.png)
Gazeta Si – Disa nga prodhuesit kryesorë të vezëve në SHBA, të akuzuar për komplot për të mbajtur çmimet e vezëve të larta për gati tre vjet, do të paguajnë 3.3 milionë dollarë si pjesë e një marrëveshjeje paraprake me qeverinë dhe 17 shtete.
Kompanitë ranë dakord për shumën e marrëveshjes, por mohuan bashkëpunimin për të rregulluar çmimet, pavarësisht provave të mbledhura nga Departamenti i Drejtësisë i SHBA-ve dhe prokurorët e përgjithshëm të shtetit.
Marrëveshja shënon zhvillimin më të habitshëm në një çështje të gjatë në lidhje me çmimet e vezëve në Shtetet e Bashkuara.
Midis fundit të vitit 2024 dhe fillimit të vitit 2025, vezët u bënë shumë të vështira për t’u gjetur dhe çmimet u rritën; një kuti me dymbëdhjetë vezë mund të kushtonte deri në 8 ose 9 dollarë në supermarket – një çmim i tepruar sipas standardeve amerikane (dhe sipas standardeve tona gjithashtu).
Vezët janë një element kryesor i dietës së përditshme në SHBA, aq sa kriza u bë edhe një temë në fushatën zgjedhore presidenciale të nëntorit 2024, me presidentin e atëhershëm Donald Trump që akuzoi demokratët se shkaktuan rritjen e ndjeshme të kostos së jetesës në të gjithë vendin.
Çështja tërhoqi vëmendje të konsiderueshme edhe në Itali, duke pasur parasysh se kompanitë amerikane kërkonin të blinin vezë nga prodhuesit në rajonin e Venetos.
Prodhuesit amerikanë të vezëve ia atribuan situatën gripit të shpendëve, i cili po shkatërronte tufat e tyre dhe po kufizonte prodhimin; megjithatë, autoritetet antitrust morën një pikëpamje të ndryshme.
Ndërsa demokratët dhe republikanët shkëmbyen faje për rritjen e çmimeve dhe inflacionin, Divizioni Antitrust i Departamentit të Drejtësisë, nisi një hetim mbi çështjen dhe praktikat e industrisë.
Hetimi ngriti dyshime në lidhje me natyrën e rritjes së jashtëzakonshme të çmimeve të vezëve, duke sugjeruar se ajo rrjedh nga një kartel midis prodhuesve të mëdhenj – konkretisht, një marrëveshje e fshehtë për të manipuluar çmimet dhe në këtë mënyrë për të rritur fitimet.
Hetimi identifikoi tre të dyshuar kryesorë: Cal-Maine Foods, prodhuesi më i madh i vezëve në Shtetet e Bashkuara, me seli në Misisipi; Versova, me seli në Ajoua dhe e renditur ndër pesë më të mëdhatë në vend; dhe Hickman’s Egg Ranch, një kompani me seli në Arizona, e cila ishte shumë më e vogël se të tjerat.
Sipas Departamentit të Drejtësisë, një marrëveshje vetëm mes dy të parave mjaftonte për të ndikuar në të gjithë tregun.
Sipas Departamentit të Drejtësisë, të tre kompanitë komplotuan për të manipuluar tregun me shumicë të vezëve – një sistem funksionimi i të cilit në përgjithësi është pak i njohur për konsumatorët.
Në fakt, prodhuesit e mëdhenj nuk prodhojnë të gjitha vezët që shesin; megjithatë, ata blejnë një pjesë nga furnizues të tjerë në tregun me shumicë nëpërmjet të ashtuquajturës “Egg Clearinghouse”.
Ky shkëmbim quhet “Wall Street i vezëve”, sepse transaksionet që zhvillohen atje përcaktojnë çmimin bazë për të gjithë industrinë.
Ja se si funksionon: të dhënat e çmimeve dhe transaksioneve nga Egg Clearinghouse përpunohen nga Urner Barry – një shërbim i specializuar në kuotat e tregut të industrisë ushqimore – për të vendosur çmime bazë; këto çmime shërbejnë si bazë për kontratat midis furnizuesve të vezëve dhe supermarketeve. Çmimet përfundimtare të konsumatorit llogariten më pas bazuar në këto shifra.
Departamenti i Drejtësisë beson se drejtuesit e tre kompanive vendosën oferta me çmime të larta në tregun me shumicë për të ndikuar në nivelet e përgjithshme të çmimeve: ata do të dorëzonin porosi dhe do t’i anulonin ato pak para afatit të fundit, duke u dhënë atyre kohë për të rritur çmimet e përgjithshme pa pasur nevojë t’i paguanin ato.
Madhësia e tre kompanive të përfshira dhe vëllimi i porosive të tyre ishin të mjaftueshme për të manipuluar potencialisht të gjithë tregun.
Thuhet se ata e filluan këtë praktikë në fund të vitit 2022, kur çmimet e vezëve tashmë po rriteshin – së bashku me koston e mallrave të tjera – për shkak të inflacionit që goditi ekonominë globale pas pandemisë dhe shpërthimit të luftës në Ukrainë.
Si pasojë, rritjet e çmimeve nuk ngritën dyshime të konsiderueshme në treg, veçanërisht pasi mbërritja e mëvonshme e gripit të shpendëve ndihmoi në justifikimin e rritjeve të mëtejshme të çmimeve në vitet 2024 dhe 2025.
Furnizimet me vezë u pakësuan, rezervat e supermarketeve u pakësuan dhe shumë konsumatorë u angazhuan në blerje paniku. Shitësit me pakicë madje shkuan aq larg sa kufizuan numrin e kutive që klientët mund të blinin.
Sipas Departamentit të Drejtësisë, marrëveshja midis tre kompanive vazhdoi deri në fillim të vitit 2025 – kur hetimi antitrust u bë publik dhe rastet e gripit të shpendëve filluan të bien.
Ndërsa furnizimet me vezë u kthyen gradualisht në nivele normale dhe çmimet filluan të binin, u bë e vështirë të justifikoheshin çmimet e fryra.
Kompanitë mohuan akuzat dhe arritën një marrëveshje me Departamentin e Drejtësisë për të paguar 3.3 milionë dollarë.
Ato gjithashtu ranë dakord të dhuronin një total prej më shumë se 50 milionë vezësh për bankat e ushqimit. Marrëveshja tani pret miratimin e gjykatës.
Përshtati: Gazeta “Si”
Copyright © Gazeta “Si”
Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.
Lini një Përgjigje