.png)
Gazeta Si – Në dyzet ditët midis bombardimeve të para amerikane dhe izraelite të Iranit më 28 shkurt dhe armëpushimit më 8 prill, përditësimet mbi operacionet ushtarake ishin të vazhdueshme, falë deklaratave zyrtare, llogarive nga terreni të postuara në mediat sociale, videove të objektivave të goditura dhe imazheve satelitore.
Për më shumë se një muaj, opinioni publik global besonte se mund të ndiqte çdo zhvillim në luftë në kohë reale, madje edhe vetëm nga një kompjuter ose telefon: ishte një iluzion.
Në javët e fundit, disa hetime gazetareske kanë zbuluar aspekte të rëndësishme që nuk ishin shfaqur më parë: përfshirja aktive e forcave të armatosura të vendeve të ndryshme të Gjirit, një vizitë e kryeministrit izraelit Benjamin Netanjahu në Emiratet e Bashkuara Arabe dhe dëme të konsiderueshme në bazat amerikane në rajon, për të përmendur vetëm disa prej tyre.
Sulmet nga shtetet e Gjirit
Irani i tërhoqi shpejt në luftë vendet e Gjirit që strehonin bazat amerikane në luftë, duke goditur objektiva ushtarake dhe civile.
Gjatë luftës, qeveritë e këtyre vendeve, përsëritën vazhdimisht të drejtën e tyre për t’iu përgjigjur sulmeve, por ato kurrë nuk e pranuan zyrtarisht, duke u kufizuar në raportimin e dronëve dhe raketave iraniane të kapura.
Javën e kaluar, dy artikuj në “Wall Street Journal” dhe “Reuters”, se forcat ajrore të Emirateve të Bashkuara Arabe dhe Arabisë Saudite kryen sulme ndaj objektivave iraniane, duke përfituar nga shkatërrimi i mbrojtjes anti-ajrore iraniane.
Këto sulme shkaktuan dëme të konsiderueshme dhe, në rastin e Arabisë Saudite, çuan në negociata, duke rezultuar në uljen e sulmeve të Iranit në territorin e tij.
Arabia Saudite dhe Kuvajti gjithashtu sulmuan milicitë pro-iraniane aktive në Irak me sulme ajrore dhe lëshime raketash, pasi kishin sulmuar objektivat e tyre.
Këto operacione u kryen gjithashtu fshehurazi: ata vranë disa luftëtarë dhe shkatërruan një strukturë të përdorur nga milicia Kataib Hezbollah e mbështetur nga Irani për komunikime dhe operacione me dronë.
Dëmet në bazat amerikane
Në ditët e para të luftës, shtatë ushtarë amerikanë u vranë, gjashtë në Kuvajt dhe një në Arabinë Saudite, të goditura nga sulmet iraniane.
400 ushtarë u plagosën gjatë 40 ditëve, kryesisht lehtë (12 u plagosën rëndë, sipas burimeve qeveritare të cituara nga “Washington Post”).
Foto të dëmeve në bazat amerikane dilnin herë pas here, por pas dy javësh lufte, administrata amerikane u kërkoi dy ofruesve kryesorë të imazheve satelitore komerciale, “Vantor” dhe “Planet Labs”, të pezullonin ose fshinin imazhet e tyre të rajonit.
Megjithatë, mediat iraniane kanë vazhduar të publikojnë imazhe satelitore dhe “Washington Post” i analizoi së fundmi ato, duke i krahasuar me ato nga satelitët evropianë me rezolucion më të ulët.
Studimi konfirmoi se të paktën 217 struktura dhe 11 automjete ushtarake u shkatërruan ose u dëmtuan në sulmet iraniane ndaj 15 bazave amerikane.
Kështu, dëmi është shumë më i madh nga sa pretendoi qeveria dhe përfshin gjithashtu vendet e komunikimit satelitor, antenat satelitore dhe sistemet e mbrojtjes nga raketat “Patriot”. Në shumë raste, bazat u evakuuan pas ditëve të para të luftës dhe ushtarët u zhvendosën.
