.png)
Në vendet nordike, mirësjellja nuk shprehet gjithmonë me fjalë të veçanta. Toni i zërit, mënyra e formulimit të kërkesave dhe falënderimet luajnë një rol po aq të rëndësishëm në komunikimin e përditshëm.
Kur udhëtojmë jashtë vendit, ndër fjalët e para që mësojmë janë “përshëndetje”, “faleminderit” dhe “ju lutem”. Por në Danimarkë, Suedi, Norvegji, Islandë dhe Finlandë, nuk ekziston një fjalë e vetme që përdoret në të njëjtën mënyrë si ‘please’ në anglisht.
A do të thotë kjo se njerëzit në këto vende janë më pak të sjellshëm? Jo domosdoshmërisht. Përkundrazi, mirësjellja shprehet përmes mënyrave të tjera komunikimi.
Mirësjellja përtej fjalëve
Në Danimarkë, një kërkesë mund të formulohet me shprehjen ‘må jeg bede om’, që do të thotë afërsisht “a mund të kërkoj?”. Në Suedi, fjala tack (faleminderit) mund të përdoret edhe gjatë një kërkese, ndërsa në Norvegji toni i zërit dhe një buzëqeshje mund ta bëjnë komunikimin më të përzemërt.
Sipas mësueses së gjuhës daneze, Daniela Hummelgren, komunikimi në vendet nordike priret të jetë i drejtpërdrejtë dhe efikas. Shprehjet e tepërta të mirësjelljes mund të duken të panatyrshme, sidomos kur e bëjnë bisedën më të ndërlikuar nga sa nevojitet.
Barazia dhe kultura e komunikimit
Gjuhëtari James Puchowski shpjegon se këto dallime lidhen edhe me normat shoqërore të rajonit. Në kulturat nordike, barazia dhe komunikimi pa theksuar dallimet e statusit kanë rëndësi të veçantë.
Kjo lidhet edhe me të ashtuquajturin “Ligji i Jantes”, një koncept kulturor skandinav që nxit modestinë dhe idenë se askush nuk duhet ta konsiderojë veten më të rëndësishëm se të tjerët.
Për këtë arsye, mirësjellja nuk mbështetet domosdoshmërisht te fjalët formale, por te mënyra se si shprehet një kërkesë dhe si trajtohet bashkëbiseduesi.
Si të silleni me mirësjellje si turist?
Rregulli më i thjeshtë është të vëzhgoni njerëzit përreth dhe të përshtateni me mënyrën e tyre të komunikimit. Në Danimarkë, një tak (faleminderit), në Suedi një tack, në Norvegji një takk dhe në Finlandë një kiitos janë mënyra të mira për të shprehur mirënjohje.
Nuk ka arsye për t’u shqetësuar nëse harroni një fjalë apo nuk e formuloni kërkesën në mënyrë të përsosur. Një ton miqësor, një buzëqeshje dhe respekti ndaj personit që keni përballë janë shpesh më të rëndësishme sesa përdorimi i një shprehjeje të caktuar.
Në fund të fundit, mungesa e një fjale të barasvlershme me “ju lutem” nuk nënkupton mungesë mirësjelljeje. Ajo tregon thjesht se kulturat e ndryshme kanë mënyra të ndryshme për të shprehur respektin dhe përzemërsinë.
Copyright © Gazeta “Si”
Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.
Lini një Përgjigje