.png)
Parashikuesit e motit në Severe Weather Europe paralajmërojnë se temperaturat po rriten me 12-16°C mbi norma ndërsa gazrat serrë vazhdojnë të dëmtojnë planetin.
Rajonet jugore dhe jugperëndimore, përfshirë Portugalinë, Spanjën dhe Francën, pritet të përballen me vapë në temperaturat maksimale ditore prej 38°C, me pjesë të mëdha të Francës që është vendosur nën një paralajmërim për temperaturë të lartë mesatare. Vendet veriore si Gjermania dhe Mbretëria e Bashkuar po përjetojnë temperatura maksimale që tejkalojnë 30°C.
Agjencia franceze e motit Meteo-France fajëson një “kupolë nxehtësie” për temperaturat jashtëzakonisht të larta, me Severe Ëeather Europe që pajtohet se një “kupolë nxehtësie shumë anormale dhe e fuqishme” është parkuar mbi Europën Perëndimore dhe Qendrore.
“Masa ajrore do të jetë edhe më e nxehtë në ditët në vijim për shumë vende, ndërsa Kupola e Nxehtësisë intensifikohet më tej”, thotë parashikuesi i motit.
“Meqenëse ky model kufizon përzierjen vertikale dhe mbulesën e reve, temperaturat maksimale dhe minimale do të sfidojnë të dhënat historike mujore në qindra stacione në Europën Perëndimore.”
Çfarë është një kupolë nxehtësie?
Njohur ndryshe si ‘flluskë nxehtësie’, termi kupolë nxehtësie nuk u popullarizua vërtet deri në vitet 2010. Që atëherë ka qenë viktimë e tabloidizimit të fenomeneve të motit- së bashku me terma të tjerë shpesh të sensacionalizuar si ‘vorbull polare’ dhe ‘bombë dëbore’- që do të thotë se shumë njerëz mendojnë se është thjesht sinonim i një vale të nxehti, ose disa ditësh me temperatura të larta.
Kupolat e nxehtësisë formohen kur një sistem me presion të lartë zhvillohet në atmosferën e sipërme, duke bërë që ajri poshtë tij të ulet dhe të kompresohet, duke rritur temperaturat në atmosferën e poshtme. Por për shkak se ajri i nxehtë zgjerohet, ai krijon një kupolë të fryrë që bllokon nxehtësinë brenda saj.
Erërat normalisht janë në gjendje të lëvizin presion të lartë përreth, por për shkak të shtrirjes së kupolave të nxehtësisë në atmosferë, sistemi i motit bëhet pothuajse i palëvizshëm.
Kupolat e nxehtësisë çojnë në temperatura që rriten vazhdimisht shumë mbi atë që është normale, duke tharë tokën dhe duke rritur mundësinë e zjarreve në pyje.
Një studim i vitit 2025 i botuar në Proceedings of the National Academy of Sciences zbuloi se modelet atmosferike që bllokojnë motin ekstrem, siç janë kupolat e nxehtësisë dhe përmbytjet, janë pothuajse trefishuar që nga vitet 1950 për shkak të ndryshimeve klimatike të shkaktuara nga njeriu.
A janë valët e nxehtësisë dhe kupolat e nxehtësisë të njëjta?
Ekspertët e përcaktojnë një valë të nxehtësisë si një “periudhë të zgjatur moti të nxehtë në krahasim me kushtet e pritura të zonës në atë kohë të vitit, e cila mund të shoqërohet me lagështi të lartë”.
Pra, edhe nëse përjetoni ditë të shumta me temperatura të larta, nuk jeni domosdoshmërisht dëshmitarë të një vale të nxehtësisë.
Kjo gjithashtu do të thotë se valët e nxehtësisë dhe kupolat e nxehtësisë nuk janë të njëjta, por që kupolat e nxehtësisë shpesh mund të shkaktojnë një valë të nxehtësisë për shkak të bllokimit të nxehtësisë dhe rritjes së temperaturave.
A po bëhen valët e të nxehtit të majit “normaliteti i ri”?
Sipas Shërbimit të Ndryshimeve Klimatike Koperniku (C3S) të BE-së, viti 2025 ishte viti i tretë më i nxehtë i regjistruar ndonjëherë, si në nivel global ashtu edhe në Europë. Tre vitet e fundit- 2024, 2023 dhe 2025, sipas këtij rendi, ishin më të nxehtat e regjistruara ndonjëherë në nivel global.
Vitin e kaluar, temperaturat tejkaluan 40°C në dhjetëra vende, duke i shtyrë vendet drejt thatësirës, duke ndezur zjarre dhe duke vrarë mijëra njerëz. Studiuesit në Imperial College London dhe London School of Hygiene & Tropic Medicine shqyrtuan 854 qytete europiane dhe zbuluan se ndryshimi i klimës ishte përgjegjës për 68 për qind të 24,400 vdekjeve të vlerësuara nga nxehtësia verën e kaluar, duke rritur temperaturat deri në 3.6°C.
Vendet më të goditura nga një valë e vetme e të nxehtit ishin Rumania, Bullgaria, Greqia dhe Qiproja, ku nga 21 deri më 27 korrik ndodhën rreth 950 vdekje nga nxehtësia në temperatura deri në 6°C mbi mesataren. Kjo është rreth 11 vdekje ditore për milion njerëz.
Copyright © Gazeta “Si”
Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.
Lini një Përgjigje