.png)
Gazeta Si – Shpenzimet ushtarake globale arritën një rekord të ri në vitin 2025: 2.887 miliardë dollarë, viti i njëmbëdhjetë radhazi i rritjes.
Kjo është sipas raportit vjetor nga Instituti Ndërkombëtar i Kërkimeve për Paqen në Stokholm (SIPRI). Ky lajm nuk është surprizë, pasi luftërat dhe tensionet gjeopolitike nuk tregojnë shenja zbutjeje dhe, përkundrazi, po shumëfishohen, duke riformësuar buxhetet e mbrojtjes në gjysmën e botës.
Evropa nxit rritjen – Nxitësi kryesor i rritjes globale është Evropa, me një rritje prej 14% që i çon shpenzimet kontinentale në 864 miliardë dollarë.
Të 29 anëtarët evropianë të NATO-s shpenzuan gjithsej 559 miliardë dollarë, me 22 prej tyre që tejkalojnë pragun prej 2% të PBB-së.
Italia renditet e 12-ta në botë, me shpenzime që janë rritur me 20% në 48.1 miliardë dollarë. Roma do të shpenzojë 48.1 miliardë dollarë në vitin 2025, 20% më shumë se një vit më parë.
Shpenzimet italiane përfaqësojnë 1.7% të totalit global dhe 1.9% të PBB-së, ende nën pragun prej 2% të kërkuar nga NATO, por dukshëm më të larta se 1.3% në vitin 2016.
Rusia dhe Ukraina – Në fakt, Gjermania është lojtari kryesor, me një rritje prej 24% nga viti në vit, për një total prej 114 miliardë dollarësh.
Kjo është hera e parë që nga viti 1990 që Berlini ka tejkaluar objektivin e mbrojtjes prej 2% të PBB-së, duke arritur në 2.3%.
Kërcimi i Spanjës ishte edhe më dramatik: me 50% rritje, në 40.2 miliardë dollarë, duke tejkaluar pragun prej 2% të PBB-së për herë të parë që nga viti 1994.
Konflikti i vazhdueshëm po nxit gjithashtu shpenzimet në Moskë dhe Kiev. Rusia e rriti buxhetin e saj ushtarak me 5.9%, duke arritur në 190 miliardë dollarë, ekuivalent me 7.5% të PBB-së.
Ukraina u rrit edhe më tej: +20%, për një total prej 84.1 miliardë dollarësh, ekuivalent me 40% të PBB-së kombëtare, një shifër që pasqyron shkallën në të cilën vendi po vepron nën një ekonomi lufte.
“Në vitin 2025, shpenzimet ushtarake si përqindje e shpenzimeve publike arritën nivelin më të lartë të regjistruar ndonjëherë si në Rusi ashtu edhe në Ukrainë”, tha Lorenzo Scarazzato, studiues në Programin e Shpenzimeve Ushtarake të SIPRI-t. Sipas ekspertit, ky trend pritet të vazhdojë në vitin 2026 nëse konflikti vazhdon.
Më shumë armë edhe për Azinë – Një zonë tjetër që përjeton zgjerim të fortë ushtarak është Azia dhe Oqeania, ku shpenzimet arritën në 681 miliardë dollarë, një rritje prej 8.1%, më e larta që nga viti 2009.
Kina, shpenzuesja e dytë më e madhe ushtarake në botë, e rriti buxhetin e saj në 336 miliardë dollarë (+7.4%), rritja e saj e tridhjetë e parë vjetore radhazi.
Japonia shpenzoi 62.2 miliardë dollarë (+9.7%), e barabartë me 1.4% të PBB-së, niveli i saj më i lartë që nga viti 1958.
Tajvani rriti shpenzimet e tij me 14%, në 18.2 miliardë dollarë, mes ushtrimeve ushtarake kineze në rritje rreth ishullit. India shpenzoi 92.1 miliardë dollarë (+8.9%), duke u renditur e pesta në botë.
Lindja e Mesme – Shpenzimet e përgjithshme në Lindjen e Mesme mbetën praktikisht të pandryshuara në 218 miliardë euro (+0.1%).
Izraeli e uli buxhetin e tij me 4.9%, në 48.3 miliardë euro, pas armëpushimit me Hamasin të nënshkruar në janar 2025, por ai mbetet ende 97% më i lartë se në vitin 2022.
Turqia shpenzoi 30 miliardë euro (+7.2%), pjesërisht për shkak të operacioneve të vazhdueshme në Irak, Somali dhe Siri. Arabia Saudite arriti në 83.2 miliardë euro (+1.4%), duke u renditur e teta në botë.
Trendi i rritjes së qëndrueshme: “Shpenzimet ushtarake globale u rritën përsëri në vitin 2025, ndërsa shtetet iu përgjigjën një viti tjetër lufte, pasigurie dhe trazirash gjeopolitike me programe masive riarmatimi”, komentoi Xiao Liang, një studiues në SIPRI-t.
Raporti paralajmëron se, duke pasur parasysh shkallën e krizave të vazhdueshme dhe objektivat afatgjata të shpenzimeve të shumë qeverive, rritja do të vazhdojë “deri në vitin 2026 dhe më tej”.
Barra ushtarake globale, ose shpenzimet si pjesë e PBB-së globale, kanë arritur tashmë në 2.5%, niveli më i lartë që nga viti 2009.
Përshtati: Gazeta “Si”
Copyright © Gazeta “Si”
Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.
Lini një Përgjigje