.png)
Në fund të vitit 2024, në një periferi të qetë të Stokholmit, një djalë 14-vjeçar iu afrua një burri në të 80-at, i cili po përdorte një mbështetëse për ecje. Ai e goditi burrin tre herë në shpinë.
Videoja e sulmit në Hasselby u transmetua dhe u përhap me shpejtësi. Ajo ushqeu një ekosistem global online që inkurajon dhe lavdëron në mënyrë aktive aktet e dhunës dhe degradimit- “gamifikimin e dëmit”, siç e thotë studiuesi Marc-Andre Argentino.
Djali dyshohet se kishte lidhje me një rrjet të njohur si 764. Grupe të tilla synojnë të rinjtë në lojëra duke përfshirë Roblox dhe Minecraft, si dhe komunitetet që luftojnë me shëndetin mendor ose identitetin seksual për zhvatje online, duke i shtyrë ata drejt akteve të dhunës dhe vetëlëndimit.
Rrjeti 764, i themeluar nga një adoleshent nga Teksasi, Bradley Cadenhead, është vetëm një pjesë e një ekosistemi online në zhvillim, me autorë dhe viktima në dhjetëra vende. Cadenhead tani po vuan një dënim me 80 vjet burg në SHBA për posedim materialesh abuzimi seksual me fëmijë.
Aktualisht, në gjykatat në mbarë botën ka disa raste me lidhje të dyshuara me grupe të tilla. Të dhënat ligjore nga vende të shumta sugjerojnë se ata shpesh festojnë dhunën, manipulimin dhe dëmin për hir të vetë dhunës, duke mbledhur të dhëna për akte të tilla për të fituar famë dhe kontroll.
“Këta janë të rinj që rekrutojnë të rinj të tjerë”, thotë Bjorn Ihler, themeluesi i firmës së sigurisë Revontulet. “Është një fenomen rinor”.
Komisionerja federale e policisë australiane, Krissy Barrett, ka thënë: “Një trend shqetësues është se si viktimat po bëhen autorë për t’u përpjekur t’i shpëtojnë ngacmuesve të tyre online, të cilët i kanë miqësuar dhe i kanë edukuar, dhe më pas i kanë detyruar të lëndojnë veten”.
Një gjykatë suedeze vendosi në prill 2025 se adoleshenti kishte kryer goditjen me thikë edhe pse ishte shumë i ri për t’u mbajtur penalisht përgjegjës. Por një emër tjetër doli gjatë hetimit, thanë autoritetet lokale për Guardian – një emër përdoruesi online: “Chai”.
Në fillim të vitit 2025, ndërsa vendi ishte ende duke u tronditur nga sulmi, një vajzë australiane telefonoi policinë suedeze. Ajo donte t’u tregonte autoriteteve për Chai-n.
Linus Svensson, një gazetar investigativ në transmetuesin suedez SVT, nuk kishte dëgjuar kurrë për 764 para goditjes me thikë në vitin 2024.
Svensson thotë se tani di për të paktën nëntë raste gjyqësore lokale që lidhen me “Com”- termi për një rrjet të gjerë online që merret me krim kibernetik, zhvatje dhe dhunë, dhe që përfshin 764. Ai thotë se ka gjetur dhjetëra anëtarë suedezë në grupet e bisedave.
“Është më i madh se këto pak raste”, thotë ai. “Mendoj se u desh pak kohë autoriteteve suedeze dhe gjithashtu publikut të gjerë që ta kuptonin vërtet këtë.”
Ndërsa filloi të shfletonte videot dhe imazhet e ndara nga grupi për hetimin e SVT, Svensson hasi një adoleshent në veri të Suedisë i cili ishte dënuar në vitin 2024 për përpjekjen për të detyruar një djalë 13-vjeçar të vriste veten.
Kjo, sipas Jenny Ostling, prokurore e lartë publike në Njësinë Kombëtare të Suedisë kundër Krimit Ndërkombëtar dhe të Organizuar, ishte Chai.
Adoleshenti, emri i vërtetë i të cilit nuk mund të publikohet, është në gjyq për më shumë se 70 vepra të dyshuara penale, sipas aktakuzës, duke përfshirë inkurajimin e dyshuar të dikujt për të lënduar veten dhe për të vrarë veten, si dhe krijimin e materialeve për abuzim seksual me fëmijë. Shumica dyshohet se janë kryer kundër vajzës australiane.
