.png)
Nga Gazeta Si- Në një varkë pranë portit të Kalundborg, Danimarkë, Martin Hogh Sorensen drejton anijen, ndërsa gruaja e tij dhe dy miqtë tërheqin dhe mbështjellin litarët për të manovruar velat.
Të katërt kanë arritur së bashku vite punë për biznesin farmaceutik vendas ose kompaninë e tij simotër- e para që ka transformuar jetën në këtë qytet të vogël danez.
Sepse, disa vite më parë, Novo Nordisk gjeti ‘ilaçin magjik’, kompania kuptoi se përbërësi aktiv në ilaçin e saj për diabetin Ozempic bënte që pacientët të humbnin sasi të konsiderueshme peshe. Shumë shpejt, fabrika e saj në Kalundborg filloi të prodhonte Wegovy, një ilaç i miratuar në Amerikë për humbje peshe që përdor të njëjtin përbërës aktiv.
“Shumë njerëz nga Kalundborg udhëtonin për në Kopenhagen,” i tha Sorensen, 69 vjeç, CNN. “Tani po ndodh e kundërta.”
Zhurma që pasoi në mbarë botën për “ilaçet e mrekullueshme” të Novo e katapultoi atë që në vitin 2023 të bëhej kompania më e vlefshme e Europës.
Danske Bank, banka më e madhe e vendit, i jep gjithashtu merita firmës për shpëtimin e ekonomisë së Danimarkës nga recesioni atë vit.
Sorensen punon për Novo Nordisk Engineering, një kompani që ndihmon në zgjerimin e fabrikës Kalundborg, pjesë e investimit gjigant prej 9.3 miliardë dollarësh të Novo-s në zonë që nga viti 2021. Ai është, sigurisht, krenar për qytetin e tij me më pak se 17,000 banorë që tani e gjen veten një pikë qendrore të papritur të revolucionit global të humbjes së peshës.
Megjithatë, revolucionet rrallë vijnë lehtë. Çmimi i aksioneve të Novo-s ka rënë me pothuajse tre të katërtat që nga kulmi i tij në vitin 2024 dhe ka rënë poshtë në renditjen e kompanive më të vlefshme të Europës. Ajo gjithashtu ka njoftuar mijëra shkurtime vendesh pune dhe pret që shitjet dhe fitimet të bien deri në 12% gjatë vitit 2026.
Çfarë ndodhi? Dhe çfarë do të thotë kjo për Kalundborg-un modern të lulëzuar?
“Mallkimi” i të parit
Novo ka “kaluar nga të paturit e kësaj aftësie të pakrahasueshme… në atë që tani është mjaft e ekspozuar”, thotë Michael Leuchten, analist i kërkimit farmaceutik në Jefferies, firmë investimi.
Kompania është e bllokuar në një rivalitet të ashpër me Eli Lilly, gjigantin farmaceutik amerikan, ilaçet e të cilit GLP-1- të emëruara sipas hormonit që shtyp oreksin- i tejkaluan shitjet e veta për herë të parë vitin e kaluar në Shtetet e Bashkuara, sipas Jefferies.
Në rezultatet e tremujorit të parë të publikuara këtëjavë, Novo tha se shitjet e forta të ilaçit të saj të injektueshëm Ëegovy jashtë SHBA-së kishin ndihmuar në rritjen e fitimeve. Por kompania po përgatitet për një ortek versionesh gjenerike më të lira të ilaçit të saj, pasi patenta që mbron përbërësin e saj aktiv, semaglutidin, skadon këtë vit në disa vende, përfshirë Indinë dhe Kinën.
Drejtori ekzekutiv Mike Doustdar ia atribuon problemet e Novo-s “mallkimit të lidershipit”.
Si i pari në komercializimin e një ilaçi popullor dhe efektiv për të trajtuar obezitetin, konkurrentët e Novo-s ishin në gjendje të mësonin nga gabimet e saj, tha ai për CNN.
“Ne po hapnim rrugën për të gjithë të tjerët,” tha Doustdar.
Një gabim i hershëm, vuri në dukje ai, ishte mosrritja e dozave në disa nga injeksionet për të maksimizuar humbjen e peshës.
Leuchten e sheh ndryshe, duke argumentuar se Novo e ka futur veten në qoshe duke u varur shumë nga semaglutidi në vend që të diversifikonte rezervat e saj të përbërësve aktivë për ilaçet e saj për humbje peshe. Kjo do ta bënte firmën më pak të ndjeshme ndaj konkurrencës, pasi patenta e saj skadon në tregje të ndryshme, tha ai.
