i kushtojnë vëmendje të plotë asaj që ndodh rreth tyre.
Një ditë në plazh, për shembull, mund të jetë plot me zbulime: një milingonë, një bretkosë, një peshk apo diçka tjetër që e shohin për herë të parë. Këto përvoja krijojnë kujtime të veçanta dhe të pasura.
Pikërisht këtu qëndron një nga paradokset e perceptimit të kohës: sa më të pasura të jenë kujtimet, aq më e gjatë na duket periudha e jetuar.
Për të rriturit, situata është ndryshe. Jeta e përditshme bëhet më e parashikueshme dhe truri nuk e regjistron çdo ditë si një seri përvojash të reja. Për këtë arsye, kur shohim pas në kohë, javët dhe muajt mund të duken sikur janë zhdukur shumë shpejt.
Roli i risisë
Ekspertët theksojnë se nuk është e nevojshme të udhëtojmë vazhdimisht apo të kërkojmë eksperienca të jashtëzakonshme për ta rikthyer këtë ndjesi. Edhe përfshirja e plotë në një aktivitet mund të ndryshojë mënyrën se si e përjetojmë kohën.
Të pikturosh, të luash një instrument, të merresh me kopshtari apo thjesht të vëresh me kujdes diçka që e ke parë shumë herë mund t’i japë trurit një ndjesi risie. Edhe një fushë livandoje që e ke parë dhjetëra herë mund të zbulojë një aromë, teksturë apo detaj të ri nëse ndalesh dhe e vëzhgon me vëmendje.
Vëmendja dhe emocioni janë dy përbërës thelbësorë të kujtesës. Përvojat e para, si dita e parë në shkollë, puthja e parë apo puna e parë, priren të mbeten më fort në kujtesë pikërisht sepse janë të reja dhe emocionalisht të rëndësishme. Sa më shumë përsëritet një përvojë, aq më pak gjasa ka që truri ta regjistrojë si një kujtim të veçantë.
Po teknologjia?
Në një kohë kur jeta jonë është e mbushur me ekrane, ekziston edhe një tjetër pyetje: çfarë i ndodh perceptimit të kohës kur truri bombardohet vazhdimisht me stimuj të shpejtë?
Videot, aplikacionet dhe përmbajtjet që ndryshojnë me ritëm të lartë e mësojnë trurin të përpunojë informacionin gjithnjë e më shpejt. Disa kërkime sugjerojnë se pas konsumimit të përmbajtjeve shumë të shpejta mund të ulet përkohësisht performanca e funksioneve të lidhura me vëmendjen. Megjithatë, ekspertët theksojnë se nevojiten më shumë studime për të kuptuar ndikimin afatgjatë.
Rreziku mund të mos jetë vetëm humbja e përqendrimit, por edhe krijimi i kujtimeve më të varfra. Orët e kaluara para ekranit mund të duken sikur fluturojnë, por më vonë mund të kemi shumë pak kujtime të dallueshme prej tyre.
Prandaj, sipas ekspertëve, zgjidhja nuk është domosdoshmërisht të heqim dorë nga teknologjia, por të krijojmë më shumë hapësirë për përvoja të vërteta: të flasim pa ndërprerje, të shohim njëri-tjetrin në sy, të vëzhgojmë mjedisin përreth dhe t’i kushtojmë vëmendje asaj që po përjetojmë.
Në fund të fundit, arsyeja pse verat e fëmijërisë dukeshin të pafundme mund të jetë më e thjeshtë nga sa mendojmë: atëherë pothuajse gjithçka ishte e re./ El Pais
Copyright © Gazeta “Si”
Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.
Lini një Përgjigje