Ai akuzohet gjithashtu për nxitjen e një të riu në Gjermani për të lënduar veten aq keq sa gati sa vdiq.
Avokatja e tij, Emily Toyra, i tha Guardian se i mohon të gjitha akuzat.
Gjyqi u ndërpre në fund të qershorit pasi gjykata suedeze e dërgoi atë për një hetim psikiatrik mjeko-ligjor, sipas të dhënave të gjykatës, duke deklaruar se kishte “prova bindëse se ai ka kryer disa nga veprimet për të cilat është akuzuar”. Çështja do të kthehet në gusht.
Ostling thotë se çështja do të vërë në provë nëse njerëzit mund të mbahen përgjegjës për detyrimin nga distanca të të tjerëve në akte vetëlëndimi ose dhune – një shenjë dalluese e grupeve të tilla si 764.
“Ata kanë një qëllim për vetë grupin: të shkatërrojnë botën… Por anëtarët kanë edhe një qëllim për veten e tyre: ata duan të fitojnë status brenda grupit”, thotë Ostling.
Krijimi i materialeve të reja mund të jetë një parakusht për hyrje në ‘dhomat e mbyllura’ të bisedave dhe tregues të tjerë të anëtarësimit.
“Ata kryesisht i detyrojnë viktimat e reja të presin veten ose të bëjnë akte seksuale,” thotë ajo. “Ata e përdorin këtë për t’i detyruar ata të bëjnë diçka më të keqe.”
Ostling pretendon se Chai kishte “status të lartë” brenda 764 dhe ishte ftuar në një dhomë bisedash të njohur si “764 Inferno”.
Avokatja e tij e kundërshton këtë karakterizim dhe thotë se përfshirja e klientit të saj ishte e kufizuar në redaktimin e imazheve dhe videove.
“Mjedisi Com është shumë fluid,” thotë Toyra.
“Klienti im nuk e pranon karakterizimin e ‘764 Inferno’ si lloji i grupit të organizuar të pretenduar nga prokuroria. Sipas tij, ishte thjesht një bisedë në grup midis shumë të tjerave.”
Një fenomen global
Një aktakuzë e zbuluar nga Departamenti Amerikan i Drejtësisë në prill 2025 pretendon se dy amerikanë në të 20-at e tyre të hershme, Leonidas Varagiannis dhe Prasan Nepal, ishin pjesë e një dhome bisede me të njëjtin emër e cila “ishte e rezervuar për bërthamën e brendshme të anëtarëve të 764”.
Dyshja akuzohet se ka përdorur “764 Inferno” për të komplotuar me anëtarë të tjerë për të krijuar dhe shpërndarë imazhe të shfrytëzimit të fëmijëve, ndër akuza të tjera. Studiuesit kanë gjetur të paktën 295 arrestime të lidhura me rrjetin Com në 33 vende.
Në Zelandën e Re, pas një informacioni nga autoritetet amerikane, Ronndog Keefe u deklarua fajtor në vitin 2025 për 13 akuza, përfshirë shpërndarjen e materialit “të tmerrshëm dhe grafik” të shfrytëzimit të fëmijëve. 22-vjeçari u dënua me më shumë se pesë vjet burg në dhjetor.
Keefe pretendoi se ishte gjithashtu viktimë e 764, i cili tha se e kishte kërcënuar se do ta arrestonte nëse nuk do të shpërndante një material të tillë, sipas të dhënave ligjore, por gjykata zbuloi se kjo “thjesht nuk ishte e besueshme”.
Vitin e kaluar në Mbretërinë e Bashkuar, Cameron Finnigan, atëherë 19 vjeç, iu dha një dënim i zgjatur prej nëntë vitesh për posedim të një dokumenti terrorist – një “udhëzues vrasjeje” me këshilla se si të kryhen “sulme me kamionë” – dhe imazhe të pahijshme të fëmijëve. Ai u dënua gjithashtu për inkurajimin e dikujt në internet për t’i dhënë fund jetës së tij.
Gjykata zbuloi se Finnigan ishte pjesë e 764.
Në qershor, një tjetër adoleshent britanik, Elijah Palmer, u dënua për inkurajim të vetëlëndimit të rëndë, ndër akuza të tjera. Ai ishte gjithashtu i lidhur me 764, tha policia, dhe e kishte shënjestruar viktimën e tij në Roblox dhe platformën e bisedave Discord.
Copyright © Gazeta “Si”
Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.
Lini një Përgjigje