.png)
Kina ka ndërmarrë një nga hapat më të fortë në botë për të kufizuar përdorimin e chatbot-ëve me inteligjencë artificiale që ofrojnë shoqëri dhe mbështetje emocionale. Vendimi shënon një moment të rëndësishëm në debatin global mbi balancën mes inovacionit teknologjik dhe mbrojtjes së shëndetit mendor të përdoruesve, veçanërisht të të rinjve.
Autoritetet kineze kanë ndaluar përdorimin e chatbot-ëve shoqërues për të miturit dhe kanë vendosur rregulla më të rrepta për platformat që zhvillojnë këto aplikacione. Synimi është të parandalohet varësia emocionale, manipulimi psikologjik dhe izolimi social që mund të krijohet nga marrëdhëniet gjithnjë e më të ngushta mes njerëzve dhe inteligjencës artificiale.
Kur inteligjenca artificiale bëhet “familje”
Fenomeni është bërë i dukshëm në Kinë, ku mijëra përdorues kanë krijuar chatbot-e të personalizuar që luajnë rolin e prindërve, partnerëve apo miqve. Një studente 19-vjeçare, e identifikuar me pseudonimin Xiao Ying, krijoi një version virtual të nënës së saj përmes një aplikacioni me inteligjencë artificiale. Për muaj të tërë, ajo komunikonte çdo ditë me chatbot-in, duke gjetur tek ai mbështetjen emocionale që, sipas saj, nuk mund ta merrte në jetën reale.
Historia e saj nuk është e vetmja. Përdorues të shumtë kanë rrëfyer se chatbot-ët i kanë ndihmuar të përballojnë vetminë, humbjen e një të afërmi apo vështirësitë psikologjike. Për disa, kufizimi i këtyre aplikacioneve është përjetuar si humbja e një miku të ngushtë.
Rregullat e reja
Masat e reja nuk prekin përdorimin e inteligjencës artificiale për arsimin, shërbimin ndaj klientit apo detyra të tjera praktike. Kufizimet fokusohen vetëm tek chatbot-ët që krijojnë lidhje emocionale me përdoruesit.
Platformat janë detyruar të vendosin paralajmërime të qarta se përdoruesi po komunikon me një sistem të inteligjencës artificiale, si dhe të marrin masa për të shmangur varësinë dhe manipulimin psikologjik.
Ekspertët e politikave teknologjike e konsiderojnë këtë një nga ndërhyrjet më të drejtpërdrejta të një shteti në zhvillimin e inteligjencës artificiale emocionale.
Pse shqetësohet Pekini?
Studiuesit argumentojnë se chatbot-ët emocionalë kanë aftësinë të krijojnë lidhje shumë të forta me përdoruesit. Karakteristikat që i bëjnë ata tërheqës- durimi, disponueshmëria 24 orë në ditë dhe mungesa e gjykimit- mund të shndërrohen edhe në burim varësie.
Sipas ekspertëve të psikologjisë dhe teknologjisë, përdoruesit që vuajnë nga vetmia apo probleme emocionale janë më të ekspozuar ndaj ndikimit të këtyre sistemeve, të cilat shpesh projektohen për të mbajtur sa më gjatë vëmendjen e përdoruesit.
Kjo ka ngritur shqetësime edhe për privatësinë, manipulimin emocional dhe ndikimin që inteligjenca artificiale mund të ushtrojë mbi vendimmarrjen e njerëzve.
Një trend që po përhapet
Kina nuk është e vetmja që po vendos kufizime. Bashkimi Evropian, përmes Aktit për Inteligjencën Artificiale, ka ndaluar sistemet që manipulojnë grupet e cenueshme, ndërsa në Shtetet e Bashkuara disa shtete kanë miratuar ligje për mbrojtjen e të miturve nga chatbot-ët emocionalë. Debati është bërë edhe më intensiv pas padive ndaj kompanive të teknologjisë që akuzohen se chatbot-ët e tyre kanë nxitur sjellje të rrezikshme tek përdoruesit.
Strategjia e Kinës për lidership global
Vendimi për të kufizuar chatbot-ët nuk nënkupton frenim të zhvillimit të inteligjencës artificiale. Përkundrazi, ai është pjesë e strategjisë së Pekinit për t’u paraqitur si lider global në qeverisjen dhe sigurinë e IA-së.
Së fundmi, Kina shpalli krijimin e një aleance ndërkombëtare për zhvillimin e sigurt dhe të drejtë të inteligjencës artificiale, me pjesëmarrjen e dhjetëra vendeve. Mesazhi i Pekinit është i qartë: ndërsa gara teknologjike me SHBA-në vazhdon, Kina synon të udhëheqë edhe në vendosjen e standardeve ndërkombëtare për përdorimin e përgjegjshëm të IA-së.
Presidenti Xi Jinping e ka paraqitur zhvillimin e inteligjencës artificiale si një prioritet kombëtar, duke theksuar se teknologjia duhet t’i shërbejë njerëzimit pa cenuar stabilitetin shoqëror.
Balanca mes teknologjisë dhe marrëdhënieve njerëzore
Megjithatë, shumë analistë vënë në dukje se kufizimet mund të lidhen edhe me sfida më të gjera sociale në Kinë, si rritja e vetmisë, rënia e lindshmërisë dhe ulja e interesit të të rinjve për martesë dhe krijimin e familjes.
Në rrjetet sociale kineze, shumë përdorues kanë reaguar me skepticizëm, duke argumentuar se ndalimi i chatbot-ëve nuk do të ndryshojë problemet sociale që i shtyjnë njerëzit të kërkojnë shoqëri tek inteligjenca artificiale.
Në fund, rasti i Kinës tregon se sfida më e madhe nuk është vetëm zhvillimi i inteligjencës artificiale, por mënyra se si shoqëritë do të mësojnë të jetojnë me të. Ndërsa chatbot-ët bëhen gjithnjë e më të aftë për të kuptuar dhe imituar emocionet njerëzore, qeveritë në mbarë botën do të përballen me pyetjen nëse duhet të kufizojnë teknologjinë apo të gjejnë mënyra për ta bërë atë më të sigurt, pa penguar inovacionin.
Copyright © Gazeta “Si”
Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.
Lini një Përgjigje