.png)
A mund ta shohim kontrollin e Vladimir Putinit mbi Rusinë të sfidohet seriozisht- ose edhe të destabilizohet në muajt në vijim? Parashikimi se kur mund të bien regjimet autoritare është jashtëzakonisht i vështirë. Mbajtja e tyre në pushtet mund të duket e fortë derisa papritmas të shkërmoqet. Por ka shenja se Kremlini është i shqetësuar për potencialin që zgjedhjet e ardhshme të bëhen një burim paqëndrueshmërie politike.
Në shtator, rusët shkojnë në kutitë e votimit për të zgjedhur parlamentin kombëtar, Dumën Shtetërore, si dhe parlamentet dhe guvernatorët në rajonet e Rusisë. Në një nivel, është e vështirë të imagjinohet pse zyrtarët rusë do të ishin të shqetësuar për këto zgjedhje. Shteti rus ka përvojë të konsiderueshme në menaxhimin e zgjedhjeve për të marrë rezultatin e dëshiruar, dhe askush nuk dyshon seriozisht në rezultat. Partia në pushtet, Rusia e Bashkuar, e cila aktualisht mban rreth 70% të vendeve në Dumën Shtetërore, pritet gjerësisht të fitojë shumicën, si zakonisht.
Por këto janë zgjedhjet e para kombëtare në Rusi që nga pushtimi i plotë i Ukrainës në vitin 2022. Kjo do të thotë që një fushatë e qetë dhe një fitore e rehatshme për Rusinë e Bashkuar mund të paraqitet si një miratim i luftës dhe mënyrës se si Putini e ka trajtuar atë. Një mbështetje e tillë është veçanërisht e rëndësishme sepse lufta nuk ka shkuar mirë për Rusinë kohët e fundit.
Përparimi i Rusisë në fushën e betejës në Ukrainën lindore është ngadalësuar në një farë mase, me Ukrainën që ka rimarrë më shumë se 700 kilometra katrorë të territorit të pushtuar në korrik. Dhe Moska po paguan një çmim të lartë për fitimet e vogla territoriale që po bën. Forcat ruse vlerësohet se kanë pësuar 1.4 milion viktima. Ushtarët po vdesin dhe plagosen me një shkallë më të lartë sesa mund të zëvendësohen me rekrutë.
Ushtria ruse është përpjekur të mbushë boshllëqet në radhët e saj duke rekrutuar të burgosur dhe luftëtarë të huaj – midis tyre thuhet se janë edhe 50,000 trupa të tjera nga Koreja e Veriut.
Ka thashetheme të përhapura se Putini do të detyrohet të nisë një raund tjetër mobilizimi të detyrueshëm- ndoshta duke thirrur deri në gjysmë milioni qytetarë- në mënyrë që të rimbushë forcat e armatosura dhe të vazhdojë luftën. Në përgjigje të mobilizimit të fundit masiv në shtator 2022, rreth 700,000 rusë, kryesisht të rinj në moshë ushtarake, u larguan nga vendi për të shmangur luftimet në luftë.
Mobilizimi ka qenë thellësisht jopopullor me ushtarët dhe familjet e tyre. Ushtarët e mobilizuar nuk shërbejnë për një afat të caktuar, por në vend të kësaj kanë një detyrim të pakufizuar. Familjet e të mobilizuarve kanë qenë të gatshme të ankohen për kushtet e shërbimit të tyre, duke përfshirë mungesën e trajnimit dhe pajisjeve të përshtatshme, dhe rrallësinë e periudhave të lejes për t’u kthyer në shtëpi
Disa nga gratë e këtyre ushtarëve madje kanë bërë fushatë hapur për t’i dhënë fund mobilizimit dhe kthimin e burrave të tyre.
