.png)
Sistemi energjetik i Europës është vënë nën presion të madh, ndërsa valët rekord të të nxehtit që kanë përfshirë kontinentin gjatë muajit qershor kanë detyruar termocentralet të ulin prodhimin dhe kanë shkaktuar rritje të ndjeshme të çmimeve të energjisë elektrike në tregun me shumicë.
Franca, Spanja dhe Mbretëria e Bashkuar kanë regjistruar këtë javë temperaturat më të larta të muajit qershor në histori. Temperaturat ekstreme kanë rritur ndjeshëm kërkesën për kondicionerë dhe sisteme të tjera ftohjeje, duke shkaktuar njëkohësisht edhe probleme serioze në transport.
Në Francë, rreth 70 mijë konsumatorë në rajonin e Bretanjës mbetën pa energji elektrike pas një defekti në një transformator të shkaktuar nga temperaturat e larta. Ndërkohë, kompania shtetërore EDF u detyrua të ulë prodhimin në centralet bërthamore, pasi vala e të nxehtit rriti temperaturën e lumenjve që përdoren për ftohjen e reaktorëve.
Edhe në Mbretërinë e Bashkuar, pesë centrale të mëdha me gaz reduktuan prodhimin, pasi temperaturat, që arritën deri në 36 gradë Celsius, vështirësuan procesin e ftohjes së impianteve.
“Po shohim një rrjet energjetik të vjetëruar dhe centrale të vjetra që nuk arrijnë të përballojnë valët e të nxehtit të shkaktuara nga përdorimi i lëndëve djegëse fosile”, tha Bruce Douglas, drejtor ekzekutiv i Aleancës Globale të Energjive të Rinovueshme.
Në Gjermani, çmimi i energjisë elektrike luhati ndjeshëm brenda së njëjtës ditë. Në mesditë një megavat-orë kushtonte 86 euro, ndërsa në orën 20:00 çmimi u rrit në 566 euro/MWh, kur kërkesa për energji rritet dhe prodhimi nga panelet diellore bie ndjeshëm. Një javë më parë, çmimi maksimal në të njëjtën orë ishte rreth 160 euro/MWh.
Luhatje të ngjashme u regjistruan edhe në vende të tjera europiane. Në Britani, operatori i sistemit energjetik u detyrua të paguante rreth 1.379 paund për megavat-orë për importin e energjisë nga kontinenti, rreth 15 herë më shumë se çmimet normale të tregut, për shkak të mungesës së erës dhe kërkesës së lartë për energji.
Sipas Fintan Devenney, analist i lartë në kompaninë Montel, kërkesa për energji është rritur në të gjithë Europën, pjesërisht për shkak të përdorimit masiv të sistemeve të ftohjes. Kjo ka detyruar aktivizimin e centraleve me kosto më të lartë prodhimi, duke shtyrë çmimet në rritje.
Operatori francez i rrjetit elektrik RTE bëri të ditur se gjatë valëve të të nxehtit, çdo rritje me një gradë Celsius sjell rreth 1 gigavat konsum shtesë, kryesisht për shkak të përdorimit të kondicionerëve.
Temperaturat e larta ndikojnë negativisht edhe në prodhimin e energjisë, pasi ulin efikasitetin e paneleve diellore dhe të centraleve me gaz.
Charlotte Johnson, drejtore e platformës Generation Flex të kompanisë teknologjike Kraken, tha se situata e kësaj jave është një paralajmërim për sfidat që sistemi energjetik europian do të përballet në një klimë gjithnjë e më të nxehtë.
Franca regjistroi temperaturën mesatare kombëtare më të lartë në histori, ndërsa Mbretëria e Bashkuar shënoi temperaturën rekord të muajit qershor prej 36.7 gradë Celsius. Në ditët në vijim, parashikohet që temperaturat të arrijnë deri në 40 gradë Celsius në Gjermani, Austri dhe Republikën Çeke.
Shkencëtarët paralajmërojnë se ndryshimet klimatike po i bëjnë ngjarjet ekstreme të motit, përfshirë valët e të nxehtit, gjithnjë e më të shpeshta dhe më intensive. Europa është kontinenti që po ngrohet më shpejt në botë, pjesërisht për shkak të afërsisë me Arktikun, ku shkrirja e akullit dhe dëborës ka zbuluar sipërfaqe më të errëta që thithin më shumë rrezatim diellor.
Në Francë dhe Britani u mbyllën shkolla dhe u anuluan linja hekurudhore, ndërsa operatorët vendosën kufizime të shpejtësisë së trenave nga frika se binarët prej çeliku mund të deformoheshin nga temperaturat ekstreme.
Simon Stiell, drejtuesi i sektorit të klimës në OKB, deklaroi se vala e të nxehtit tregoi qartë se vendet dhe infrastruktura e tyre janë ende të papërgatitura jo vetëm për sfidat që priten në të ardhmen, por edhe për ato që tashmë po përjetohen.
Sipas Andreas Jahn, ekspert i tregut të energjisë pranë organizatës Regulatory Assistance Project, vala e të nxehtit erdhi në një moment të vështirë, kur shumë centrale europiane ndodheshin në proces mirëmbajtjeje.
Megjithëse prodhimi i lartë nga energjia diellore mbajti çmimet relativisht të ulëta gjatë ditës, në mbrëmje ato u rritën ndjeshëm, pasi panelet diellore ndalojnë prodhimin ndërkohë që kërkesa për energji mbetet e lartë për funksionimin e kondicionerëve.
Jahn theksoi se magazinimi i energjisë mbetet hallka që mungon në tranzicionin energjetik, duke argumentuar se investimet më të mëdha në bateri do të mundësonin ruajtjen e energjisë diellore gjatë ditës për ta përdorur gjatë natës.
Vala rekord e të nxehtit përkoi edhe me zhvillimin e Javës së Veprimit për Klimën në Londër, ku rreth 75 mijë pjesëmarrës diskutuan mbi tranzicionin drejt energjisë elektrike dhe uljen e varësisë nga lëndët djegëse fosile.
Ministrja kanadeze e Mjedisit, Julie Dabrusin, deklaroi se vala e të nxehtit në Europë tregoi qartë nevojën urgjente që vendet të dekarbonizojnë ekonomitë dhe të transformojnë sistemet e tyre energjetike.
Ndërkohë, ministrat e Mjedisit të Bashkimit Europian u mblodhën në Luksemburg për të diskutuar përshpejtimin e largimit nga karburantet fosile dhe masat për përshtatjen ndaj temperaturave gjithnjë e më të larta. Komisioni Europian pritet të prezantojë në vjeshtë një strategji të re për rritjen e qëndrueshmërisë.
Komisioneri europian për Klimën, Wopke Hoekstra, u shpreh se “moti që po përjetojmë duhet të na shtyjë drejt më shumë ambicie, jo më pak”./FT
Copyright © Gazeta “Si”
Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.
Lini një Përgjigje