.png)
Ndryshimet klimatike janë kthyer në një emergjencë kronike globale shëndetësore, me rreziqe dhe ndikime që po përshkallëzohen me shpejtësi. Këtë e thekson raporti i fundit i Lancet Countdown, autorët e të cilit i bëjnë thirrje Organizatës Botërore të Shëndetësisë (OBSH) dhe Kombeve të Bashkuara që ta shpallin zyrtarisht ndryshimin e klimës një emergjencë globale shëndetësore.
Sipas autorëve, një përcaktim i tillë do ta zhvendoste veprimin global nga angazhimet e ngadalta dhe vullnetare drejt një menaxhimi të detyrueshëm dhe të koordinuar të emergjencave. Kjo do të mundësonte forcimin e mbikëqyrjes shëndetësore dhe sistemeve të paralajmërimit të hershëm, mobilizimin më të shpejtë të burimeve dhe zbatimin e masave parandaluese të shëndetit publik.
Raporti tregon se, që nga hyrja në fuqi e Marrëveshjes së Parisit në vitin 2016, rreziqet shëndetësore të lidhura me klimën janë rritur dhe përshpejtuar. Ndër to përfshihen rreziqet nga nxehtësia, thatësirat, reshjet ekstreme dhe kushtet gjithnjë e më të përshtatshme për transmetimin e etheve të dengut.
“Ndërsa popullsia rritet dhe plaket, më shumë njerëz janë në rrezik sot sesa një dekadë më parë, duke rritur më tej shkallën dhe urgjencën e detyrës së përshtatjes”, shkruajnë autorët.
Rreziqet shëndetësore nga klima po rriten
Pavarësisht përpjekjeve për të frenuar ndryshimet klimatike, emetimet e gazrave serrë vazhdojnë të arrijnë nivele rekord. Sipas raportit, 11 vitet e fundit kanë qenë më të nxehtat e regjistruara ndonjëherë, ndërsa vdekjet vjetore të lidhura me nxehtësinë janë rritur me gati 36% gjatë dekadave të fundit.
Vetëm në vitin 2023, nxehtësia u lidh me një numër rekord prej 710 mijë vdekjesh, më shumë se 70% e të cilave iu atribuuan ndryshimeve klimatike të shkaktuara nga njeriu.
Ndryshimet klimatike po krijojnë gjithashtu kushte më të favorshme për përhapjen e sëmundjeve të transmetuara nga vektorët, përfshirë dengun dhe Zikën. Ndërkohë, moti ekstrem dhe zjarret në pyje po kërcënojnë gjithnjë e më shumë shëndetin e njerëzve, veçanërisht të popullatave të cenueshme dhe të rajoneve me kapacitete të kufizuara për t’iu përgjigjur këtyre ndikimeve.
Masat e propozuara
Autorët e raportit kërkojnë një ndryshim urgjent të qasjes, duke propozuar ndalimin global të eksplorimit dhe shfrytëzimit të lëndëve të reja djegëse fosile, heqjen e plotë të prodhimit të energjisë me qymyr deri në vitin 2035 dhe kalimin drejt dietave kryesisht me bazë bimore.
Sipas tyre, përshpejtimi i rreziqeve klimatike tregon se masat ekzistuese nuk janë të mjaftueshme për të mbrojtur shëndetin publik.
“Nevojitet një ndryshim urgjent për të ndryshuar kursin dhe për të mbrojtur shëndetin dhe mbijetesën e brezave të tanishëm dhe të ardhshëm”, theksojnë autorët.
Copyright © Gazeta “Si”
Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.
Lini një Përgjigje