Dëmi në shtetet e Gjirit
Dëmi i pësuar nga shtetet e Gjirit Persik, është gjithashtu ndoshta ende i nënvlerësuar: pas ditëve të para të luftës, qeveritë e vendeve të prekura i ndaluan popullsitë e tyre të filmonin zonat e prekura, duke ndjekur penalisht dhe arrestuar gazetarët dhe qytetarët e zakonshëm që shkelën udhëzimet.
Emiratet e Bashkuara Arabe, për shembull, ishin të shqetësuara për dëmtimin e mëtejshëm të imazhit të qyteteve si Dubai dhe Abu Dhabi si destinacione turistike dhe qendra ekonomike dhe financiare. Prandaj, nuk dihet ende shkalla e vërtetë e dëmeve.
Baza sekrete izraelite në Irak
Në fillim të majit, “Wall Street Journal” zbuloi gjithashtu se Izraeli kishte ndërtuar dhe operuar një bazë ushtarake ekrete në shkretëtirën e Irakut perëndimor, rreth 180 kilometra në jugperëndim të qytetit të Qerbelasë.
Baza përfshinte një pistë uljeje për avionë luftarakë dhe strehonte ekipe të forcave speciale izraelite për operacione të fshehta, si dhe ekipe kërkim-shpëtimi për të rikuperuar çdo pilot të rrëzuar që duhej të shpëtohej.
Kur ushtria irakiane u përpoq të afrohej për të verifikuar lëvizje të pazakonta ushtarake në territorin e saj, Izraeli e mbrojti bazën, duke qëlluar mbi ushtarët irakianë për t’i penguar ata të afroheshin. Më pas e ç’montoi atë.
Marrëdhëniet Emirate-Izrael
Të enjten, kryeministri izraelit Benjamin Netanjahu njoftoi në një deklaratë se gjatë luftës ai bëri një vizitë sekrete në Emiratet e Bashkuara Arabe për t’u takuar me presidentin e Emirateve, Mohammed bin Zayed.
Qeveria e Emirateve më vonë e mohoi këtë pretendim, por ka mbërritur konfirmim i mëtejshëm. Të dy vendet kanë pasur marrëdhënie diplomatike që nga viti 2020, kur Emiratet e Bashkuara Arabe hynë në të ashtuquajturat Marrëveshjet e Abrahamit, e sponsorizuar nga SHBA-të që synonte të normalizonte marrëdhëniet midis Izraelit dhe disa vendeve arabe. Megjithatë, këto marrëdhënie ka të ngjarë të jenë më të forta nga sa mendohej më parë.
Gjithashtu u mësua se gjatë luftës, Izraeli dërgoi sistemin e tij të mbrojtjes ajrore “Iron Dome” për të mbrojtur Emiratet nga raketat iraniane: hera e parë që i është furnizuar një vendi tjetër përveç Shteteve të Bashkuara.
Numri i vdekjeve në Liban dhe Iran
Numri i përgjithshëm i njerëzve të vrarë në sulmet e SHBA-ve dhe Izraelit, mbetet gjithashtu i panjohur. Shifrat zyrtare tregojnë 3,375 njerëz të vrarë në Iran dhe 2,702 në Liban.
Informacioni mbi Iranin është i pakët dhe jo i plotë dhe numri ka të ngjarë të nënvlerësojë numrin e vdekjeve ushtarake.
Megjithatë, në lidhje me Libanin, në një artikull të “Reuters”, dy burime nga grupi libanez Hezbollah, thanë se numri i luftëtarëve të vrarë nga izraelitët në këtë fazë të luftës, në vitin 2026, është “disa mijëra”. Kështu, numri i njerëzve të vrarë mund të jetë shumë më i madh.
Përshtati: Gazeta “Si”
Copyright © Gazeta “Si”
Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.
Lini një Përgjigje