.png)
Inflacioni i ushqimeve më në fund ka filluar të zbutet në të gjithë eurozonën, duke ofruar njëfarë lehtësimi për familjet pas viteve të rritjes së faturave të ushqimeve.
Por ekonomistët paralajmërojnë se kjo qetësi mund të mos zgjasë shumë.
Në vend të luftës së fundit në Iran, nxehtësia ekstreme e kësaj vere po shfaqet tani si rreziku më i madh për çmimet e ushqimeve vitin e ardhshëm, me thatësira dhe valë të nxehta që kërcënojnë të korrat në të gjithë Evropën dhe më gjerë.
“Ne mendojmë se valët e nxehta të kësaj vere do të jenë një nxitës më i fortë i rritjes së çmimeve të ushqimeve vitin e ardhshëm sesa lufta”, thotë Tomas Dvorak, ekonomist në Oxford Economics, në një raport të ri.
Paralajmërimi vjen pavarësisht frikës në fillim të këtij viti se çmimet më të larta të naftës dhe plehrave të shkaktuara nga konflikti midis Izraelit dhe Iranit do të përhapeshin shpejt në raftet e supermarketeve.
Këto shqetësime janë zbutur pasi çmimet e naftës dhe plehrave kanë rënë përsëri pas armëpushimit. Ekonomistët thonë se tronditjet globale të mallrave zakonisht zgjasin rreth një vit për të arritur tek konsumatorët, që do të thotë se rritja e mëparshme mund të shtojë ende një presion modest në çmimet e ushqimeve në vitin 2027.
Ekonomistët në Oxford Economics dhe Deutsche Bank presin që inflacioni i çmimeve të ushqimeve të rritet përsëri vitin e ardhshëm, ndërsa çmimet më të larta të mallrave ushqehen përmes zinxhirit të furnizimit me ushqim.
Kostot më të larta të energjisë dhe plehrave ushqehen në çmimet e ushqimeve përmes dy kanaleve kryesore. Së pari, energjia përdoret në të gjithë zinxhirin e furnizimit me ushqim- nga traktorët dhe transporti deri te përpunimi, paketimi dhe ftohja- duke e bërë prodhimin më të shtrenjtë. Së dyti, çmimet e plehrave rriten me kostot e gazit natyror, duke rritur shpenzimet e fermerëve.
Këto kosto kërkojnë kohë për të arritur në raftet e supermarketeve, çmimet e energjisë mund të ndikojnë në plehra brenda disa javësh, por përdorimi më i ulët i plehrave ose ndryshimet në mbjelljen e të korrave zakonisht i rrisin çmimet e ushqimeve vetëm pas korrjes së ardhshme.
Oxford Economics vlerëson se ndikimi i kombinuar i çmimeve më të larta të naftës, plehrave dhe mallrave bujqësore mund të shtojë rreth 0.5 pikë përqindjeje në inflacionin e ushqimit në eurozonë gjatë vitit të ardhshëm. Efekti pritet të rritet gradualisht, duke prekur ushqimin e freskët përpara produkteve të përpunuara.
Megjithatë, pasiguria më e madhe tani është moti. Temperaturat e larta dhe thatësira mund të ulin rendimentet e të korrave, duke rritur çmimet për frutat, perimet, drithërat dhe produktet e tjera bujqësore. Oxford Economics vlerëson se vetëm efekti i motit mund të shtojë deri në një pikë përqindjeje në inflacionin e ushqimit vitin e ardhshëm, duke ndihmuar në rritjen e inflacionit të ushqimit në eurozonë në rreth 3% në vitin 2027.
Ekonomistët në Deutsche Bank zbuluan se, pavarësisht se çmimet e naftës dhe plehrave po bien nga kulmet e tyre, shoku i mallrave mars-qershor mund të rrisë çmimet e ushqimit me rreth 1.3% në Mbretërinë e Bashkuar dhe 0.8% në zonën e euros gjatë vitit të ardhshëm. Kjo do t’i shtonte inflacionit të përgjithshëm afërsisht 0.1 deri në 0.15 pikë përqindjeje.
Kostoja afatgjatë e valëve të të nxehtit
Oxford Economics i referohet një dokumenti pune të BQE-së të vitit 2023 që zbuloi se temperaturat në rritje vazhdojnë të shtyjnë çmimet e ushqimeve dhe inflacionin e përgjithshëm më lart me kalimin e kohës, me efektin më të fortë në ushqim. Gjithashtu zbuloi se temperaturat më të larta mund të vazhdojnë të ndikojnë në inflacion deri në 12 muaj pas tronditjes fillestare të motit.
Dokumenti i BQE-së vlerëson se, deri në vitin 2035, ngrohja globale mund të rrisë inflacionin mesatar vjetor global të ushqimeve me 0.92 deri në 3.23 pikë përqindjeje, varësisht nga skenari klimatik.
Ai gjithashtu zbuloi se vala e nxehtësisë në Evropë në vitin 2022 rriti inflacionin evropian të ushqimeve me 0.67 pikë përqindjeje, me efektet më të mëdha në Evropën Jugore.
Por valët e ardhshme të nxehtësisë mund të kenë një ndikim edhe më të madh në çmimet e ushqimeve. BQE vlerëson se nëse një valë nxehtësie e ngjashme me atë të vitit 2022 do të ndodhte në kushtet klimatike të vitit 2035, ajo do të rriste inflacionin evropian të ushqimeve me rreth një pikë përqindjeje, krahasuar me 0.67 pikë përqindjeje sot.
Studiuesit argumentojnë se ndërsa klima ngrohet, të korrat bëhen më të ndjeshme ndaj stresit të nxehtësisë, që do të thotë se e njëjta valë nxehtësie ka të ngjarë të shkaktojë humbje më të mëdha të të korrave dhe presione më të forta mbi çmimet e ushqimeve.
Copyright © Gazeta “Si”
Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.
Lini një Përgjigje