.png)
Në përgjigje të një kërkese të administratës Trump, e cila e justifikoi vendimin me rrezik për sigurinë kombëtare, start-up-i amerikan Anthropic, njoftoi të premten, më 12 qershor, se kishte çaktivizuar Mythos 5, modelin e tij të njohur për aftësinë në zbulimin e dobësive të sigurisë kibernetike, si dhe Fable 5, versionin për përdoruesit e zakonshëm me funksione të kufizuara në këtë fushë.
Në një deklaratë, Anthropic tha se nuk kishte alternativë tjetër, pasi autoritetet amerikane kishin urdhëruar ndërprerjen e aksesit për “çdo shtetas të huaj, brenda ose jashtë Shteteve të Bashkuara”, përfshirë edhe punonjësit e vet “të huaj”. Urdhri bazohej në një direktivë për kontrollin e eksporteve, sipas kompanisë që zhvillon asistentin Claude.
Administrata Trump e justifikoi vendimin duke thënë se ishte zbuluar një mënyrë për të anashkaluar disa nga masat mbrojtëse të integruara në Fable 5, versioni konsumator i Mythos 5, i cili vetë ishte i aksesueshëm vetëm për një rrjet të kufizuar kompanish të infrastrukturës dixhitale dhe disa shtete.
Megjithatë, mbyllja e paprecedent shkaktoi reagime të forta në Francë dhe në gjithë Europën, ku u interpretua si demonstrim i fuqisë dhe kontrollit amerikan mbi sektorin e inteligjencës artificiale. “Lufta e AI tashmë ka filluar,” deklaroi Gabriel Attal, duke theksuar se vendimi i SHBA tregon varësinë strategjike të Europës. Ai e krahasoi Anthropic me “Ngushticën e Hormuzit” për ekonominë globale të AI.
Çështje sovraniteti
Edhe liderë të tjerë politikë francezë reaguan duke e lidhur çështjen me sovranitetin teknologjik. Jordan Bardella kërkoi mbështetje të përshpejtuar për startup-in francez Mistral AI, duke theksuar nevojën për një ekosistem të pavarur evropian të AI.
Jean-Luc Mélenchon e quajti vendimin një “përplasje politike” dhe kërkoi mobilizim të kursimeve kombëtare për infrastrukturë strategjike digjitale, si dhe negociata në OKB për rregullimin e AI.
Ish-kryeministri Édouard Philippe e krahasoi inteligjencën artificiale me energjinë elektrike dhe internetin, duke thënë se Europa duhet të “zgjohet” dhe të forcojë zgjidhjet e veta teknologjike, duke reduktuar varësinë nga Big Tech amerikan.
Bruno Retailleau kërkoi orientimin e prokurimeve publike drejt zgjidhjeve sovrane, duke e krahasuar AI me energjinë bërthamore si çështje strategjike kombëtare. Ai madje ftoi bashkëthemeluesin e Anthropic, Dario Amodei, të operojë në Francë.
Nga e majta, Olivier Faure deklaroi se bota ka hyrë në një epokë ku shtetet duhet të mbështeten vetëm te vetja, duke kërkuar ndërtimin e një “fuqie të vërtetë evropiane”.
Edhe Komisioni Europian e pa vendimin si dëshmi të nevojës për sovranitet teknologjik, duke paralajmëruar rrezikun që SHBA të përdorë kontrollin mbi teknologjitë dixhitale si mjet presioni gjeopolitik.
Një realitet i ri gjeopolitik i AI
Vendimi i Uashingtonit shihet në Europë si konfirmim i frikës se SHBA mund të kufizojë aksesin në shërbime kryesore dixhitale për arsye politike. Donald Trump ka paralajmëruar më parë edhe masa hakmarrëse ndaj BE-së në rast sanksionesh ndaj kompanive amerikane.
Ky zhvillim vjen pas kufizimeve të mëparshme amerikane ndaj eksportit të çipave më të avancuar të AI drejt Kinës, duke thelluar garën globale teknologjike.
Një situatë paradoksale për Anthropic
Ironikisht, vetë Anthropic ka paralajmëruar shpesh për rreziqet e AI, përfshirë humbjen e kontrollit, përdorimin për armë biologjike apo sulme kibernetike. CEO Dario Amodei ka mbështetur madje kontrollet shtetërore mbi teknologjinë dhe kufizimet e eksportit.
Megjithatë, kompania e cilësoi vendimin e administratës Trump si të tepruar. Sipas saj, një “dobësi e kufizuar” në sistemin e Fable 5 nuk justifikon tërheqjen e një modeli të përdorur nga qindra miliona njerëz.
Anthropic kritikoi gjithashtu mungesën e transparencës në vendim, duke kërkuar që çdo ndërhyrje qeveritare të jetë e qartë, e bazuar në fakte teknike dhe e ndjekur nga një proces i drejtë.
Nga ana tjetër, disa ekspertë si Arthur Mensch (Mistral AI) dhe Yann LeCun e kanë kritikuar qasjen rregullatore të kompanisë, duke e parë si potencialisht penguese për zhvillimin e modeleve të hapura dhe konkurrencën në treg./lemonde
Copyright © Gazeta “Si”
Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.
Lini një Përgjigje