.png)
Nga Gazeta ‘Si’– Donald Trump ka deklaruar se SHBA-ja po zhvillon një “mision sekret” në Ngushticën e Hormuzit për të ndihmuar vendet arabe prodhuese të naftës të anashkalojnë kontrollin e Iranit mbi një nga rrugët më të rëndësishme energjetike në botë.
Sipas tij, ky operacion ka lejuar qindra anije-cisternë të largohen nga zona, duke zbutur pjesërisht krizën që prej muajsh ka tronditur tregjet globale të energjisë.
Në një deklaratë nga Zyra Ovale, presidenti amerikan tha se Irani nuk ishte në dijeni se dhjetëra cisterna po kalonin natën përmes ngushticës me sistemet e identifikimit të fikura, duke shmangur kështu zbulimin.
Më vonë, në platformën e tij Truth Social, Trump pretendoi se rreth 200 anije kishin arritur të kalonin në këtë mënyrë, duke transportuar mbi 100 milionë fuçi naftë drejt tregjeve ndërkombëtare.
A ekziston vërtet ky “mision sekret”?
Sekretari amerikan i Energjisë, Chris Wright, deklaroi para Kongresit se nuk kishte dijeni për një operacion të tillë në shkallën e përshkruar nga Trump. Megjithatë, ai pranoi se ushtria amerikane kishte ndihmuar disa anije të transportonin naftë përmes ngushticës.
Ekspertët e transportit detar vlerësojnë se aktiviteti nuk ka qenë aspak sekret. Prej javësh, media të ndryshme kanë raportuar për një numër në rritje cisternash që kalojnë natën me sistemet e identifikimit automatik (AIS) të fikura.
Sipas Lloyd’s List, një nga burimet më të njohura të inteligjencës detare, SHBA-ja ka mbështetur disa prej këtyre lëvizjeve të fshehta përmes operacioneve mbikëqyrëse që përdorin mjete autonome, avionë dhe dronë për të eskortuar anijet pranë brigjeve të Omanit, larg rrezes së sulmeve iraniane.
Pasi largohen nga ngushtica, anijet transferojnë ngarkesat e tyre te cisterna të tjera në Gjirin e Omanit dhe më pas kthehen sërish në Gjirin Persik për të marrë ngarkesa të reja.
Sa anije po arrijnë të kalojnë?
Megjithëse trafiku mbetet shumë më i ulët se para krizës, ka shenja se gjithnjë e më shumë anije po arrijnë të rikthehen në tregun global.
Para përshkallëzimit të konfliktit, mesatarisht 138 anije kalonin çdo ditë nëpër Ngushticën e Hormuzit. Pas fillimit të luftës, pothuajse i njëjti numër anijesh u regjistrua për të gjithë muajin mars.
Sot, sipas të dhënave të Lloyd’s List, rreth 25% e cisternave që ndodheshin në Gjirin Persik në fillim të krizës kanë arritur të largohen nga rajoni. Megjithatë, numri real mund të jetë më i lartë, pasi anijet që lëvizin me AIS të fikur janë shumë më të vështira për t’u gjurmuar.
Pamjet satelitore tregojnë se këto të ashtuquajtura “cisterna fantazmë” ngarkojnë naftë në portet e Gjirit dhe më pas kryejnë kalime të fshehta dhe transferta nga anija në anije larg vëmendjes publike.
Sa naftë po arrin në tregjet botërore?
Për shkak të mungesës së transparencës, pretendimi i Trumpit për 100 milionë fuçi nuk mund të verifikohet plotësisht. Megjithatë, analistët e kompanisë Kpler vlerësojnë se shifra mund të jetë në përputhje me sasitë e naftës që kanë dalë nga vendet prodhuese të Gjirit, duke përjashtuar Iranin.
Edhe nëse është e saktë, kjo sasi përfaqëson vetëm atë që normalisht do të kalonte nëpër ngushticë brenda rreth pesë ditësh në kushte normale.
Sipas Kpler, transferimet e fshehta nga anija në anije kanë mundësuar kalimin e rreth 1.9 milionë fuçive naftë në ditë drejt Gjirit të Omanit që nga fillimi i prillit. Disa vlerësime tregojnë se në fund të majit kjo shifër mund të ketë arritur deri në 2.9 milionë fuçi në ditë.
Megjithatë, kjo mbetet shumë larg nivelit prej 15.6 milionë fuçish në ditë që kalonin përmes Hormuzit para konfliktit.
A do të ulen çmimet e naftës?
Gjatë javëve të fundit, çmimi i naftës Brent ka rënë nga mbi 110 dollarë për fuçi në fillim të muajit të kaluar në rreth 93 dollarë për fuçi këtë javë. Analistët besojnë se një pjesë e kësaj rënieje lidhet me suksesin e pjesshëm të cisternave që po anashkalojnë bllokadën.
Gjithashtu, Arabia Saudite dhe Emiratet e Bashkuara Arabe po transportojnë rreth 4.5 milionë fuçi naftë në ditë përmes tubacioneve alternative, ndërsa Kina ka ulur importet duke përdorur rezervat e saj strategjike.
Megjithatë, ekspertët paralajmërojnë se pa rikthimin e plotë të qarkullimit normal në Ngushticën e Hormuzit, presioni mbi tregun do të vazhdojë.
Sipas Jan Stuart, ekonomist i energjisë në Piper Sandler, çmimi mesatar i naftës Brent mund të arrijë rreth 130 dollarë për fuçi gjatë korrikut dhe gushtit, ndërsa rezervat globale vazhdojnë të bien dhe kërkesa për karburante rritet gjatë sezonit veror./ The Guardian
Copyright © Gazeta “Si”
Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.
Lini një Përgjigje