Mjedis

Përplasjet për lëndët djegëse fosile çojnë në ngërç negociatat e COP31

Negociatat në samitin e klimës COP31 të Kombeve të Bashkuara në Turqi kanë hyrë në ngërç, pasi bisedimet kanë vijuar gjatë gjithë kohës pa arritur një marrëveshje përfundimtare. Vendet pjesëmarrëse mbeten të ndara lidhur me përmbajtjen e një marrëveshjeje të re globale për klimën, veçanërisht për të ardhmen e lëndëve djegëse fosile dhe financimin për përshtatjen ndaj ndryshimeve klimatike.

Përplasjet u intensifikuan të premten në mbrëmje, kur një grup vendesh të udhëhequra nga Franca dhe Panamaja kundërshtuan draft-marrëveshjen, pasi ajo nuk përmbante asnjë referencë për uljen e kërkesës globale për lëndë djegëse fosile.

Ministrat nga shtetet ishullore, Panamaja dhe një grup i rëndësishëm vendesh të Bashkimit Evropian, përfshirë Francën, Spanjën, Belgjikën, Suedinë dhe Finlandën, kërkojnë që marrëveshja përfundimtare të përfshijë sërish një angazhim për largimin nga nafta, gazi dhe qymyri. Kjo pikë është kundërshtuar nga vendet prodhuese të lëndëve djegëse fosile, të udhëhequra nga Arabia Saudite.

Ministri i Mjedisit i Panamasë, Juan Carlos Navarro, deklaroi se është e papranueshme që një samit apo marrëveshje për klimën të mos përmendë fare lëndët djegëse fosile.

Të njëjtin qëndrim ndau edhe ministrja franceze e Tranzicionit Ekologjik, Monique Barbut, e cila kritikoi gjithashtu referencat në draft për kapjen, përdorimin dhe ruajtjen e karbonit. Sipas saj, kjo teknologji rrezikon të përdoret si justifikim nga disa vende për të vazhduar djegien e naftës dhe gazit.

Ajo paralajmëroi se bota nuk mund të sillet sikur nuk ka ndodhur asgjë, ndërsa po përballet me perspektivën e tejkalimit të kufirit prej 1.5 gradësh të rritjes së temperaturës globale.

Për herë të parë në një konferencë COP, marrëveshja e njohur zyrtarisht si Marrëveshjet e Antalias pranon se objektivi për të mbajtur rritjen e temperaturës globale nën 1.5 gradë Celsius është dështuar. Shkencëtarët paralajmërojnë se bota po hyn në një periudhë të tejkalimit të këtij kufiri, duke ekspozuar miliona njerëz të tjerë ndaj rritjes së nivelit të detit dhe temperaturave ekstreme.

Megjithatë, jo të gjitha vendet e Bashkimit Evropian mbështetën kundërshtimin e draftit. Sipas BBC-së, disa prej tyre u ftuan t’i bashkoheshin grupit kundërshtues, por refuzuan, duke e konsideruar këtë veprim të padobishëm për ecurinë e negociatave.

Një negociator kryesor, megjithatë, shprehu mirëkuptim për kundërshtimin, duke ngritur pyetjen se si mund të arrihet një marrëveshje për klimën pa përmendur shkakun kryesor të ndryshimeve klimatike.

Nga ana tjetër, ministri australian i Ndryshimeve Klimatike dhe Energjisë, Chris Bowen, i cili drejton negociatat, kundërshtoi këtë qasje. Ai argumentoi se samiti duhet të përqendrohet te zbatimi i angazhimeve dhe kalimi drejt burimeve të pastra të energjisë.

Ndërkohë, energjia e rinovueshme po shënon rritje të paprecedentë. Për herë të parë këtë vit, panelet diellore kontribuuan më shumë se çdo burim tjetër në rritjen globale të kërkesës për energji, duke tejkaluar naftën dhe gazin.

Agjencia Ndërkombëtare e Energjisë paralajmëroi gjithashtu se sa më gjatë të zgjasë ndërprerja e furnizimit me karburant përmes Ngushticës së Hormuzit, për shkak të Luftës së Iranit, aq më e madhe bëhet nxitja për kalimin drejt energjisë elektrike të prodhuar nga burimet e rinovueshme.

Ndërkohë, jashtë negociatave të COP31, Presidenti amerikan Donald Trump, presidenti kinez Xi Jinping dhe presidenti rus Vladimir Putin ranë dakord në një takim në Shenzhen për të rritur prodhimin e naftës, në kushtet e ndërprerjes së furnizimit me karburant.

Financimi për përshtatjen, një tjetër pikë e nxehtë e negociatave

Përveç çështjes së lëndëve djegëse fosile, një tjetër mosmarrëveshje e rëndësishme lidhet me financimin për përshtatjen ndaj ndryshimeve klimatike.

Një propozim në diskutim parashikon që lëndët djegëse fosile të mos përfshihen në marrëveshje, në këmbim të një angazhimi nga Arabia Saudite dhe shtetet e tjera prodhuese të naftës që 35% e konsumit të tyre të energjisë të vijë nga energjia elektrike deri në vitin 2035.

Megjithatë, kjo zgjidhje nuk adreson kërkesat e vendeve në zhvillim për më shumë financim.

Versionet e mëparshme të draft-marrëveshjes përfshinin një angazhim për rritjen e fondeve për përshtatjen klimatike në 120 miliardë dollarë deri në vitin 2035, por kjo pikë është hequr nga teksti aktual.

Ministrja e Mjedisit e Ganës dhe kryetarja e Grupit Afrikan të Negociatorëve, Zanetor Agyeman Rawlings, kritikoi mungesën e angazhimeve financiare, duke theksuar se vendet afrikane nuk kanë ardhur në samit për të kërkuar lëmoshë, por për të kërkuar atë që u takon, në emër të popullsive që po përballen me pasojat e aktiviteteve njerëzore të vendeve të zhvilluara.

Kritika të forta ndaj organizimit të samitit

Negociatat janë kritikuar edhe nga aktivistët e klimës dhe organizatat mjedisore, të cilat marrin pjesë si vëzhguese në proces.

Mohamed Adow nga organizata Powershift Africa e cilësoi COP31 si samitin më të keq të klimës deri më tani.

Përveç mungesës së përparimit në negociata, organizimi i samitit në Turqi është kritikuar edhe për mënyrën se si janë zhvilluar diskutimet. Sipas një vëzhguesi, largimi i kryenegociatorit turk nga disa prej negociatave vendimtare ka bërë që shumë vende të ndihen të shpërfillura.

Një marrëveshje e re, e cila mund të jetë edhe përfundimtare, pritet të publikohet të shtunën, ndërsa mbetet për t’u parë nëse palët do të arrijnë të kapërcejnë mosmarrëveshjet për lëndët djegëse fosile dhe financimin klimatik.


Copyright © Gazeta “Si”


Lini një Përgjigje

Adresa juaj email s’do të bëhet publike. Fushat e domosdoshme janë shënuar me një *

Më Shumë