Vështirësi në frontin e brendshëm
Ndërkohë, strategjia e Ukrainës për sulme me dronë thellë brenda Rusisë do të thotë se lufta po e bën jetën e përditshme më të vështirë për miliona rusë që përndryshe nuk do të ishin prekur ndjeshëm prej saj. Sulmet ukrainase në rafineritë e naftës kanë krijuar mungesa të mëdha karburanti në të gjithë vendin. Shumica e rajoneve të Rusisë kanë përjetuar një lloj racionimi të karburantit, me radhë të gjata të raportuara në stacionet e karburantit.
Shkallët jashtëzakonisht të larta të tërheqjeve të parave nga bankat ruse tregojnë pasigurinë ekonomike që përjetojnë qytetarët e zakonshëm, të cilët kanë frikë se qeveria mund të sekuestrojë kursimet private për të ndihmuar në financimin e luftës në Ukrainë.
Sondazhet e fundit të opinionit publik në Rusi japin prova se pikëpamjet e shoqërisë po ndryshojnë. Mbështetja për luftën në Ukrainë ka rënë gjatë vitit të kaluar nga 78% në korrik 2025 në 66% në korrik 2026. Gjatë së njëjtës periudhë, përqindja e rusëve që besonin se vendi i tyre po lëvizte në drejtimin e duhur ra nga 69% në 54%. Në një vend ku shteti ushtron kontroll të rreptë politik dhe shprehja e kundërshtimit ndaj luftës mund të çojë në arrestime, gjoba ose edhe burgim, këto janë rezultate jashtëzakonisht të këqija.
Në prag të zgjedhjeve të shtatorit, vetëm një parti politike në Rusi ka shprehur kundërshtim të hapur ndaj luftës. Yabloko, një parti e vogël pro-demokracisë, miratoi sloganin e fushatës: “Për paqe dhe liri, për një jetë pa frikë”. Por gjykata supreme e Rusisë tani e ka ndaluar partinë të marrë pjesë në zgjedhje, ndërsa një gjykatë tjetër e ka dënuar zëvendëskryetarin e saj me 11 vjet burg.
Ndalimi i Yabloko është një masë e shqetësimit të Kremlinit se zgjedhjet mund të ofrojnë një mundësi, sado të vogël, për një shprehje publike të zemërimit. Në zgjedhjet e mëparshme në vitin 2021, Yabloko mori vetëm 1.34% të votave dhe nuk arriti të fitonte asnjë vend në Dumën Shtetërore.
Edhe nëse do të ishte lejuar të merrte pjesë në zgjedhjet e shtatorit, Yabloko nuk do të kishte pasur asnjë shans realist për të ndikuar në pozicionin dominues të Rusisë së Bashkuar. Asnjë aktor politik, sado i parëndësishëm, nuk mund të lejohet të kërcënojë narrativën e shtetit se lufta është nën kontroll dhe shoqëria është e bashkuar pas Putinit.
Në një përpjekje për të siguruar publikun se gjithçka është mirë, vetë Putini ka vizituar qytete në të gjithë vendin këtë verë në një turne parazgjedhor në Rusi. Ky është një hap i pazakontë për një udhëheqës që është i njohur për frikën e vrasjes dhe ngurron të largohet nga siguria e Moskës.
Vizitat e Putinit janë shoqëruar me rishfaqjen e papritur të benzinës në pompat kudo që ai shkon, dhe disponueshmërinë e saj me çmime çuditërisht të ulëta – një pranim indirekt i rëndësisë së çështjeve të jetesës për votuesit e Rusisë.
Me shumë gjasa, makina e menaxhimit të zgjedhjeve në Rusi do të vihet në veprim muajin e ardhshëm dhe do të japë rezultatin që Putini dëshiron dhe ka nevojë. Por mungesa e besimit të shtetit në atë fitore, pavarësisht të gjitha mjeteve në dispozicion, sugjeron që Putini dhe aleatët e tij nuk janë aq të sigurt në aftësinë e tyre për të ruajtur kontrollin e pushtetit sa do të donin që pjesa tjetër e botës të mendonte.
Burimi: The Conversation. Përshtati: Gazeta Si.
Copyright © Gazeta “Si”
Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.
Lini një Përgjigje