.png)
Nga Gazeta ‘Si’- “Është e qartë nga të dhënat se AI nuk po i merr askujt punën tani për tani,” tha Kevin Hassett, këshilltar i Shtëpisë së Bardhë më 11 maj.
Megjithatë, dikush duhet t’ua thotë këtë të diplomuarve të vitit 2026.
“Situata është e zymtë,” thotë një profesor duke iu referuar tregut të punës për të sapodiplomuarit.
Sot, inteligjenca artificiale është kthyer në “fajtorin” kryesor në diskutimet për punësimin e të rinjve. Në një ceremoni diplomimi në Florida, një folës madje u fishkëllye vetëm pse e përmendi atë.
Dhe kjo frikë nuk është pa baza: disa analiza sugjerojnë se AI mund të jetë duke ndikuar realisht në mundësitë e punës për të sapodiplomuarit.
Në mënyrë tradicionale, një diplomë universitare konsiderohej si një mbrojtje e fortë kundër papunësisë. Por kjo ide duket se po dobësohet. Të dhënat e fundit tregojnë se të diplomuarit e rinj kanë më shumë gjasa të jenë të papunë sesa punëtori mesatar amerikan.
Për më tepër, optimizmi i tyre për tregun e punës është në rënie të thellë: më pak se një e pesta e të diplomuarve mendojnë se është një kohë e mirë për të gjetur punë, niveli më i ulët që nga viti 2013 dhe shumë më poshtë se mesatarja e përgjithshme e popullsisë.
Situata përkeqësohet edhe nga fakti se rekrutimi në universitete ka rënë ndjeshëm.
Platformat që lidhin studentët me punëdhënësit, si Handshake, raportojnë se postimet e punës janë rreth 50% më të ulëta krahasuar me kulmin e vitit 2022. Kjo tregon se mundësitë për hyrjen në tregun e punës janë ngushtuar ndjeshëm për brezin e ri.
Në këtë kontekst, shumë njerëz e shohin inteligjencën artificiale si shkaktaren kryesore. Më shumë se gjysma e punëdhënësve thonë se kanë menduar të zëvendësojnë punonjësit fillestarë me teknologji AI.
Njëkohësisht, një sondazh i Institutit të Politikave në Harvard tregon se mbi gjysma e të rinjve amerikanë e shohin AI si një kërcënim të drejtpërdrejtë për perspektivat e tyre të punës.
Megjithatë, ekonomistët nuk janë të një mendimi të vetëm. Disa studime sugjerojnë se AI po ndikon më shumë në punët e të rinjve, sidomos në fusha si shkenca kompjuterike dhe programimi. Për shembull, një studim i vitit 2025 nga Erik Brynjolfsson dhe kolegët e tij gjeti se punësimi i të rinjve në fusha të ekspozuara ndaj AI ka rënë rreth 16% më shumë sesa në fusha të tjera.
Por studime të tjera ofrojnë një pamje më të nuancuar. Disa ekonomistë nga Google kanë gjetur se rënia e vendeve të punës nuk prek vetëm të rinjtë, por edhe punëtorët me përvojë, duke sugjeruar se ky ndryshim nuk lidhet vetëm me hyrjen e AI.
Në fakt, disa nga këto trende kanë nisur edhe para lançimit të ChatGPT, gjë që tregon se faktorët mund të jenë më të gjerë sesa vetëm inteligjenca artificiale.
Një analizë e gjerë e të dhënave nga të diplomuarit amerikanë, duke përdorur anketa vjetore nga universitetet, tregon një model të qartë: në fushat më të ekspozuara ndaj AI, punësimi ka rënë ndjeshëm pas vitit 2022.
Në periudhën 2022–2024, të diplomuarit në fusha më pak të prekura si arsimi, filozofia apo inxhinieria civile panë vetëm një rënie të lehtë në punësim. Ndërkohë, ata në fusha si shkenca kompjuterike, inxhinieria kompjuterike dhe teknologjia e informacionit përjetuan një rënie shumë më të madhe në punësim me kohë të plotë.
Këto të dhëna tregojnë një ndryshim të rëndësishëm në tregun e punës pas ardhjes së modeleve të mëdha gjuhësore si ChatGPT. Për më tepër, ky trend nuk duket se është i përkohshëm: edhe për klasën e vitit 2025, punësimi në këto fusha vazhdon të bjerë, duke kaluar nga rreth 70% në 55% në vetëm tre vite.
Pasojat tashmë po shihen edhe në zgjedhjet e studentëve. Të dhënat tregojnë se regjistrimi në shkenca kompjuterike ka rënë me rreth 11% në vitin 2025, ndërsa programet e specializuara në kodim kanë pësuar një rënie edhe më të madhe, deri në 26%. Kjo tregon se studentët po fillojnë të rishikojnë karrierat e tyre për shkak të pasigurisë që sjell AI.
Megjithatë, kjo nuk do të thotë domosdoshmërisht se puna në teknologji po zhduket. Përkundrazi, ajo po ndryshon. Programuesit tani shpenzojnë më pak kohë duke shkruar kod dhe më shumë kohë duke projektuar dhe organizuar sisteme në një nivel më të lartë.
Siç thonë disa akademikë, fusha e shkencës kompjuterike është gjithmonë në ndryshim, dhe AI është thjesht faza e fundit e këtij evolucioni të vazhdueshëm./ Marrë nga The Economist
Copyright © Gazeta “Si”
Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.
Lini një Përgjigje