Pse marrëdhëniet midis ekonomistëve dhe epidemiologëve kanë qenë në provë

Për epidemiologët, 2020 ka qenë një provë zjarri. Ekonomistët duhet të jenë në gjendje të lidhen; ishte pak më shumë se një dekadë më parë që praktikat dhe parashikimet e tyre iu nënshtruan shkëlqimit të ashpër të syrit të publikut pas krizës financiare globale. Në vend të kësaj, marrëdhënia midis dy disiplinave ka qenë një marrëdhënie testuese (nën provë). Disa ekonomistë madje vunë në dyshim nëse epidemiologët ishin të pajisur intelektualisht për provën. “Sa të zgjuar janë ata? Cilat janë rezultatet mesatare të tyre ? ” pyeste Tyler Cowen nga Universiteti George Mason në Prill. Sfidat e paraqitura nga pandemia e koronavirusit – dhe ato që janë akoma për të mbërritur, ndërsa shpërndahen vaksinat – kërkojnë bashkëpunim. Por shumë shpesh, kur ekonomistët ndërmarrin fusha të tjera akademike, ardhja e tyre shpesh duket më shumë si një forcë e ngathët pushtimi sesa një mision i dobishëm diplomatik.

Të dy fushat u ngritën më këmbë të gabuara herët në pandemi. Atëherë kishte një nevojë akute për modele që parashikonin rrjedhën e mundshme të covid-19, në mënyrë që të informonin përgjigjen e politikës. Epidemiologët, si ekonomistët, përdorin lloje të ndryshme modelesh në punën e tyre, secili subjekt me kufizimet e veta dhe më i dobishëm në disa kontekste sesa të tjerët. Në mars studiuesit në Imperial College London përdorën një model për të llogaritur numrin e mundshëm të vdekjeve të virusit, duke supozuar se njerëzit dhe qeveritë nuk morën masa për të ndaluar përhapjen e tij. Analiza arriti në përfundimin se ndoshta 500,000 britanikë dhe 2.2 milion amerikanë do të vdisnin në rrethana të tilla (afërsisht dhjetë herë më shumë sesa kanë vdekur deri më tani). Shifrat i frikësuan qeveritë për të ndërmarrë hapa drastikë për të zbutur përhapjen e virusit, por ata morën kritika të forta, shumica e tyre nga ekonomistët.

Kritikuesit argumentuan se supozimet e modelit ishin joreale (një gur i çuditshëm për tu hedhur nga një ekonomist). Sigurisht që njerëzit do të vepronin për të mbrojtur veten nga dëmtimi, argumentuan ata, që do të thotë se numri i të vdekurve me siguri do të ishte shumë më i vogël.

Autorët e studimit të Kolegjit Imperial kishin qenë të hapur në lidhje me këtë supozim, megjithëse, vunë në dukje se ishte joreale. Në një ese të botuar rishtazi në Journal of Economic Perspectives Eleanor Murray, një epidemiolog në Universitetin e Bostonit, thotë se ekonomistët e kanë keqkuptuar qëllimin e modelit, i cili ishte për të përcaktuar një skenar të rastit më të keq si një bazë kundër të cilit për të vlerësuar efektet e potencialet e ndërhyrjeve e politikave. Kritikat e qasjeve të tjera të modelimit ishin të rrënjosura në mënyrë të ngjashme në keqinterpretimin e audiencës dhe qëllimit të tyre të synuar, mendon ajo.

Duke pasur parasysh që ndërtimi i modeleve është një argëtim i preferuar i ekonomistëve, perceptimi se përpjekjet e epidemiologëve nuk ishin mjaft të mira, bëri që shumë njerëz të gërmojnë vetë në të dhëna. Edhe kjo rezultoi problematike, shkruan zonja Murray. Nxjerrja e konkluzioneve të shëndosha nga të dhënat e disponueshme epidemiologjike është e vështirë kur fusha e mundshme e pasigurisë është e panjohur – sepse pjesa e rasteve covid-19 që janë asimptomatikë ose nuk mund të përcaktohet ose ndryshon kur përhapet virusi, për shembull. Paqartësi të tilla zbatohen domosdoshmërisht kur kemi të bëjmë me një patogjen të ri si virusi që shkakton covid-19, një fakt I pazakont për ekonomistë që merren me të dhëna epidemiologjike që mund të mos e kenë vlerësuar. Në vend që të përpiqemi të tejkalojmë ekspertët, Zonja Murray shkruan, ekonomistët duhet të kishin përfituar nga specializimi dhe t’i përqendronin përpjekjet e tyre në pyetjet që epidemiologët janë më pak të pajisur për ti adresuar.

