.png)
Çmimi i çokollatës është rritur ndjeshëm në të gjithë botën gjatë vitit të kaluar, që do të thotë se mund të duket si një luks- megjithatë, kultivuesit e kakaos në Afrikën Perëndimore nuk kanë përfituar nga kjo. Në fakt, shumë prej tyre janë në një gjendje të dëshpëruar pasi nuk janë paguar për muaj të tërë.
“Burri im u sëmur dhe nuk munda të gjeja para për ta çuar në spital. Kështu që ai vdiq në shtëpi”, tha për BBC-në fermerja 52-vjeçare e kakaos nga Gana, Akosua Frimpong.
Pas një rritjeje të kostos së kakaos- përbërësi kryesor i çokollatës- në vitin 2024, çmimet kanë rënë që atëherë.
Pjesa më e madhe e kakaos në botë prodhohet në Ganë dhe Bregun e Fildishtë, ku rregullatorët shtetërorë e vendosin çmimin një vit më parë. Rënia e fundit e çmimeve i ka bërë kokrrat e saj rreth 40% më të shtrenjta sesa tregtarët ndërkombëtarë janë të gatshëm të paguajnë.
Çmimet kanë rënë për një sërë arsyesh, pjesërisht sepse një korrje e mirë në të gjithë botën erdhi në një kohë me kërkesë më të ulët. Për shkak të çmimeve të larta të mëparshme, çokollatat janë bërë më të vogla dhe prodhuesit e çokollatës kanë përdorur më pak kakao.
Efekti dytësor duhet të nënkuptojë që çokollatat përfundimisht do të jenë më pak të shtrenjta, por e ka lënë industrinë e kakaos në Ganë dhe Bregun e Fildishtë në një rrëmujë.
Edhe kur çmimet ishin të larta, fermerët e kakaos në Afrikën Perëndimore mendonin se nuk po përfitonin nga çokollatëdashësit e botës.
Fermat e tyre ndodhen në zona të largëta, thellë në xhungël, me infrastrukturë të dobët- ata jetojnë në fshatra ku ka pak qasje në energji elektrike ose ujë të rrjedhshëm.
Dielli i ndritshëm nuk mundi ta zhdukte atmosferën e rëndë të pikëllimit që mbizotëronte mbi fshatin Suhenso në Ganën perëndimore kur gazetarë të BBC e vizituan muajin e kaluar.
Njerëzit u mblodhën në shtëpinë e Frimpong për t’i bërë homazhe bashkëshortit të saj Malik Boahen, i cili kishte vdekur më herët në shkurt.
Ajo nuk kishte para për të marrë kujdesin e duhur mjekësor për të- diçka që ajo ia hedh fajin Bordit të Kakaos së Ganës (Cocobod), i cili licencon kompanitë për të blerë të korrat e vendit për shitje ndërkombëtare me një çmim të caktuar.
Meqenëse këto kompani nuk kanë qenë në gjendje ta shesin kakaon këtë vit, fermerët kanë mbetur pa para. Cocobod ka ndërhyrë për të blerë pjesën më të madhe të saj për të shpëtuar industrinë nga kolapsi, por shumë fermerë thonë se nuk janë paguar.
“Paratë që prisja nga shitjet e kokrrave të kakaos aktualisht janë të paarritshme. Tani jam vejushë dhe nuk kam askënd që të më mbështesë”, tha Frimpong.
Vonesa e pagesës mendohet se po prek rreth 800,000 fermerë kakaoje dhe ka pasur një efekt të mëtejshëm në qindra mijëra jetesë rurale.
Tetorin e kaluar, Cocobod vendosi shumën që do t’u paguhej fermerëve në gati 5,300 dollarë për ton, por çmimi në tregun global ka rënë shumë poshtë këtij niveli.
Mungesa i ka shtuar borxhit të bordit, i cili tani arrin në rreth 3 miliardë dollarë.
Në përgjigje të vështirësive financiare, zyrtarët e Cocobod morën një ulje page në shkurt- 20% për menaxhimin ekzekutiv dhe 10% për stafin e lartë.
Zëdhënësi i bordit, Jerome Sam, pranoi se ndërsa kishte pasur vonesa në marrjen e parave nga fermerët, pagesat tani po përpunoheshin.
Kakaoja përbën rreth 7% të PBB-së së Ganës, ose të ardhurave kombëtare, dhe eksporti i kokrrave të kakaos përbën rreth 15% të të ardhurave valutore të vendit.
