Analize

Trump, Xi dhe Putin kanë një vizion të përbashkët për pushtetin global, ku nuk ka vend për Evropën

Në një botë ku fuqia matet gjithnjë e më shumë përmes ndikimit ekonomik, ushtarak dhe politik, Donald Trump, Xi Jinping dhe Vladimir Putin duket se ndajnë një koncept të ngjashëm për rendin global: një sistem ku vendimet më të rëndësishme merren nga fuqitë e mëdha, ndërsa vendet dhe rajonet e tjera kanë pak hapësirë për të ndikuar.

Për Vladimir Putinin, rikthimi i Rusisë në tryezën e fuqive të mëdha është një objektiv i kahershëm. Presidenti rus vazhdon ta shohë rënien e Bashkimit Sovjetik si një humbje të statusit ndërkombëtar të vendit të tij dhe kërkon që Moska të trajtohet si një aktor me ndikim vendimtar në politikën botërore.

Në këtë drejtim, marrëdhënia me Donald Trump përbën një mundësi të rëndësishme për Kremlinin. Presidenti amerikan ka shfaqur një qasje ndaj pushtetit që i jep rëndësi të madhe forcës së liderëve dhe marrëdhënieve personale me ta, duke krijuar hapësirë për një afrim me figura autoritare si Putini.

Një takim trepalësh mes Trump, Putinit dhe presidentit kinez Xi Jinping në Shenzhen shihet si një mundësi për të projektuar imazhin e një rendi të ri botëror, ku tri fuqitë diskutojnë çështjet kryesore ndërkombëtare. Edhe nëse nuk arrihen marrëveshje konkrete, vetë fakti që Rusia ulet në të njëjtën tryezë me SHBA-në dhe Kinën përbën një fitore simbolike për Moskën.

Në qendër të diskutimeve pritet të jenë siguria globale, tregtia, Irani, çarmatimi bërthamor dhe lufta në Ukrainë. Megjithatë, ajo që shqetëson më shumë Evropën është mungesa e saj në këtë proces vendimmarrjeje.

Situata sjell ndërmend Konferencën e Jaltës të vitit 1945, kur Franklin Roosevelt, Joseph Stalin dhe Winston Churchill diskutuan të ardhmen e Evropës pas Luftës së Dytë Botërore. Për shumë vende evropiane, veçanërisht ato të Evropës Lindore, ky krahasim rikthen kujtimet e ndarjes së kontinentit dhe dekadave të kontrollit sovjetik.

Sot, frika është se Ukraina dhe vendet e tjera evropiane mund të përballen sërish me vendime të rëndësishme të marra pa pjesëmarrjen e tyre. Kievi shqetësohet se Putini mund të shfrytëzojë marrëdhënien me Trump për të ndikuar në mënyrën se si interpretohet lufta dhe kushtet e një marrëveshjeje të mundshme paqeje.

Ndërkohë, Evropa përballet me një problem të brendshëm: mungesën e një qëndrimi të përbashkët dhe të një zëri të vetëm në diplomacinë ndërkombëtare. Edhe pse liderët evropianë kërkojnë të jenë pjesë e çdo negociate për Ukrainën, ata ende përballen me vështirësi për ta kthyer këtë kërkesë në ndikim konkret.

Presioni vjen edhe nga Uashingtoni dhe Pekini. Administrata Trump ka treguar një qasje nacionaliste dhe proteksioniste, ndërsa Kina shpesh e trajton Bashkimin Evropian më shumë si një treg për produktet e saj sesa si një fuqi të barabartë politike.

Në këto kushte, ideja e autonomisë strategjike evropiane po merr rëndësi gjithnjë e më të madhe. Por për ta arritur atë, vendet e BE-së duhet të investojnë më shumë në mbrojtje, të forcojnë bashkëpunimin ekonomik dhe të krijojnë kapacitete të pavarura për të përballuar krizat ndërkombëtare.

Edhe Mbretëria e Bashkuar po përballet me pasojat gjeopolitike të Brexit-it. Andy Burnham ka argumentuar se largimi nga Bashkimi Evropian nuk solli vetëm humbje ekonomike, por dobësoi edhe ndikimin e Britanisë në vendimmarrjen evropiane. Sipas tij, përçarja e kontinentit ishte në interes të kundërshtarëve të tij.

Debati për marrëdhënien e Britanisë me Evropën po rikthehet në një moment kur bashkëpunimi kontinental shihet si gjithnjë e më i rëndësishëm për sigurinë dhe prosperitetin. Megjithatë, kundërshtarët e një afrimi të ri me Brukselin vazhdojnë të mbrojnë idenë e sovranitetit kombëtar si rrugën drejt rikthimit të fuqisë britanike.

Në fund, sfida për Evropën është më e madhe sesa pjesëmarrja në një samit apo në një negociatë të vetme. Bëhet fjalë për aftësinë e saj për të ruajtur ndikimin në një rend botëror që po ndryshon me shpejtësi.

Nëse vendet evropiane arrijnë të bashkojnë burimet ekonomike, politike dhe ushtarake, ato mund të forcojnë pozicionin e tyre përballë fuqive të mëdha. Përndryshe, rrezikojnë të mbeten spektatore të vendimeve që përcaktojnë të ardhmen e tyre.


Copyright © Gazeta “Si”


Lini një Përgjigje

Adresa juaj email s’do të bëhet publike. Fushat e domosdoshme janë shënuar me një *

Më Shumë