Kjo është disi e padrejtë. Po, disa përpjekje modelimi nga ekonomistët kanë qenë punë diletantësh. Por nënfusha e epidemiologjisë ekonomike ka studiuar se si faktorët social ndikojnë në përhapjen e një sëmundjeje për dekada. Pjesa më e madhe e punës së fundit ekonomike mbi çështjet që lidhen me covid-19 ka evituar të modelojë rrjedhën e saj dhe është përqendruar në vend pikërisht në ato zona ku ekonomistët mund të shtojnë më mirë vlerën e tyre. Pavarësisht pasigurisë shqetësuese, studiuesit kanë punuar me shpejtësi të madhe, duke prodhuar qindra punime, duke vlerësuar masat e politikës, duke analizuar kostot ekonomike të shoqëruara me shpërthime dhe bllokime, dhe duke vlerësuar se si pandemia po riformëson ekonominë globale.

Sigurisht që ekonomia mund të bënte më mirë. Interdisiplinariteti ka kohë që shihet me dyshim. Robert Solow, fitues i çmimit Nobel, një herë hodhi poshtë kritikët e profesionit të tij duke thënë se, “Kur ata duan që ekonomia të jetë më e gjerë dhe më ndërdisiplinore, ata duket se do të thonë se duan që ajo të heqë dorë nga standardet e saj të ashpërsisë, saktësisë dhe mbështetjes në sistematikë vëzhgimi i interpretuar nga teoria, dhe për të kaluar përkundrazi në një lloj diskursi më të lirshëm. ” Edhe ata studiues të interesuar që të enden jashtë pistës, përballen me stimuj për të mos bashkëpunuar me studiues në fusha të tjera, thotë Tony Yates, një ekonomist i rëndësishëm pranë Universitetit të Birmingham. Për akademikët që kërkojnë përgjegjësi, botimi në revistat kryesore ekonomike ka një rëndësi të madhe. Bashkëpunimi me një jo-ekonomist vendos një farë kontrolli mbi kërkimin në duart e studiuesve për të cilët pranimi nga një revistë kryesore ka më pak përparësi. Përpjekjet e ekonomistëve në disiplina të tjera përfitojnë shumë më pak nga ndarja e njohurive nëpër fusha sesa është idealja.

Mungesa e disiplinave

E gjithë kjo është për të ardhur keq, sepse burimi kryesor i frustrimit të epidemiologëve në pandemi është ai që gjithashtu dëmton profesionin e ekonomistit. Siç vë në dukje zonja Murray, komuniteti epidemiologjik ishte i papërgatitur për mënyrën në të cilën do të politizoheshin rekomandimet e saj të politikave dhe deklaratat e saj publike të deformuara nga agjentët e keqinformimit. Ekonomistët duhet të tregojnë ndjeshmëri. Përpjekjet e tyre për të shpjeguar ide të komplikuara për masat, nga virtytet e tregtisë deri tek nevoja për shpëtime bankare, shpesh kanë marrë fund. Dështime të tilla inkurajojnë ekonomistët të izololohen dhe rezervohen. Por, siç ka zbuluar pandemia, nganjëherë efektet e një politike varen nga sa mirë publiku e kupton se çfarë po bëhet dhe pse. Një profesion që është më i hapur për bashkëpunim mund të mësojë gjithashtu nga luftërat e komunikimit të të tjerëve. / Burimi: Financial Times / Shqip: Gazeta “Si” /

Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.