Si rezultat, shëndeti i sektorit ka një efekt të drejtpërdrejtë në pasurinë e vendit dhe për të ndihmuar në rimëkëmbjen e tij, qeveria ka njoftuar një sërë masash, duke përfshirë plane për të përpunuar më shumë nga të korrat në vetë Ganë, në vend që kokrrat e papërpunuara të shndërrohen në çokollatë dhe produkte të tjera jashtë vendit.
Për të zgjidhur problemin aktual të borxhit, Cocobod tani e ka ulur ndjeshëm çmimin që u garanton fermerëve në afër 3,500 dollarë për ton, edhe pse kjo është ende mbi çmimet aktuale.
Robert Addae, i cili ka kultivuar për 14 vjet, thotë se kjo nuk është e mjaftueshme.
“Çmimet e inputeve dhe pajisjeve bujqësore mbeten të njëjta, kostoja e punës nuk është ulur, kështu që ulja e çmimeve të kakaos do të ndikojë negativisht tek ne”, tha fermeri 62-vjeçar për BBC.
Mesatarisht, kushton rreth 1,000 dollarë për të mirëmbajtur një akër fermë kakaoje në Ganë, dhe shumë fermerë janë të shqetësuar se mund të mos jenë në gjendje të rikuperojnë investimin e tyre.
Nana Obodie Boateng Bonsu, presidente e Shoqatës së Fermerëve të Kakaos, e pranon se Cocobod përballet me sfida, por sugjeron që uljet e pagave të tyre duhet të shkojnë për të paguar fermerët.
“Nëse do t’i ulnin pagat e tyre për t’u rritur në çmimet tona të kakaos, kjo do të kishte qenë fantastike”, i tha ajo BBC-së.
Bregu i Fildishtë fqinj, prodhuesi kryesor i kakaos në botë, është goditur nga probleme të ngjashme.
Thasë me kokrra kakaoje janë grumbulluar në depot në qytetin Bangolo në perëndim të vendit, ndërsa kooperativat e kakaos kanë vështirësi t’ua shesin eksportuesve.
Ekuivalenti i vendit i Cocobod- Këshilli i Kafesë dhe Kakaos- gjithashtu garantoi një çmim vitin e kaluar që tani është shumë më i lartë se çmimi ndërkombëtar.
Të mërkurën, Ministri i Bujqësisë Bruno Kone njoftoi se çmimi i paguar për fermerët do të përgjysmohej në mënyrë që të përpiqej të rriste shitjet.
Para këtij njoftimi, Bahily Bakouli Issiaca, anëtar i kooperativës së kakaos Bangolo, ishte i shqetësuar ndërsa inspektoi qindra kg kakaoje në depon e tij.
“Më shumë se 800 fermerë kakaoje na i japin kokrrat e tyre për t’i shitur, por këtë vit ka qenë shumë e vështirë t’i shesim ato”, i tha ai BBC-së.
“Kamionë plot me thasë kakaoje janë parkuar këtu për gati 21 ditë tani.”
Këshilli i Kafesë dhe Kakaos përcakton çmimin në Bregun e Fildishtë dhe licencon një numër kooperativash dhe kompanish për të eksportuar kokrrat e thata.
“E korra kakaon dhe e dërgova në fshat, por nuk ka blerës. Nuk e di se si do t’i ushqej 10 fëmijët e mi ose si do të mbështes arsimimin e tyre”, tha Sella Aga Josiane për BBC-në.
38-vjeçarja shtoi se disa nga fëmijët e saj nuk janë pranuar në shkollë javën e kaluar sepse nuk kishte paguar tarifat e shkollës.
“Kjo krizë është e vështirë për mua.”
Bregu i Fildishtë pritej të kishte rreth 200,000 ton kakao që prisnin blerës deri në fund të marsit nëse situata aktuale do të vazhdonte.
Ba Siba Fabrice, një tjetër fermer kakaoje pranë Bangolo-s, tha se ishte situata më e keqe që kishte përjetuar që kur filloi të kultivonte kakao në vitin 2012.
35-vjeçari ndjen peshën e përgjegjësisë pasi familja e tij mendojnë se ai i ka zhgënjyer.
“Sot, nuk ka paqe midis meje dhe familjes sime sepse nuk ka më para. Kur nuk ka para në një familje, nuk ka paqe,” tha ai.
“Ne jetojmë me kakao.”
Copyright © Gazeta “Si”
Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.
Lini një Përgjigje