.png)
Gazeta Si – Në një bodrum pak jashtë Milanos, Giorgio ka mbledhur veglat, mobiljet dhe kujtimet e tjera të babait të tij, skulptorit Silvio Gazzaniga, i cili vdiq në vitin 2016.
Përballë një muri të varur me dhjetëra modele gipsi, ndodhet edhe tavolina ku ai punoi. Mbi të janë drafti, vizatimet, modeli dhe një mostër dylli e Kupës së Botës aktuale FIFA, trofeu i parë dhe më i famshmi i Silvio Gazzaniga-s.
Kupa Gazzaniga, rastësisht, ishte gjithashtu “Kupa e Botës” e parë e mirëfilltë në futboll. Trofeu i parë i Kupës së Botës – një trofe i vogël fitoreje me krahë të artë, i krijuar për edicionin e parë të vitit 1930 – në fakt njihej me një emër tjetër: “Kupa Rimet”, sipas Jules Rimet, presidentit të FIFA-s që themeloi turneun.
Në atë kohë, ishte zakon që çdo ekip fitues i Kupës së Botës ta mbante trofeun deri në edicionin e ardhshëm.
Por kur Brazili fitoi Kupën e Botës për të tretën herë në vitin 1970, Kupa Rimet iu dha atyre përgjithmonë. Prandaj, FIFA-s iu desh të krijonte një trofe të ri dhe shpalli një konkurs, në të cilin morën pjesë 53 artistë nga 25 vende të ndryshme. Fituesi – siç ndoshta e keni menduar tashmë – nuk ishte askush tjetër përveç Gazzanigas.
Kur u shpall konkursi i FIFA-s në vitin 1971, Silvio Gazzaniga ishte 50 vjeç dhe kishte qenë argjendar dhe skulptor për më shumë se tridhjetë vjet.
Ai kishte punuar gjerësisht për Kishën Katolike, por për njëfarë kohe kishte filluar gjithashtu të bënte medalje dhe trofe për CONI-n (Komitetin Olimpik Italian) dhe për federatat italiane të motoçiklizmit dhe lundrimit me vela.
Shkurt, Gazzaniga ishte tashmë disi i njohur me botën e sportit. Megjithatë, për FIFA-n ai projektoi një trofe ndryshe nga çdo tjetër.
Ndërsa kupat e vjetra ishin pothuajse gjithmonë amfora të mëdha, të rënda ose “tas sallate”, Gazzaniga konceptoi një skulpturë 34 centimetra të lartë me një bazë shumë të ngushtë që e bënte të lehtë kapjen dhe ngritjen.
Ai e përshkroi kupën e tij me spirale të dyfishtë si më poshtë: “Trofeu përshkruan dy lojtarë që ngrenë krahët në festën e fitores. Ai mishëron dinamizmin, forcën dhe shpejtësinë e veprimit, përpjekjen atletike dhe emocionin, ngazëllimin e të qenit në majë të botës. Sportisti është protagonisti absolut i veprës, duke e mbajtur botën lart në lumturinë dhe entuziazmin e fitores”.
Trofeu funksionoi – dhe ende funksionon – sepse ishte i menjëhershëm dhe modern. Por lëvizja e vërtetë fituese e Gazzanigës ishte t’i dërgonte FIFA-s jo vetëm vizatimet, por edhe modelin prej gipsi të kupës.
Ai kishte frikë se një fletë letre nuk do t’u lejonte klientëve të tij ta kuptonin plotësisht punën e tij.
Pastaj e vendosi modelin prej gipsi në një kuti druri që e kishte bërë posaçërisht për këtë rast, e fiksoi me vida dhe shkroi mbi të “e brishtë”.
Disi me shaka, djali i tij Giorgio e quajti kutinë “pararendësja e kutisë Louis Vuitton”, ajo në të cilën transportohet kupa sot.
Dërgimi i kastit në FIFA ishte një ide e shkëlqyer. Gjithashtu, kjo i lejoi federatës të vlerësonte jo vetëm sa e bukur ishte kupa, por edhe sa fotozhenike ishte; një gjë shumë e rëndësishme, duke pasur parasysh se pjesa më e madhe e botës tani po e shihte turneun në televizion.
Trofeu, në fakt, krijon një ndërthurje mbresëlënëse drite dhe hijeje midis dy anëve të ashpra dhe një pjese të sipërme të lëmuar e të shkëlqyeshme.
Fitorja e Gazzanigës u njoftua nga gazetat italiane dhe nga FIFA midis 28 dhe 29 janarit 1972. Kompania Bertoni, me të cilën Gazzaniga kishte bashkëpunuar prej kohësh, u kujdes për prodhimin e saj, në ar të fortë 18 karatësh me një bazë malakiti të gjelbër.
Që atëherë, pesha dhe dimensionet e Kupës së Botës nuk kanë ndryshuar kurrë. Është 36.8 centimetra e lartë, ka një bazë me diametër 13 centimetra dhe peshon 6,175 gramë.
Dhe pas çdo Kupe Bote, përpara se të kthehet në selinë e FIFA-s në Cyrih (ku ruhen trofetë origjinale), ajo kalon në duart e “Bertoni”-t për t’u pastruar, praruar dhe lustruar.
Gazzaniga mbikëqyri restaurimin e Kupës së Botës deri në moshën gati 90 vjeç, pa fituar shumë prej saj. Të drejtat komerciale për trofeun i përkasin FIFA-s. Kjo nuk i ka ndaluar disa lojtarë, të cilët me kalimin e viteve janë përpjekur t’i kërkojnë atij ose Bertonit një kopje personale të kupës, por nuk e kanë marrë kurrë një të tillë.
Megjithatë, për Gazzanigën gjërat nuk shkuan aq keq. Suksesi i tij në Kupën e Botës hapi rrugën për trofe të tjerë prestigjiozë: Ligën e Evropës, Kupën e Kombeve Afrikane, Superkupën Evropiane, si dhe Kupat e Botës në volejboll, bobsleigh dhe bejsboll. Kjo i dha atij nofkën elokuente dhe të lakmueshme “Zoti i Kupave”.
Copyright © Gazeta “Si”
Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.
Lini një Përgjigje