.png)
Nga Laidon Shapo* – Termi “imuniteti i tufës” ishte një koncept i përmendur fillimisht në fillim të marsit 2020 nga Sir Patrick Wallace, në aspektin e lejimit të “mjaft njerëzve që do të merrnin sëmundje të lehta për t’u bërë imunë” dhe ndërtimit të “një shkalle të imunitetit të tufës duke mbrojtur më e prekshme”
A ishte kështu dhe çfarë ka ndryshuar që atëherë?
Koncepti është teknikisht i vlefshëm dhe do të thotë që sa më shumë njerëz që infektoheshin, aq më pak njerëz të ndjeshëm do të liheshin ta kapnin atë në të ardhmen. Meqenëse ka gjithnjë e më pak njerëz që mbeten të pa infektuar, virusi do ta ketë gjithnjë e më të vështirë të gjejë njerëz të rinj për të infektuar.
Disa mesazhe me vlerë evidencash.
-Pa një vaksinë e vetmja mënyrë për të arritur imunitetin e tufës është që një numër i madh i njerëzve të infektohen. Me gjithë debatin dhe polemikat, imuniteti i tufës është një koncept tepër i rëndësishëm. Ai sugjeron që sëmundjet mund të eliminohen pa qenë të gjithë imunë. Për ta arritur atë, njerëzit mund të fitojnë imunitet në dy mënyra të ndryshme: përmes infektimit dhe shërimit ose vaksinimit.
-Për Covid, mënyra më e mirë që njerëzit të marrin imunitet është përmes vaksinimit, edhe për grup moshat më të reja të cilët janë në një rrezik më të ulët nga komplikimet e rënda për shkak të Covid. Kur mjaft njerëz kanë imunitet ndaj variantit që qarkullon aktualisht, numri i rasteve të reja do të fillojë të bjerë.
-Pyetja thelbesore mbetet: sa njerëz duhet të kenë imunitet para se sëmundja të fillojë të ‘jape shpirt’? Për të llogaritur të ashtuquajturin ‘pragu i imunitetit të tufës’ (HIT) duhet të aplikojmë një epidemiologji matematikore, por ne fakt është më komplekse në praktikë!
Një numër variolash duhet të merren parasysh:
(i) vlera R (shkalla riprodhuese e infeksionit) e cila na tregon se sa njerëz presim që çdo person i infektuar ta kalojë sëmundjen gjatë rrjedhës së periudhës së tyre infektive. Ne kemi nevojë që R të jetë nën 1;
(ii) Një konsideratë tjetër është shkalla e imunitetit të dhënë. Lloji i imunitetit që ne jemi të interesuar për të arritur imunitetin e tufës është imuniteti nga kapja dhe transmetimi i sëmundjes (dmth. Transmetimi). Vaksinat, për shembull, nuk janë 100% efektive në ndalimin e njerëzve nga transmetimi i virusit. Imuniteti nga infeksioni natyror mendohet të jetë edhe më pak efektiv se ai nga vaksinat.
Variante të tilla si Delta, të cilat zvogëlojnë aftësinë e vaksinave për të parandaluar transmetimin edhe duke ruajtur mbrojtjen kundër sëmundjeve të rënda, e bëjnë imunitetin e tufës shumë më të vështirë për t’u arritur;
(iii) Një faktor tjetër i rëndësishëm është mënyra se si imuniteti shpërndahet në mënyrë të barabartë në mesin e popullatës. Popullsitë njerëzore nuk përzihen me të gjithë të tjerët në mënyrë të barabartë. Nën-popullata të ndryshme gjithashtu kanë tipare të ndryshme të sjelljes dhe qëndrime të ndryshme ndaj vaksinimit dhe masave parandaluese. Këto çështje janë faktorë veçanërisht të rëndësishëm kur jemi duke vaksinuar sipas grup moshave. Imuniteti nuk do të përhapet në mënyrë të barabartë.
Edhe nëse tejkalojmë një prag teorik të imunitetit të tufës përmes vaksinimit të mesatarizuar mbi të gjithë popullatën, nëse ka rajone ose komunitete që nuk e kanë arritur atë prag, atëherë sëmundja prapë mund të përhapet lirshëm në këto grupe.
*Mjeku Laidon Shapo është specialist i shëndetit publik në Londër
Copyright © Gazeta “Si”
Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.
Lini një Përgjigje