“Ajo me të cilën nuk pajtohem është të thuash se për shkak se Novo bëri gabime, të tjerët e gjetën më të lehtë”, tha Leucthen për CNN.
“Novo gaboi dhe nuk mësoi nga gabimet dhe ishte shumë i ngadalshëm për të ndryshuar kursin.”
Këtë vit, Novo ka lançuar Ëegovy në doza më të larta dhe, më e rëndësishmja, ka lançuar një version oral të pilulës në Shtetet e Bashkuara me shumë sukses (pilulat janë më pak të frikshme për shumë njerëz sesa injeksionet).
Në rezultatet e tremujorit të parë, Novo tha se recetat për pilulën- të cilën e prodhon në Karolinën e Veriut- deri më tani kanë arritur në më shumë se 2 milionë.
Sipas raportit të muajit të kaluar nga Morgan Stanley, ka shenja se pilula tashmë po zgjeron tregun – domethënë, klientët nuk janë vetëm ata që zëvendësojnë injeksionet me pilula, por shumë janë të sapoardhur në GLP-1.
Las Olsen, ekonomist, tha se Novo ka ndërmarrë një ndryshim të mentalitetit për të luftuar në Shtetet e Bashkuara, tregun e saj më të madh.
Në Danimarkë, “nuk ka pasur kurrë këtë profil të një kompanie të madhe tregtare”, tha ai për CNN.
Në shkurt, Novo transmetoi reklamën e saj të parë të Super Boël. Nën presionin e administratës Trump, ajo ka rënë dakord të ulë çmimet e barnave për amerikanët që paguajnë para në dorë dhe të ofrojë Ëegovy me ulje- duke zhbllokuar miliona pacientë potencialë të regjistruar në programin qeveritar të kujdesit shëndetësor për të moshuarit.
Por çmimet më të ulëta kanë ndikuar gjithashtu në fitimet e Novo në tregun e saj më të rëndësishëm.
Dhe Eli Lilly- e cila lançoi pilulën e saj GLP-1 muajin e kaluar- mbetet ‘gjembi në këmbë’ i Novo-s prej mbi 900 miliardë dollarësh.
Në Kalundborg, pronari i kafenesë Shaun Gamble ndjeu ndryshimin e humorit në qytet pasi Novo njoftoi pushime masive nga puna në shtator.
Nga 9,000 pozicionet që Novo tha se do të shkurtonte në të gjithë botën, 5,000 ishin të shpërndara në vendet e saj në Danimarkë.
Gamble shpreson që shkurtimet e vendeve të punës të kenë qenë një “problem i vogël” ndërsa Novo vazhdon të zgjerojë fabrikën e saj në një vend të mësuar me kulmet dhe rëniet e industrisë.
Në vitet 1960, qyteti prodhonte Carmen Curlers- pjastër me ngrohje globalisht të njohur për stilimin e flokëve- përpara se mbërritja e mashave të rrëzonte industrinë.
Novo nuk është në rrezik nga kjo.
Ende një gjigant prej 200 miliardë dollarësh, rritja e kompanisë ka shkaktuar një fluks njerëzish në Kalundborg vitet e fundit, duke rritur kërkesën për çmime banesash dhe pronash së bashku me të. Rreth 10,000 njerëz punojnë në fabrikë ose si punonjës ose kontraktorë, megjithëse shumë prej tyre vijnë nga jashtë qytetit.
Një mori biznesesh lokale, nga kompanitë e ndërtimit deri te kompanitë e shërbimeve elektrike, kanë përfituar nga afërsia e tyre. Megjithatë, ata, herë pas here, kanë pasur vështirësi të punësojnë staf të mjaftueshëm pasi shumë preferojnë të punojnë në Novo, sipas Martin Damm, kryetarit të bashkisë së Kalundborg.
“Mendoj se do të kishim një jetë të varfër pa Novo Nordisk”, tha Damm për CNN.
Pavarësisht pengesave të Novo-s, Kalundborg po ndërton për të ardhmen. Damm tha se më shumë se 1,000 shtëpi janë aktualisht në ndërtim e sipër, si dhe një autostradë që lidh qytetin me Kopenhagenin, e cila shtrihet rreth 40 km në perëndim.
Copyright © Gazeta “Si”
Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.
Lini një Përgjigje